Loading AI tools
Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
Triklorotrifloroetan veya CFC-113 olarak da bilinen 1,1,2-Trikloro-1,2,2-trifloroetan, Cl
2FC—CClF
2 formülüne sahip bir kloroflorokarbondur. Renksiz, uçucu bir sıvıdır ve geçmişte çokça solvent olarak kullanılmıştır.[2]
| |||
Adlandırmalar | |||
---|---|---|---|
1,1,2-Trikloro-1,2,2-trifloroetan | |||
Diğer adlar CFC-113, Arklone | |||
Özellikler | |||
Kimyasal formül | C2Cl3F3 | ||
Molekül kütlesi | 187,38 g mol−1 | ||
Görünüm | renksiz sıvı | ||
Koku | karbon tetraklorür benzeri[1] | ||
Yoğunluk | 1,56 g/mL | ||
Erime noktası | −35 °C | ||
Kaynama noktası | 47,7 °C | ||
Çözünürlük (su içinde) | 170 mg/L | ||
Tehlikeler | |||
İş sağlığı ve güvenliği (OHS/OSH): | |||
Ana tehlikeler | ozon tabakasına zararlı | ||
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). | |||
Bilgi kutusu kaynakları |
CFC-113, hekzakloroetan ve hidroflorik asitten hazırlanabilir:[3]
Bu reaksiyon, yüksek sıcaklıklarda antimon, krom, demir ve alümina gibi katalizörler gerektirebilir.[4]
Başka bir sentez yöntemi bunun yerine Tetrakloroetilen üzerinde HF kullanır.[5]
CFC-113 en çok üretilen CFC'lerden biriydi. 1989'da tahminen 250.000 ton üretildi.[2] Elektrikli ve elektronik bileşenlerde temizlik maddesi olarak kullanılmıştır.[6]
CFC-113'ün düşük yanıcılık özelliği ve düşük toksisitesi, onu hassas elektrikli ekipmanlar, kumaşlar ve metaller için temizleyici olarak kullanım için ideal hâle getirdi. Temizlediği ürüne zarar vermez, kıvılcım çıkarmaz veya diğer kimyasallarla reaksiyona girmez.[7] Bir süre kuru temizleme solventi olarak kullanıldı ve 1970'lerde Imperial Chemical Industries tarafından Arklone ticarî adı altında "geleceğin solventi" olarak pazarlandı. Bu serideki diğerleri Perklone (Tetrakloroetilen), Triklone (Trikloroetilen), Metoklon (Diklorometan) ve Genklene (1,1,1-Trikloroetan) idi.[8][9]
CFC-113 çok reaktif olmayan bir kloroflorokarbondur. Atmosferde yaklaşık 90 yıl kalır,[10] bu da troposferden stratosfere geçmesine yetecek kadar uzundur.
Stratosferde, CFC-113 ultraviyole radyasyon (190-225 nm aralığında güneş ışığı) tarafından parçalanarak klor radikalleri (Cl•) üretilebilir ve bu radikaller yalnızca birkaç dakika içinde ozonun bozulmasını başlatır:[11][12]
Tepkime devam eder:
Süreç, daha fazla O3'ü parçalamak için Cl•'yi yeniden üretir. Cl•, 1-2 yıllık atmosferik ömrü boyunca ortalama 100.000 O3 molekülünü yok edecektir.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.