Loading AI tools
Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
John Atkinson Hobson (d. 6 Temmuz 1858, Derby – ö. 1 Nisan 1940, Hampstead), emperyalizm eleştirilerine sunduğu katkılarla ile bilinen İngiliz iktisatçı ve sosyal bilimci.
John Atkinson Hobson | |
---|---|
![]() John Atkinson Hobson | |
Doğum | 7 Temmuz 1858 Derby, İngiltere |
Ölüm | 1 Nisan 1940 (81 yaşında) Hampstead, İngiltere |
Milliyet | İngiliz |
Vatandaşlık | Birleşik Krallık |
Eğitim | Derby Okulu Lincoln Koleji, Oxford |
Meslek | Ekonomist |
Tanınma nedeni | Emperyalizm, yoksulluk ve işsizlik üzerine teorileri |
Etkiledikleri | Vladimir Lenin Nikolay Buharin Leon Trotsky Hannah Arendt |
Emperyalizm terimini ilk kez kullanan[1][2] iktisatçı Hobson emperyalizmi "Devlet içinde yönetimin dizginlerini ele geçiren parasal çıkarın, iç lüksü desteklemek adına iktisadi sülükleri, zenginliklerini kurutmak ve yabancı bünyelere yapıştırmak üzere emperyalist yayılmaya yöneldiği asalak bir süreç" olarak tanımlamıştır.[3]
En önemli emperyalizm kuramcılarından biri olan Hobson, analizleri ile özellikle Vladimir Lenin'in aynı konudaki düşüncelerinde derin etkiler bırakmıştır.[4] Lenin, Hobson'un eserlerinden yararlanması hakkında "Emperyalizm üzerine temel ingilizce çalışma olan J. A. Hobson'un kitabından, bana göre bu eserin hak ettiği bütün özenle yararlandım"". demiştir.
Lenin, Hobson'un ve ünlü Avusturyalı marksist teorisyen Rudolf Hilferding'in emperyalizm ile ilgili düşüncelerinden yaralanarak Karl Marx'ın ünlü Kapital (1867) adlı eserindeki fikirleri formüle etmiş ve bir sentez haline getirerek marksist yönteme katkılarda bulunmuştur.[5] Kapitalizmin en yüksek aşaması olarak emperyalizmi gören bu anlayış Marksist-Leninist ideolojide önemli bir rol oynayacaktır.[6]