İlaç toleransı
Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
İlaç toleransı, bir ilacın düzenli olarak veya uzun bir süre boyunca alındığında, vücudun ilaca olan tepkisinin azalması durumudur. İlk dozlar etkili olabilirken, zamanla aynı dozun aynı etkiyi sağlamamasıyla karakterizedir. İlaç toleransı, ilacın etkisine karşı vücudun fizyolojik bir adaptasyonunun sonucudur. Bu adaptasyon, ilacın etkisini azaltan veya ortadan kaldıran çeşitli mekanizmalar yoluyla gerçekleşebilir.[1]
İlaç toleransının birkaç nedeni olabilir. En yaygın nedenlerden bazıları şunlardır:
İlaç toleransı, ilacın etkisine göre iki ana kategoriye ayrılabilir:
İlaç toleransı, ilacın etkinliğinin azalmasına veya ortadan kalkmasına neden olabilir. Bu durum, ilacın terapötik etkilerini azaltabilir veya ilacın istenmeyen etkilerini artırabilir. İlaç toleransı, ilaç bağımlılığı ile de ilişkilendirilebilir. İlaç toleransı gelişen kişiler, aynı etkiyi elde etmek için daha fazla ilaç kullanmaya ihtiyaç duyabilirler. Bu durum, ilaç bağımlılığı riskini artırabilir.
İlaç toleransının önlenmesi için, ilaçların mümkün olduğunca kısa süreli ve düşük dozlarda kullanılması önemlidir. Ayrıca, ilaçların kullanımının düzenli aralıklarla ara verilmesi de toleransın gelişmesini önlemeye yardımcı olabilir.[4]
İlaç toleransının tedavisi, toleransın nedenine bağlıdır. Farmakolojik toleransın tedavisinde, ilacın dozunun artırılması veya ilacın etkisini artıran başka bir ilaç verilmesi gerekebilir. Psikososyal toleransın tedavisinde, psikolojik destek veya davranışsal terapiler kullanılabilir.
İlaç toleransının birçok örneği vardır. Bazı yaygın örnekler şunlardır:
İlaç toleransı, ilacın etkinliğinin azalmasına veya ortadan kalkmasına neden olabilen önemli bir tıbbi problemdir. İlaç toleransının önlenmesi ve tedavisi için, ilaçların mümkün olduğunca kısa süreli ve düşük dozlarda kullanılması önemlidir.[5][6]