Loading AI tools
Vikimedya liste maddesi Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
Nobel Ekonomi Ödülü sahipleri, resmi adıyla Alfred Nobel'in Anısına Ekonomik Bilimlerde Sveriges Riksbank Ödülü (İsveççe: Sveriges riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne), ekonomi alanında her yıl İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından takdim edilir.[1] Nobel Ekonomi Ödülü; Alfred Nobel'in 1895 tarihli vasiyeti üzerine; kimya, fizik, edebiyat, barış ve fizyoloji veya tıp alanlarında olmak üzere beş dalda verilmeye başlanan Nobel Ödülü'nün orijinal beşlisinden biri değildir ve bir Nobel Ödülü olarak kabul edilmez.[2] Ekonomi Ödülü, İsveç merkez bankası Sveriges Riksbank tarafından bankanın 300. yıldönümü olan 1968 yılında kurulmuş ve finanse edilmiş ve o zamandan beri her yıl verilmektedir.[3][4] Ekonomi Ödülü ilk kez 1969 yılında verilmiş, bu ödülü Ragnar Frisch ve Jan Tinbergen kazanmıştır.[5] Her ödül sahibi, bir madalya, bir diploma ve miktarı yıllara göre değişen nakit para ile ödüllendirilir.[4] 1969 yılında, Ragnar Frisch ve Jan Tinbergen'a toplamda 375.000 İsveç kronu verilmiştir, ki bu Aralık 2007 tarihinde 2.871.041 İsveç kronuna eşdeğerdir.
Bu maddenin daha doğru ve güvenilir bilgi sunması için güncellenmesi gerekmektedir. Daha fazla bilgi için tartışma sayfasına bakınız. (Nisan 2020) |
Ödül töreni; geleneksel olarak Stokholm'da, Nobel'in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık tarihinde yapılmaktadır.[6]
2017 yılına gelindiğinde Nobel Ekonomi Ödülü 50 defa verilmiş ve toplamda 80 kişi bu ödülü kazanmıştır.[7] Bugüne kadar yedi ödül makroekonomi alanındaki katkılar nedeniyle verilmiştir, ki bu sayı diğer tüm diğer alanlardan daha fazladır.[8] Ekonomi Ödülü sahiplerinin en fazla bağlı oldukları kurum Chicago Üniversitesi'dir, ki bu üniversitenin Ekonomi Fakültesi'ne bağları olan 29 kişi bu ödülü kazanmıştır.[9] Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanan ilk ve tek kadın, 2009 yılında bu ödüle layık görülmüştür.[10]
Yıl | İsim | Ülke | Gerekçe | |
---|---|---|---|---|
1969 | ![]() |
Ragnar Frisch | ![]() |
"Ekonomik süreçlerin analizi için, dinamik modeller geliştirip uyguladıkları için"[5] |
![]() |
Jan Tinbergen | ![]() | ||
1970 | ![]() |
Paul Samuelson | ![]() |
"Statik ve dinamik ekonomik kuramını geliştirdiği ve ekonomi biliminde analiz düzeyini yükseltmede aktif olarak katkı sağlayan bilimsel çalışması için"[11] |
1971 | ![]() |
Simon Kuznets | ![]() ![]() |
"Gelişme süreci ile ekonomik ve sosyal yapının kavrayışını geliştiren ve yeni bir bakış açısı getiren; tecrübesiyle bulduğu ekonomik büyüme yorumu için"[12] |
1972 | ![]() |
John Hicks | ![]() |
"Genel ekonomik denge teorisi ve refah teorisi konularındaki öncü katkıları için"[13] |
![]() |
Kenneth Arrow | ![]() | ||
1973 | ![]() |
Wassily Leontief | ![]() ![]() |
"Girdi-çıktı yöntemini geliştirdiği için ve buna önemli ekonomik sorunlarının çözümünde başvurduğu için"[14] |
