From Wikipedia, the free encyclopedia
Proton (bor. grekçä πρῶτος - berençe) - elementar kisäkçek. Barion törkemenä qarıy, 1/2 spinlı, elektr qorğısı +1 elementar elektr qorğısına tigez.
Proton | |
![]() Protonnıñ kvarktan tözeleşe | |
Bilge |
|
---|---|
Massa |
938,272046(21) MeV
1,672621777(74)×10−27 kg |
Antikisäkçek |
antiproton |
Törkemnär | |
Kvant sannarı | |
Elektr qorğısı |
+1 |
Spin |
1/2 |
İzotopik spin |
1/2 |
Barion sanı |
1 |
Säyerlek |
0 |
Soqlandıru |
0 |
Başqa üzlekläre | |
Tormış waqıtı |
> 2,9×1029 yıl |
Tarqalış |
yuq |
Kvark tözeleşe |
uud |
Elementar kisäkçeklär fizikasında proton: +1/2 izospinlı nuklon (atom-töş fizikasında -1/2).
Ğadi modeldä proton öç kvarktan tora: ike u-kvark häm d-kvark (valent kvarklar dip atala), läkin çınnan da proton küp gluonnardan häm kvark-antikvarklardan tora, täcribälär buyınça impulsnıñ tik 40%ı valent kvarklar (uud), 50% gluonnar häm 10% kvark-antikvarklar (uūdđss) tarata, böten kvark-antikvarklar häm gluonnar proton eçendä bik yuğarı tizlek (yaqtılıq tizlegenä yaqın) belän xäräkät itä, bäreleşä, kilep häm yuqqa çığalar. Konfaynment küreneşe buyınça kvarklar protonnan çığa almıylar.
Tormış waqıtı - > 2,9×1029 yıl, çınında stabil, pozitron-pionğa tarqalışı öçen - 1,6·×1033 yıl.
Protonnar termotöş reaktsiälärendä qatnaşalar, yoldızlar energiäsen buldıralar.
PP-töre reaktsiäläre - Qoyaş energiäseneñ çığanağı.
Sutuar atom töşe ber protonnan tora.
Ximiädä proton H+, astrofizikada HII bulıp bilgelänä.
Protonnar häm neytronnar atom töşlären tözilär.
Ximik elemenlarnıñ periodik cädwälendä tärtip nomerı töşneñ protonnar sanına tigez.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.