Loading AI tools
fiillerin cümlede isim görevinde kullanılan hâli Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
İsim-fiil, mastar[1][2] veya eylemlik,[3] fiillerin cümlede isim görevinde kullanılan hâli. Türkçedeki üç fiilimsi grubundan biridir. Fiil kök veya gövdelerine -me, -mek veya -iş[1][2] mastar eklerinin getirilmesiyle oluşturulur. Bu eklerde ses uyumlarına göre gerekli değişiklikler yapılır.
Örnekler |
---|
|
İsim-fiil eki -me ile olumsuzluk eki -me ile karıştırılmamalıdır:
Ancak olumsuzluk ekinin ardından isim-fiil eki gelebilir:
"dokuma", "görüş", "dondurma", "sarma" gibi bazı sözcükler fiil kökenli olmakla birlikte kalıcı olarak isme dönüşmüşlerdir. Ancak cümlede fiil anlamlarını yitirmeden kullanılırlarsa mastar görevindedirler.
Mastar eklerinden "-me" ve "-mek"in ikişer şekli bulunur ve büyük ünlü uyumuna uyacak şekilde fiillere eklenir:
ekten önceki hecede bulunan harf | ek | örnekler |
---|---|---|
e, i, ö, ü (ince) | -me, -mek | gelme, içmek, ölmek, süzme |
a, ı, o, u (kalın) | -ma, -mak | almak, ısınma, olma, duymak |
"a" ve "e" ile yazılan ekler her hâlükârda küçük ünlü uyumuna uyduklarından kontrol edilmelerine gerek yoktur.
"-iş" ekinin ise dört şekli bulunur ve bunlar hem büyük hem de küçük ünlü uyumuna uyacak şekilde fiillere eklenir:
ekten önceki hecede bulunan harf | ek | örnekler |
---|---|---|
e, i (ince-düz) | -iş | geliş, gidiş |
a, ı (kalın-düz) | -ış | bakış, çıkış |
ö, ü (ince-yuvarlak) | -üş | öpüş, düşüş |
o, u (kalın-yuvarlak) | -uş | oluş, duyuş |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.