Lüksemburgca (Lüksemburgca: Lëtzebuergesch, Fransızca: Luxembourgeois, Almanca: Luxemburgisch) Lüksemburg'un resmî dillerinden biridir. 1984 yılında Almanca ve Fransızcanın yanında, Lüksemburg'un resmî dili olarak kabul edilmiştir. Dünya çapında 320,830 kişi Lüksemburgca konuşabilmektedir.[2]
Lüksemburgca | |
---|---|
Lëtzebuergesch | |
Ana dili olanlar | Lüksemburg, Belçika, Fransa, Almanya |
Konuşan sayısı | 400,000[1] (2010) |
Dil ailesi | Hint-Avrupa
|
Yazı sistemi | Latin |
Dil kodları | |
ISO 639-1 | lb |
ISO 639-2 | ltz |
ISO 639-3 | ltz |
Dil Ailesi
Lüksemburgca, Hint-Avrupa dil ailesi hiyerarşisinin alt gruplarından Orta Aşağı Almanca dil grubunun Batı Merkezi Almanca kısmında yer alan bir dildir. Zaman zaman Lüksemburgca bir Almanca ağzı olarak görülür.
Alfabe
Lüksemburgca 26 harfli bir Latin Alfabesi'yle yazılır. Diyakritik işaret olarak "é", "ä" ve "ë" olarak 3 farklı harf almıştır.
Değişim
Bir sözcüğün sonunda yer alan -n, başka bir sözcükle birleşme olduğunda silinir.
- (Sözcükler arasında) den + Ball → de Ball ("Top"), wann + mer ginn → wa mer ginn ("Biz giderken")
- (Birleşik sözcüklerde) Dammen + Schong → Dammeschong ("Kadın ayakkabıları")
Aşağıdaki gibi durumlarda ise -n silinmez:
- n, d, t, z, or h harflerinden önce.
- den Tuerm ("kule"), wann hien drénkt ("O (eril) içerken")
- Gromperenzalot ("Patates salatası"), fënnefandrësseg ("35")
- Bir sesli harften önce
- den Apel ("elma"), wann ech ginn ("Ben giderken")
- Ouerenentzündung ("kulak iltihabı")
- Cümlenin sonunda veya bir noktalama işaretinden önce.
- Ech hunn (wéi gëschter) vill geschafft. ("Çok iş yaptım (Tıpkı dün olduğu gibi)")
- Bu silme, başlarında s: säin, si/se/s', sech, seng, sou (Ve belki diğerleri) bulunan sözcüklerde ve bunları takip eden sözcüklerden önce isteğe bağlıdır.
Küçük bir sözlük
- eent - 1
- dräi - 3
- véier - 4
- aacht - 8
- siwwenzéng - 17
- Moss - kız
- Schong - ayakkabı
- Suen - para
- Timber - posta pulu
- Wéi al bass du? - Kaç yaşındasın?
- Mäin Num ass ... - Adım ...
- Äddi! - Eyvallah!
- An der Rei. - Tamam.
- Pleséier - sevinç, eğlence
- Tommel-dech! - Haydisene!
- Paräis - Paris
- Zännbiischt - diş fırçası
- Boîte - disko
Kaynakça
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.