Бишкәк (кырг. Бишкек) — Кыргызстанның башкаласы һәм иң зур шәһәре. Аерым идарә берәмлеге һәм республика карамагындагы шәһәр булып тора. Элек Пишпәк һәм Фрунзе (Михаил Фрунзе хөрмәтенә) исемләрен йөрткән.
Бишкәк | |
кырг. Бишкек | |
Байрак | Илтамга |
![]() | ![]() |
Нигезләнү датасы | 1825 |
---|---|
![]() | |
Рәсми исем | Бишкек |
... хөрмәтенә аталган | Михаил Фрунзе |
Демоним | Bichkékien[1] һәм Bichkékienne[1] |
Дәүләт |
![]() |
Нәрсәнең башкаласы | Кыргызстан, Кыргыз Совет Социалистик Җөмһүрияте, Кыргыз Автономияле Совет Социалистик Республикасы, Чуйский кантон[d], Киргизская автономная область[d], Каракыргыз айрат өлкәсе[d], Фрунзенский европейский кантон[d] һәм Пишпекский уезд[d] |
Административ-территориаль берәмлек | Кыргызстан |
Сәгать поясы | UTC+06:00 |
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы | Ала-Арча[d] |
Анклав буларак әлеге территориягә керә | Чөй өлкәсе |
Геомәгълүматлар | Data:Kyrgyzstan/Bishkek.map |
Хөкүмәт башлыгы | Суракматов, Азиз Эмильбекович[d] |
Халык саны | 1 145 044 (2023)[3] |
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек | 750 метр |
Кардәш шәһәр | Амман, Әнкара[4], Колорадо-Сприңс, Измир[5], Казвин[4], Алматы[4], Астана[4], Киев[6][7], Минск, Санкт-Петербург[8], Doha[4], Хемниц[4], Үһән[4], Ашкабад[4], Самсун[4], Трабзун[4], Льеж[4], Шэньчжэнь[d][4] һәм Ляньюньган[d][4] |
Нәрсә белән чиктәш | Чөй өлкәсе |
Кулланылган тел | Дунган теле |
Бүләкләр | |
Мәйдан | 127 км²[9] |
Почта индексы | 720000–720085 |
Рәсми веб-сайт | meria.kg |
![]() | |
![]() | |
Феноменның икътисады | economy of Bishkek[d] |
Беренче язма телгә алу | 1760 |
Җирле телефон коды | 312 |
Номер тамгасы коды | B, E һәм 01 |
Монда җирләнгәннәр төркеме | [d] |
Объектның күренешләре өчен төркем | [d] |
![]() |
География
Шәһәр Кыргызстанның төньягында, Чуй үзәнлегендә, Тянь-Шань таулары алдында, Кыргыз тау сыртыннан 40 км төньяктарак, Казакъстан чигеннән 25 км ераклыкта урнашкан. Шәһәрнең мәйданы 169,6 км² тәшкил итә.
Климат
Бишкәк климаты | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
Абсолют максимум, °C | 19,2 | 25,3 | 30,5 | 34,7 | 35,6 | 40,9 | 42,8 | 39,5 | 36,8 | 34,1 | 27,9 | 23,3 | 42,8 |
Уртача максимум, °C | 3,2 | 4,9 | 11,2 | 18,5 | 23,6 | 29,0 | 31,7 | 30,9 | 25,5 | 17,8 | 11,0 | 5,0 | 17,7 |
Уртача температура, °C | −2,6 | −0,8 | 5,3 | 12,3 | 17,4 | 22,4 | 24,9 | 23,8 | 18,5 | 11,0 | 4,7 | −0,9 | 11,3 |
Уртача минимум, °C | −7,1 | −5,2 | 0,4 | 6,4 | 11,1 | 15,6 | 17,9 | 16,4 | 11,3 | 5,0 | −0,1 | −5,1 | 5,6 |
Абсолют минимум, °C | −31,9 | −34 | −21,8 | −12,3 | −5,5 | 2,4 | 7,4 | 5,1 | −2,8 | −11,2 | −32,2 | −29,1 | −34 |
Явым-төшем нормасы, мм | 26 | 31 | 47 | 76 | 64 | 35 | 19 | 12 | 17 | 43 | 44 | 28 | 442 |
Чыганак: Погода и климат |
- Уртача еллык температура — 11,3 °C
- Уртача еллык җил тизлеге — 1,7 м/с
- Уртача еллык һава дымлылыгы — 60%
Халык
1897[10] | 1939[11] | 1959[12] | 1970[13] | 1979[14] | 1989[15] | 1999[16] | 2009[17] | 2015 | 2017[18] |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
6615 | ↗92 783 | ↗223 831 | ↗430 618 | ↗532 931 | ↗610 630 | ↗750 327 | ↗821 915 | ↗937 400 | ↗965 900 |
2022[19] | 2023[3] | ||||||||
↗1 120 827 | ↗1 145 044 |
Идарә төзелеше
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Bischkek.jpg/320px-Bischkek.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/tt/thumb/0/08/%D0%91%D0%B8%D1%88%D0%BA%D3%99%D0%BA_%D2%AF%D0%B7%D3%99%D0%BA_%D0%BC%D3%99%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%B5.jpg/320px-%D0%91%D0%B8%D1%88%D0%BA%D3%99%D0%BA_%D2%AF%D0%B7%D3%99%D0%BA_%D0%BC%D3%99%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%B5.jpg)
Шәһәр 4 районга бүленә:
- Октябрь районы — 242 382 (2009)
- Беренче Май районы — 175 894 (2009)
- Свердлов районы — 231 801 (2009)
- Ленин районы1 — 201 626 (2009)
- Чон-Арык шәһәр тибындагы поселогы — 9 724 (2009)
- Урта-Сай авылы — 4 100 (2009)
1 Ленин районы карамагындагы Чон-Арык поселок советына Чон-Арык шәһәр тибындагы поселогы, Урта-Сай авылы һәм Манас поселогының өлеше (Авиагородок) керә.
Дин
Ислам
Шәһәрдә туган танылган шәхесләр
- Әскәр Айтматов, Кыргыз Республикасы тышкы эшләр министры (2002-2005).
- Лариса Исакова, ТДОһБ баш балетмаейстеры.
- Алия Шаһиева (1997), рәссам, графист, иллюстратор.
Татар, башкортлар
- Люция Каламкарова (1937), санитария гигиеначысы.
- Рөстәм Нигъмәтуллин (1969), ТР беренче вице-премьеры (2017 елдан).
- Газим Шәфыйков (1939-2009, Уфа) - язучы, тәрҗемәче, Салават Юлаев премиясе лауреаты (1992).
Моны да карагыз
Искәрмәләр
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.