Curcuma — zerdeçal va Siam lolasi kabi turlarni oʻz ichiga olgan Zingiberaceae oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. Vatani Janubi- Sharqiy Osiyo, janubiy Xitoy, Hindiston yarim oroli, Yangi Gvineya va Shimoliy Avstraliya[1]. Ayrim turlar tropik Afrika, Markaziy Amerika, Florida va Tinch okean, Hind va Atlantika okeanlarining turli orollari va dunyoning boshqa issiq qismlarida tabiiy holatda oʻstiriladi. Odatda, koʻpchilik curcuma turlari soyali joylarda boʻsh va qumli tuproqlarda yaxshi oʻsadi[2][3].

Qisqa faktlar Ilmiy tasniflash, Sininimlar ...
Curcuma
Thumb
Curcuma zedoaria
Ilmiy tasniflash
Oʻsimliklar
Yuksak oʻsimliklar
Gulli oʻsimliklar
Bir urugʻpallalilar
Commelinids
Zingiberales
Zingiberaceae
Zingiberoideae
Zingibereae
Curcuma

L.
Sininimlar
  • Kua Rheede ex Medic.
  • Erndlia Giseke
  • Stissera Giseke 1792, illegitimate homonym not Heist. ex Fabr. 1759
  • Hitcheniopsis (Baker) Ridl.
  • Paracautleya R.M.Sm.
Yopish

Botanika tavsifi

Thumb
Curcuma ildizpoyasi va kukunlari

Curcuma koʻp yillik oʻsimlik boʻlib, boʻyi 1 metrga yetadi. U koʻplab ildizpoyalar hosil qiladi, ularning ichki qismi sariq yoki toʻq sariq rangga ega. Bu ildizpoyalar kukunga aylantiriladi, bu ziravorlar curcuma deb ataladi. Uning lansetsimon barglari choʻzinchoq yoki elliptik boʻlib, bir xil yashil rangga ega, uzunligi taxminan 50 sm va kengligi 7 dan 25 sm gacha yetadi[4].

Thumb
Curcuma amada ildizpoyalari

Foydalanish

Bu nom sanskrit tilidagi kuṅkumaʼdan kelib chiqqan boʻlib, zerdeçalga ishora qiladi. Zerdeçal kori kukunlari, xantal, sariyog 'va pishloqlarga maza yoki rang berish uchun ishlatiladi. Undan zaʼfaron yoki boshqa sargʻish pigmentlar oʻrniga ham foydalanish mumkin[5].

Thumb

Turlar

Thumb
Curcuma euchroma
Thumb
Curcuma inodora
Thumb
A. Berneker: Curcuma longa
Thumb
Curcuma longa
Curcuma aeruginosa 
Curcuma albiflora 
Curcuma alismatifolia 
Curcuma amada 
Curcuma amarissima 
Curcuma andersonii 
Curcuma angustifolia
Curcuma amada 
Curcuma amarissima 
Curcuma andersonii 
Curcuma angustifolia 
Curcuma antinaia 
Curcuma arida
Curcuma aromatica
Curcuma bella
Curcuma longa

Manbalar

Galereya

Wikiwand in your browser!

Seamless Wikipedia browsing. On steroids.

Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.

Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.