1974 | ![]() |
Gunnar Myrdal | ![]() |
"Para politikası ve ekonomik dalgalanma kuramlarındaki öncü çalışmaları için ve; ekonomik, sosyal ve kurumsal olguların birbirine bağlılığı üzerine derinlemesine analizleri için"[15] |
![]() |
Friedrich Hayek | ![]() ![]() | ||
1975 | ![]() |
Leonid Kantorovich | ![]() |
"Kaynakların optimum dağılımı teorisine katkıları için"[16] |
![]() |
Tjalling Koopmans | ![]() ![]() | ||
1976 | ![]() |
Milton Friedman | ![]() |
"Tüketim analizi, para tarihi ve teorisi alanlarındaki başarısı için ve istikrar politikasının karmaşıklığını gösterdiği için"[17] |
1977 | ![]() |
Bertil Ohlin | ![]() |
"Uluslararası ticaret ve uluslararası sermaye hareketleri teorisine çığır açan katkıları için"[18] |
![]() |
James Meade | ![]() | ||
1978 | ![]() |
Herbert Simon | ![]() |
"Ekonomik organizasyonlar içinde karar-verme süreçleri üzerine öncü araştırları için"[19] |
1979 | ![]() |
Theodore Schultz | ![]() |
"Gelişmekte olan ülkelerin sorunlarını özellikle dikkate aldığı, ekonomik gelişme araştırmaları konusunda öncü çalışmaları için"[20] |
![]() |
Arthur Lewis | ![]() ![]() | ||
1980 | ![]() |
Lawrence Klein | ![]() |
"Ekonometrik modeller kurduğu ve bunları ekonomik politikalar ve ekonomik dalgalanmaların analizine uyguladığı için"[21] |
1981 | ![]() |
James Tobin | ![]() |
"Finansal piyasaları analizi ve bunların harcama kararları, istihdam, üretim ve fiyatlarla ilişkisini analizi için"[22] |
1982 | ![]() |
George Stigler | ![]() |
"Piyasaların kamusal düzenlemesinin etkileri ve sebepleri ve piyasaların fonksiyonu, endüstriyel yapılar konusunda yeni ufuklar açan çalışmaları için"[23] |
1983 | ![]() |
Gérard Debreu | ![]() ![]() |
"Genel denge teorisinin titiz yeniden açıklaması ve ekonomik teoriye yeni analitik metotlar katması için"[24] |
1984 | ![]() |
Richard Stone | ![]() |
"Milli muhasebe sisteminin gelişmesine esaslı katkıları ve dolayısıyla ampirik ekonomik analiz temellerini fazlasıyla geliştirdiği için"[25] |
1985 | ![]() |
Franco Modigliani | ![]() ![]() |
"Finansal piyasaların ve tasarrufların analizinde öncü çalışmaları için"[26] |
1986 | ![]() |
James M. Buchanan | ![]() |
"Ekonomik ve siyasi karar verme teorisinde, kontrat ve anayasa temelindeki katkıları için"[27] |
1987 | ![]() |
Robert Solow | ![]() |
"Ekonomik büyüme teorisine yaptığı katkılar için"[28] |
1988 | ![]() |
Maurice Allais | ![]() |
"Kaynakların etkin kullanılması ve piyasalar teorisine öncü katkıları için"[29] |
1989 | ![]() |
Trygve Haavelmo | ![]() |
"Eşzamanlı ekonomik yapının analizi ve ekonometrinin olasılık teorisinin temellerini açıklığa kavuşturduğu için"[30] |
1990 | ![]() |
Harry Markowitz | ![]() |
"Finansal ekonomi teorisi konusunda öncü çalışmaları için"[31] |
![]() |
Merton Miller | ![]() | ||
![]() |
William Forsyth Sharpe | ![]() | ||
1991 | ![]() |
Ronald H. Coase | ![]() ![]() |
