From Wikipedia, the free encyclopedia
Chester William Nimitz (/ˈnɪmɪts/; 1885-yil 24-fevral; 1966-yil 20-fevral) Qoʻshma Shtatlar dengiz flotining flot admirali edi. U AQSh Tinch okeani floti bosh qoʻmondoni va Tinch okeani hududlari bosh qoʻmondoni sifatida Ikkinchi Jahon urushi dengiz tarixida muhim rol oʻynagan, Ikkinchi Jahon urushi paytida Ittifoqdoshlarning havo, quruqlik va dengiz kuchlariga qoʻmondonlik qilgan[1].
Nimitz AQSh dengiz flotining suv osti kemalari boʻyicha yetakchi rahbari edi. U hayotining dastlabki yillarida suv osti kemalarida malaka oshirgan, keyinchalik bu kemalarning harakatlanishini benzindan dizelga oʻzgartirilishini nazorat qiladi va keyinchalik dunyodagi birinchi yadroviy suv osti kemasi USS ni qurish uchun ruxsat olishda muhim rol oʻynaydi. Uning harakatlantiruvchi tizimi keyinchalik AQShda dizel bilan ishlaydigan suv osti kemalarining faoliyatini butunlay oʻzgartiradi. 1939-yilda dengiz flotining Navigatsiya byurosi boshligʻi Nimitz 1945-yildan 1947-yilgacha dengiz operatsiyalari boshligʻi boʻlib ishlagan. U flot admirali unvonida xizmat qilgan Qoʻshma Shtatlarning omon qolgan soʻnggi zobiti edi. USS sinfida yetakchi kema boʻlgan USS supertashuvchisi uning nomi bilan atalgan.
Asli kelib chiqishi nemis boʻlgan texaslik Nimitz 1885-yil 24-fevralda Texasning Frederiksburg shahrida[2] Anna Josephine (Henke) va Chester Chester Bernhard Nimitz oilasida tug‘ilgan. Nimitz tugʻilgan va yashagan bobosining mehmonxonasi hozirda Tinch okeani urushi milliy muzeyi sifatida faoliyat olib boradi. Uning otasi Nimitz tugʻilishidan olti oy oldin 1884-yil 14-avgustda vafot etgan. 1890-yilda Anna Chester B. Nimitzning ukasi William Nimitzga (1864-1943) turmushga chiqadi[3]. Unga tarbiyasida ota tomondan bobosi nemis Charles Henry Nimitz katta taʼsir koʻrsatgan va unga „dengiz — hayotning oʻzi kabi qatʼiy vazifani bajaruvchi“ deb oʻrgatgan[4]. Uning bobosi 1851-yilda Texasda maxsus jamoa qoʻriqchisi boʻlgan va keyin Fuqarolar urushi paytida Konfederatsiya shtatlari armiyasida Gillespie kompaniyasi kapitani boʻlib xizmat qilgan[5].
Dastlab, Nimitz armiya ofitseri boʻlish umidida West Pointga murojaat qilgan, ammo hech qanday natija boʻlmagan. Uning kongressmeni James L. Slayden unga Qoʻshma Shtatlar Harbiy-dengiz akademiyasida bitta ofitser oʻni borligini va uni eng yaxshi malakali nomzod sifatida koʻrsatishini aytgan. Nimitz bu uning qoʻshimcha taʼlim olishi uchun yagona imkoniyati ekanligini his qilgan. U 1901-yilda Texasning 12-kongress okrugidan Harbiy-dengiz akademiyasiga tayinlangan va 1905-yil 30-yanvarda 11-sinfni tamomlagan[6].
1965-yil oxirida Nimitz pnevmoniya bilan asoratlangan insultni boshdan kechiradi. 1966-yil yanvar oyida u Oklenddagi AQSh harbiy-dengiz kasalxonasini (Oak Knoll) tark etib, uyiga qaytadi. U 20-fevral kuni kechqurun San-Fransisko koʻrfazidagi Yerba Buena orolidagi uyida, 81 yoshga toʻlishidan toʻrt kun oldin vafot etadi[7]. Uning dafn marosimi 24-fevral kuni — 81 yoshga toʻlgan kuni — qoʻshni dengiz stansiyasi Treasure orolining ibodatxonasida boʻlib oʻtadi va Nimitz San-Brunodagi Oltin darvoza milliy qabristoniga toʻliq harbiy sharaf bilan dafn qilinadi[8][9][10][11][12].
![]() |
Birlashgan Qirollik — Bath ordeni |
![]() |
Fransiya — Faxriy legion ordeni (fransuzcha: Grand-Officier de la Légion d’honneur) |
![]() |
Niderlandiya — Orange-Nassau ordeni (Gollandiya: Ridder Grootkruis in de Orde van Oranje Nassau) |
![]() |
Gretsiya — George I ordeni |
![]() |
Xitoy — Pao Tingning Grand Kordoni (Tripod) maxsus klassi |
![]() |
Gvatemala — Birinchi darajali harbiy xizmatlari uchun (ispancha: La Cruz del Merito Militar de Primera Clase) |
![]() |
Kuba — Carlos Manuel de Sespedes ordeni |
![]() |
Argentina — ozod qiluvchi general San Martin ordeni (ispancha: Orden del Libertador San Martin) |
![]() |
Ekvador — Abdon Kalderon ordeni (1-darajali) |
![]() |
Belgiya — Toj ordeni (fransuzcha: Grand Croix de l’ordre de la Couronne avec palme) |
![]() |
Italiya — Italiya Harbiy ordeni (italyancha: Cavaliere di Gran Croce) |
![]() |
Braziliya — Dengiz xizmatlari uchun ordeni (portugalcha: Ordem do Mérito Naval) |
![]() |
Filippin — Filippin Jasorat medali |
![]() |
Belgiya — Croix de guerre (fransuzcha: Croix de Guerre Avec Palme) |
![]() |
Buyuk Britaniya — Tinch okeani yulduzi |
![]() |
Filippin — bitta bronza xizmat yulduzi bilan ozodlik medali |