From Wikipedia, the free encyclopedia
Sharqiy Oʻrta yer dengizi — Oʻrta yer dengizining sharqiy taxminan yarmi yoki uchinchi qismining boʻsh taʼrifi boʻlib, koʻpincha Levantin dengizi atrofidagi mamlakatlar sifatida belgilanadi[1][2][3][4].
Odatda, u dengizning barcha qirgʻoq zonalarini oʻz ichiga qamrab oladi, bu dengiz va quruqlik bilan bogʻliq boʻlgan hududlarni nazarda tutadi hamda iqlim taʼsiri ostida qoladi. U Turkiyaning asosiy qismi Anadoluning janubiy yarmini, kichik hisoblangan Hatay viloyatini, Kipr orolini, Yunonistonning Dodekan orollarini va Livan, Suriya, Falastin, Isroil, Iordaniya va Misrni oʻz ichiga oladi[5][6][7][8][9].
Uning eng keng qismi Liviya dengizini qamrab oladi, shuning uchun Liviya, Egey dengizi shuningdek Turkiya (Sharqiy Frakiya), materiki va Gretsiya orollari va Oʻrta er dengizining markaziy qismi, Ion dengizi, shu tariqa Janubi-Sharqiy Yevropadagi Albaniyaning janubi gʻarbda Italiyaning eng uzoq janubi-sharqiy qirgʻoqlariga yetib boradi. Iordaniya iqlimiy va iqtisodiy jihatdan mintaqaning bir qismi hisoblanadi.
Ushbu sharqiy Oʻrta yer dengizi mintaqasi doimo ikki xil talqin qilinadi:
Sharqiy Oʻrta yer dengizi mamlakatlari hamda hududlariga Kipr, Turkiyaning (Anadolu), uning kichik boʻlgan Hatay viloyati, Yunonistonning Dodekan orollari hamda Livan, Suriya, Falastin, Isroil, Iordaniya va Misr kiradi.
Shimoliy-Sharqiy Oʻrta yer dengizi Buyuk Bolqon uchun atama sifatida aytiladi: Albaniya, Bosniya va Gersegovina, Bolgariya, Xorvatiya, Gretsiya,Sloveniya, Shimoliy Makedoniya, Serbiya, Kosovo, Chernogoriya, Ruminiya[6][7][8]. 2019-yildagi statistik maʼlumotlarga boy besh mualliflik tadqiqoti Moldova va Ukrainani Qora dengiz iqtisodiyoti va tarixi bilan koʻproq bogʻlashdan tashqariga qoʻshishga harakat qilingan[6]. Uch soʻzdan iborat atama asosan Bolqon yarim oroli uchun murakkab evfemizm boʻlib, „Bolkanlashtirish“ soʻzini qoralovchilar tomonidan qoʻllaniladi va Sharqiy Oʻrta er dengizining boshqa mojarolari bilan oʻxshashlik koʻrsatadi[6].
Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining Sharqiy Oʻrta yer dengizi mintaqaviy byurosiga Sharqiy Oʻrta yer dengizi hamda qoʻshni Afro-Yevrosiyoning boshqa musulmonlar istiqomat qiladigan mintaqalari kiradi: bular Yaqin Sharq, Shimoliy Afrika, Afrika shoxi va Markaziy Osiyo.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.