"Ekonominin kurumsal yapısı ve fonksiyonu için, mülkiyet hakları ve işlem maliyetlerinin önemini keşfedip açıklığa kavuşturduğu için"[32] |
1992 | ![]() |
Gary Becker | ![]() |
"Piyasa-dışı davranışlar da dahil olmak üzere, insan davranışı ve etkileşiminin çok geniş bir şekilde incelenmesi suretiyle mikroekonominin kapsamını genişletmesi için"[33] |
1993 | ![]() |
Robert Fogel | ![]() |
"Ekonomik ve kurumsal değişmeleri açıklamak için ekonomik teori ve kantitatif yöntemler uygulayarak ekonomi tarihi konusundaki araştırmaları yeniledikleri için"[34] |
![]() |
Douglass North | ![]() | ||
1994 | ![]() |
John Harsanyi | ![]() ![]() |
"İşbirlikçi olmayan oyun kuramında denge konusunda öncü analizleri için"[35] |
![]() |
John Forbes Nash | ![]() | ||
![]() |
Reinhard Selten | ![]() | ||
1995 | ![]() |
Robert Lucas, Jr. | ![]() |
"Rasyonel bekleyişler hipotezini tatbik etmesi ve geliştirmesi ve dolayısıyla makroekonomik analizi değiştirip, ekonomik politika konusunda kavrayışımızı derinleştirdiği için"[36] |
1996 | ![]() |
James Mirrlees | ![]() |
"Asimetrik enformasyonda teşviklerin ekonomik teorisine yaptıkları temel katkılar için"[37] |
![]() |
William Vickrey | ![]() ![]() | ||
1997 | ![]() |
Robert C. Merton | ![]() |
"Derivatiflerin değerini belirlemek için geliştirdikleri yeni metot için"[38] |
![]() |
Myron Scholes | ![]() ![]() | ||
1998 | ![]() |
Amartya Sen | ![]() ![]() |
"Refah ekonomisi konusundaki katkıları için"[39] |
1999 | ![]() |
Robert Mundell | ![]() ![]() |
"Değişik döviz kuru rejimlerinde mali ve parasal politikaların analizi ve optimum para alanlarının analizi için"[40] |
2000 | ![]() |
James Heckman | ![]() |
"Seçilmiş örneklerin analizi için teori ve metotlar geliştirdiği için"[41] |
Daniel McFadden | ![]() |
"Ayrık seçimlerin analizi için teori ve metotlar geliştirdiği için"[41] | ||
2001 | ![]() |
George Akerlof | ![]() |
"Asimetrik enformasyonlu piyasalardaki analizleri için"[42] |
![]() |
Michael Spence | ![]() | ||
![]() |
Joseph E. Stiglitz | ![]() | ||
2002 | ![]() |
Daniel Kahneman | ![]() ![]() |
"Özellikle insani karar verme ve belirsizlik içinde verilen kararlar konusunda, ekonomik bilimlere psikolojik araştırma kavrayışını entegre ettiği için"[43] |
![]() |
Vernon L. Smith | ![]() |
"Ampirik ekonomi analizinde, bilhassa alternatif piyasa mekanizmaları konusundaki çalışmalarda bir araç olarak laboratuvar deneylerini geliştirdiği için"[43] | |
2003 | ![]() |
Robert F. Engle | ![]() |
"Zamanla değişen volatilite gösteren ekonomik zaman serilerinin analizi için geliştirdiği yöntemler için (ARCH)"[44] |
![]() |
Clive Granger | ![]() |
"Ortak eğilimler gösteren ekonomik zaman serilerinin (kointegrasyon), analizi için geliştirdiği yöntemler için"[44] | |
2004 | ![]() |
Finn E. Kydland | ![]() |
"İş döngüsünün arkasındaki harekete geçiren gücün ve ekonomik politikanın çağa uyumu konularıyla dinamik makroekonomiye katkıları için"[45] |
![]() |
