From Wikipedia, the free encyclopedia
Zaraisk (ven.: Зара́йск) om Venäman lidn Moskvan agjan suvipäivnouzmas. Se om Zaraiskan lidnümbrikon (edel vn 2017 vilukud — rajonan) administrativine keskuz.
Lidnanznam![]() | Flag![]() |
Valdkund | Venäma |
Eläjiden lugu (2023) | 20,419 ristitud |
Pind | 20,46 km² |
![]() | |
Telefonkod | +7−49 666-x-xx-xx |
Avtokod | 50, 90, 150, 190, 750 |
Aigvö | UTC+3 (MSK+0) |
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan kahtes aigkirjas vl 1146 kuti Osötr-lidn, sid' vl 1225 kuti Krasnii. Oli muretud mongoližil sodavägil vl 1237. Mainitase möst 14. voz'sadal kuti Novgorodok Osötral, se kändihe Moskvan valdkundan palaks vl 1521. Kivine Kreml' om saudud vll 1528−1531 Vasilii III-carin käskön mödhe kaičemha valdkundad suvespäi kalaidajiden heimoiden londoišpäi. Zaraisk sai makundan lidnan statusad vl 1778. Üks'jäine nügüdläine lidnan nimituz om olmas 19. voz'sadaspäi. Raudte tuli lidnha vl 1870. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli alištunu nacistoiden bombardiruindale vn 1941 lopus.
Zaraisk šingotase kengiden fabrikal i höunehtegesiden fabrikal, metallurgižel kompanijal, avtokohendusen edheotandoil, sömtegimištol (leibänkombinat, jomad).
Lidn sijadase lidnümbrikon keskuzpalas, Osötr-jogen alajoksmusen oiktal randal läz täuzin (ven.: Осётр 228 km pitte, Okan oiged ližajogi), 150..170 m ü.m.t. korktusil. Matkad Räzanin agjhasai om 15 km suvhe orhal. Matkad Moskvhasai om 145 km lodeheze. Lähembaižed lidnad oma Ozöri 24 km päivlaskmha-lodeheze orhal vai 33 km avtotedme i Luhovici 22 km pohjoižhe-pohjoižpäivnouzmha orhal vai kaikil teil.
Zaraisk-raudtestancii radab lidnas 20-kilometrižen sarakon lopus Luhovici-stancijaspäi vaiše jüguiden täht, ei ole passažirühtenzoitust raudtedme vspäi 1969.
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 17 156 eläjad, vl 1959 — 20 789 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 24 645 ristutud, vn 2021 — 20 736 ristitud. Kaik 23 368 eläjad oli lidnas vl 2017. Otab pol't lidnümbrikon ristitištos. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 26..27 tuhad eläjid vll 1979−1992 (27 205 rist. vl 1990).
Rahvahad (2010): venälaižed — 95,7 %, ukrainalaižed — 1,0 %, toižed rahvahad — 3,3 %.
Ortodoksižen hristanuskondan kaks'toštkümne pühäpertid[1] oma kaičenus i saudud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan päjumalanpert' (nügüdläine variant om letud vspäi 1681), Joann-endustajan päjumalanpert' (saudihe vll 1901−1904), kuz' jumalanpertid i nell' časounäd.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Zaraiskan pedagogine kolledž[2] i Luhovicin agrariž-tegimištoližen tehnikuman[3] kaks' filialad.