From Wikipedia, the free encyclopedia
Janubiy Amerika tapiri-shuningdek, Braziliya tapiri, Amazoniya tapiri deb ham ataladi. [1]Ularning terisi jigarrang rangda boʻlib, bosh qismi biroz ochroq koʻrinishda boʻladi. Ularning quloqlari yumaloq shakilga ega boʻlib, chetlari oq rangdagi chiziqlar bilan ajralib turadi.[2] Yangi tugʻilgan tapirlar toʻq jigarrang jun bilan qoplangan boʻlib, tanasi boʻylab kichik oq dogʻlar va chiziqlar boʻladi.Janubiy Amerika tapiri tanasining uzunligi 1,8 dan 2,5 metrgacha boʻlib, qisqa, 5 dan 10 santimetrgacha uzunlikdagi dumga egadir. Ularning oʻrtacha vazni taxminan 225 kg atrofida boʻladi. Kattalarining vazni 150 dan 320 kg gacha yetishi mumkin.[3]
Janubiy Amerika tapiri asosan Amazoniya oʻrmonlaridagi suv havzalari yaqinida yashashni afzal koʻradi. Ular suvda suzish va shoʻngʻish qobiliyatlarga ega boʻlib, suvda oʻsuvchi oʻsimliklar bilan oziqlanishadi.[4] Shuningdek, ular loyda yotishni yaxshi koʻradilar, bu esa ularning qalin terisidan parazitlarni yoʻqotishga yordam beradi. Tapirlar oʻtxoʻr hayvonlar boʻlib, asosan barglar, mevalar va oʻsimliklar bilan oziqlanadi. Ular kichik tumshugʻidan foydalanib, shoxlarni ushlab, barglarini yulib olishadi yoki mevalarni terib istemol qilishadi. Ular asosan ertalab, kechqurun faol boʻladi va aynan shu paytda oziqlanadi. Tapirlar odatda yolgʻiz yashaydilar va faqat juftlashish mavsumida sherik qidirishadi. [5]Homiladorlik davri taxminan 13 oy davom etadi va odatda bitta bola tugʻadi. Yangi tugʻilgan tapirlar onalari bilan bir necha oy davomida qoladi va keyin mustaqil hayotga oʻtishadi. Janubiy Amerika tapiri qizil kitobga kiritilgan turlardan biridir. Ularning yashash joylari yoʻqolishi va ovlanishi ularning populyatsiyasiga jiddiy tahdid solmoqda. Ularni himoya qilish uchun turli xil tabiatni muhofaza qilish dasturlari amalga oshirilmoqda.[6]
Janubiy Amerika tapirini And togʻining sharqida joylashgan Amazoniya o‘rmonlari va suv havzalari yaqinidan topish mumkin. Uning geografik tarqalish doirasi shimolda Venesuela, Kolumbiya va Gvineya, janubda Braziliya, Argentina va Paragvay, gʻarbda Boliviya, Peru va Ekvador orqali oʻtadi.[7] Ular baʼzi hollarda, Venesueladan Trinidad orolining janubiy sohiligacha boʻlgan tor dengiz boʻgʻozini kesib oʻtadilar. Tapirlar janubiy Amerikada yoʻqolib bormoqda. Ular hozir faqat oʻrmon va savannadan iborat yashash uchun xavfsiz joylarda uchraydi.[8]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.