Edward C. Prescott | ![]() | ||
2005 | ![]() |
Robert Aumann | ![]() ![]() |
"Oyun kuramı analizi ile, işbirliği ve uyuşmazlık konularındaki kavrayışımızı geliştirdikleri için"[46] |
![]() |
Thomas Schelling | ![]() | ||
2006 | ![]() |
Edmund Phelps | ![]() |
"Makroekonomik politikada dönemler arası takas imkânlarını analizi için"[47] |
2007 | ![]() |
Leonid Hurwicz | ![]() |
"Mekanizma tasarımı teorisinin temellerini attıkları için"[48] |
![]() |
Eric Maskin | ![]() | ||
![]() |
Roger Myerson | ![]() | ||
2008 | ![]() |
Paul Krugman | ![]() |
"Ticaret modellerinin ve ekonomik faaliyetin konumunu incelemesi nedeniyle"[49] |
2009 | ![]() |
Elinor Ostrom | ![]() |
"Özellikle kamu olmak üzere, ekonomi yönetimi konusundaki analizleri için"[10] |
![]() |
Oliver E. Williamson | ![]() | ||
2010 | ![]() |
Peter A. Diamond | ![]() |
"Arama friksiyonları içeren piyasaları analizleri için"[50] |
![]() |
Dale T. Mortensen | ![]() | ||
![]() |
Christopher A. Pissarides | ![]() ![]() | ||
2011 | ![]() |
Thomas J. Sargent | ![]() |
"Makroekonomide neden ve sonuç üzerindeki ampirik araştırmaları için"[51] |
![]() |
Christopher A. Sims | ![]() | ||
2012 | ![]() |
Alvin E. Roth | ![]() |
"Dengeli tahsis edilme kuramı ve piyasa tasarımı uygulaması için "[52] |
![]() |
Lloyd Shapley | ![]() | ||
2013 | ![]() |
Eugene Fama | ![]() |
"Aktif varlık fiyatlarının empirik olarak analizi için "[53] |
![]() |
Lars Peter Hansen | ![]() | ||
![]() |
Robert J. Shiller | ![]() | ||
2014 | ![]() |
Jean Tirole | ![]() |
"Büyük Firmaların piyasa Gücü ve kontrolü analizi için"[54] |
2015 | ![]() |
Angus Deaton | ![]() ![]() |
"Tüketim analizi, fakirlik ve iktisadi refah"[55] |
2016 | ![]() |
Oliver Hart | ![]() |
"Sözleşme teorisine katkıları için" [56] |
![]() |
Bengt Holmström | ![]() | ||
2017 | ![]() |
Richard Thaler | ![]() |
"Davranışsal iktisata katkıları için" [57] |
2018 | ![]() |
William Nordhaus | ![]() |
" İklim değişikliğini uzun vadeli makroekonomik analize entegre ettiği için"[58] |
![]() |
Paul Romer | ![]() |
" Teknolojik yenilikleri uzun vadeli makroekonomik analize entegre ettiği için"[58] | |
2019 | ![]() |
Anbhijit Banarjee | ![]() |
Yoksulluğa ilişkin deneysel çalışmaları için[59] |
![]() |
Ether Duflo | ![]() | ||
![]() |
Michael Kremer | ![]() |
Bugüne kadar 80 kişi Nobel Ekonomi Ödülü almaya layık görülmüştür. 80 kişinin ülkelere göre dağılımı aşağıdaki tabloda gösterilmektedir. İki ülkesi olan kişiler için, ait oldukları ülkelere 0,5'er puan eklenmiştir. Yani bir kişi hem İsrail hem de Amerika Birleşik Devletleri'nden ise o zaman bu iki ülkeye 0,5'er puan eklenmiştir.
Ülkeler belirtilirken ödül alan kişinin, ödülü aldığı yılki milliyeti baz alınmıştır.
Ülke | Ödül sayısı |
---|---|
![]() | 56 |
![]() | 9,5 |
![]() | 3 |
![]() | 2 |
![]() | 2 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 1 |
![]() | 0,5 |
TOPLAM | 80 |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.