From Wikipedia, the free encyclopedia
Итальян теле (lingua italiana) – итальяннарның милли теле. Италиядә, Ватиканда, Сан-Маринода, Швейцариядә дәүләт теле.
Итальян теле | |
итал. italiano[1] итал. Italiano | |
![]() | |
Кыскача исем | итальянский, італійська, italyanca, итолиёӣ, италиаг, италиански, italijanščina, ital һәм It |
---|---|
Дәүләт |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Барлыкка килү урыны | Граубюнден[d], Тичино кантуны[d], Истарска жупаниясе[d], Италия, Изола, Пиран һәм Сан-Марино |
Тел типологиясе | SVO[d], слоговой язык[d], существительное, потом прилагательное[d][6] һәм язык pro-drop[d] |
Килешләр | баш килеш[d] |
Грамматик заманы | прошедшее отдалённое[d], имперфект изъявительного наклонения[d], хәзерге заман, present perfect[d], претерит[d], плюсквамперфект[d], настоящее условное[d], условное прошедшее[d], настоящее время сослагательного наклонения[d], прошедшее время сослагательного наклонения[d], имперфект сослагательного наклонения[d], subjunctive pluperfect[d], present imperative[d], настоящее неопределённое[d], инфинитив прошедшего времени[d], participle I[d], причастие прошедшего времени[d], present gerund[d] һәм past gerund[d] |
Мәелләр | хикәя фигыль[d], шарт фигыль[d], шарт фигыль төркемчәсе[d], боерык фигыль[d], инфинитив[d], причастие[d] һәм герундий[d] |
Грамматик җенескә ия | ир заты[d] һәм хатын-кыз заты[d] |
Имеет грамматическую категорию лица | первое лицо единственное число[d], второе лицо единственное число[d], третье лицо мужской род единственное число[d], третье лицо женский род единственное число[d], первое лицо множественное число[d], второе лицо множественное число[d], третье лицо мужской род множественное число[d] һәм третье лицо женский род множественное число[d] |
Язу | итальян әлифбасы[d] һәм латин язуы |
Телне көйләүче | Академия делла Круска[d] |
Сөйләшүчеләр саны | 64 800 000 кеше кеше (2019)[7] |
Телнең ЮНЕСКО статусы | иминлектә[d][8] |
Ethnologue каталогында телнең статусы | 1 National[d] |
Кайда өйрәнелә | итальянистика[d] |
Һәштәге | italian |
![]() | |
Имеет спряжения | первое спряжение в итальянском[d], второе спряжение в итальянском[d] һәм третье спряжение в итальянском[d] |
Социаль медиаларда күзәтүчеләре | 16 588 |
Кыскарулар җәдвәле аббревиатурасы | итал. |
Веб-сайт Stack Exchange | italian.stackexchange.com |
Викимедиа проектларында тел коды | it |
![]() |
Хәреф | Әйтелеш |
---|---|
A a | /a/ |
B b | /b/ |
С с | /k/
/tʃ/ |
D d | /d/ |
E e | /e/
/ɛ/ |
F f | /f/ |
G g | /ɡ/
/dʒ/ |
H h | - |
I i | /i/
/j/ |
L l | /l/ |
M m | /m/ |
N n | /n/ |
O o | /o/
/ɔ/ |
P p | /p/ |
Q q | /k(w)/ |
R r | /r/ |
S s | /s/
/z/ |
T t | /t/ |
U u | /u/
/w/ |
V v | /v/ |
Z z | /ts/
/dz/ |
Итальян телендә исемнәр җенес буенча аeрыла, ике род бар. Җенесне аеру өчен артикльләр һәм кушымчалар кулланыла.
Китап – Il libro
Məктəп – La scuola
Исемнең сан категориясе бар. Күплек санын ясау өчен исемнең кушымчалары үзгәрә:
o → i | e → i | a → e |
Libro (китап) – Libri (китаплар)
Scuola (мəктəп) – Scuole (мəктəплəр)
Итальян телендә килеш төшенчәсе юк. Килеш кушымчалары урынына бәйлекләр (предлоглар) кулланыла.
Без мəктəпкə барабыз. – Noi andiamo a scuola.
Мəскəүдəн кайтам. – Io torno da Mosca.
Мансурның китабы. – Il libro di Mansur.
Зат | Берлек саны | Күплек саны |
---|---|---|
1 | io (мин) | noi (без) |
2 | tu (син) | voi (сез) |
3 | lui (ул)
lei (ул) Lei (Сез, әдәп белән) |
loro (алар) |
Итальян телендә фигыльнең инфинитив формасы -are, -ere, -ire кушымчасы белән ясала.[9]
arrivare – килергә
ripetere – кабатларга
dormire – йокларга
I төрләнеш | II төрләнеш | III төрләнеш | ||
---|---|---|---|---|
parlare | scrivere | dormire | finire | |
(io) | parlo
сөйлим |
scrivo
язам |
dormo
йоклыйм |
finisco
бетерәм |
(tu) | parli
сөйлисең |
scrivi
язасың |
dormi
йоклыйсың |
finisci
бетерәсең |
(lui) | parla
сөйли |
scrive
яза |
dorme
йоклый |
finisce
бетерә |
(noi) | parliamo
сөйлибез |
scriviamo
язабыз |
dormiamo
йоклыйбыз |
finiamo
бетерәбез |
(voi) | parlate
сөйлисез |
scrivete
язасыз |
dormite
йоклыйсыз |
finite
бетерәсез |
(loro) | pàrlano
сөйлиләр |
scrìvono
язалар |
dòrmono
йоклыйлар |
finìscono
бетерәләр |
essere/avere + үткән заман сыйфат фигыль
mangiare | |
---|---|
(io) | ho mangiato
ашадым |
(tu) | hai mangiato
ашадың |
(lui) | ha mangiato
ашады |
(noi) | abbiamo mangiato
ашадык |
(voi) | avete mangiato
ашадыгыз |
(loro) | hanno mangiato
ашадылар |
parlare | |
---|---|
(io) | parlavo
сөйли идем |
(tu) | parlavi
сөйли идең' |
(lui) | parlava
сөйли иде |
(noi) | parlavamo
сөйли идек |
(voi) | parlavate
сөйли идегез |
(loro) | parlavano
сөйли иделәр |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.