From Wikipedia, the free encyclopedia
Килдебәк (tat. lat. Kildebäk(үле сылтама), کلدی بک , үл. 1362) - Алтын Урда ханы (октябрь 1361 - сентябрь 1362). Алтын Урданың низаглашу чорында идарә иткән хан.
Килдебәк | |
---|---|
![]() | |
Алтын Урданың ундүртенче ханы | |
Вазыйфада 1361–1362 | |
Аңа кадәр | Орду Мәлик |
Дәвамчысы | Мурад |
Үлгән | 1362 |
Әти | Җанибәк |
Чыгышы бәхәсле. Кайбер чыганак буенча - Үзбәк хан оныгы, башка чыганак буенча ялган исем белән йөрүче кеше.
Хызыр 1361 елда үтерелгәннән соң аның улы Тимер Хуҗа һәм энесе Мурад арасында хакимият өчен көрәш башланган. Тимер Хуҗа кыска вакытта хакимияткә килгән, ләкин Мурад Гөлстан шәһәрендә хакимиятне алган.
Дәүләтнең көнчыгышыннан килгән Орду Мәлик 1361 елның сентябрендә Сарай шәһәрен басып алган. Тимер Хуҗа башкаладан качканнан соң Орду Мәлик ай дәвамында хакимияттә торган.
Үзәк хакимият зәгыйфләнгәннән соң Идел буе Болгары Олысы әмире - Булат Тимер Идел буе Болгар дәүләте бәйсезлеген игълан иткән.
Килдебәкне тәхет өчен көрәштә бәкләрибәк Мамай яклаган. Килдебәк, тәхеткә икенче дәгъвачы Мурадтан, хакимият өчен көрәштә өстен чыккан һәм 1361 елның октябрендә Орду Мәликне җиңеп Сарай шәһәрен басып алган. Бу сугышта Орду Мәлик вафат булган.
Килдебәк үз хакимиятен Идел буенда һәм Кавказда җәелдергән. Бәкләрибәк Мамайга Иделгә качкан Тимер Хуҗаны үтерергә боерык биргән һәм Мамай әмерне үтәгән.
Хакимияткә килгәч Килдебәк башкала аксөякләрен үтерә башлаган, шушы бастыру сәясәтен аның ялган исемен асылзатлар фаш итмәс өчен үткәргән. Килдебәк үз ирәгенә[1] әмирләрне чыкырып аларны үтергән, корбаннар арасында элекке бәкләрибәк Могыл Буга, элекке вәзир Сарай-Тимер, Хәрәзм олыс-бәк Нангудай булган.
Бастыру сәясәтен үткәрү нәтиҗәсендә башкаланың аксөякләре бүтән тәхеткә дәгъвачы - Мурадны яклаган.
Мурад Гөлистанда гаскәрне җыйганнан соң Сарай шәһәренә юнәлгән. 1362 елда канкойгыч сугышта Мурад Килдебәкне тар-мар иткән. Килдебәк сугышта вафат булган.
Элгәре: Орду Мәлик |
Алтын Урда ханы 1361-1362 |
Аннары: Мурад |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.