![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Alchon_Tamga.png/640px-Alchon_Tamga.png&w=640&q=50)
Алхон гуннары
From Wikipedia, the free encyclopedia
Алхоннар, алхон гуннары (Бактрия телендә: αλχον(ν)ο Alchon(n)o), шулай ук Алхоно, Алхон, Алхан, Алахана һәм Валхон буларак мәгълүм), б.э. 4-енче һәм 6-нчы гасырда Үзәк һәм Көньяк Азиядә дәүләт нигезләгән күчмә халык булган. [1] Беренче мәртәбә алар Паропамисадаларда булган буларак искә алынган, ә аннан соң көньяк-көнчыгышка Пәнҗабка һәм Үзәк Һиндстанга Эранга һәм Каусамбига кадәр урыннарны керткәннәр. Алхоннарның Һиндстан субконтинентына басып керүе аларга кадәр якынча бер йөз ел элек булган кидарит гуннарын юк иткән һәм Гуптлар империясенең егылуының бер сәбәбе булган, берникадәр дәрәҗәдә классик Һиндстанга ахыр куеп.[2][3]. Һиндстанга хуна халыкларның яулап керүе элеккеге гасырларда субконтинентка яваннарның (һиндо-греклар) [4][5], сакларның (һиндо-скифлар), палавларның (һиндо-парфяннар) һәм кушаннарның (юэчжи) яулап керүеннән соң була. Алхоннарның империясе Үзәк һәм Көньяк Азиядә нигезләнгән дүрт хуна дәүләтләренең өченчесе булган. Алхоннарга кадәр кидаритлар булган, ә аларга алмашка Бактриядә эфталитлар һәм Гиндукушта эфталитлар килгән[6]. Алхон патшаларының исемнәре аларның киң акча сугуыннан, Буддачылык игъланнарыннан[7] һәм бөтен Һиндстан суб-кыйтгасы буенча рәт истәлек язмаларыннан мәгълүм. Бу хөкемдарлар Иран гуннары тармагына карый, аларны, Бактрия тәңкәләре легендалары буенча Алхон гуннары дип атаганнар[8]. Акча сугу өлкәсендә соңрак өйрәнүләр алхоннар хионитлар булган дип фараз итәргә мөмкин иткән.[9].