Loading AI tools
Macar-Kanadalı matematikçi (1924-2020) Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
János Dezső Aczél FRSC (Macarca telaffuz: [ˈɒt͡seːl]; 26 Aralık 1924 -1 Ocak 2020),[2] aynı zamanda John Aczel[3] olarak bilinen fonksiyonel denklemler ve bilgi teorisi konusunda uzmanlaşmış Macar-Kanadalı matematikçi.[4][5][6]
János Aczél | |
---|---|
![]() 1970'te Aczél | |
Doğum | János Dezső Aczél 26 Aralık 1924 Budapeşte, Macaristan |
Ölüm | 1 Ocak 2020 (95 yaşında) Waterloo, Ontario, Kanada |
Defin yeri | Capital Funeral Home and Cemetery[1] 45.2564131°K 75.7111959°B |
Milliyet | ![]() ![]() |
Diğer ad(lar)ı | John Aczel |
Eğitim | Eötvös Loránd Üniversitesi |
Evlilik | Zsuzsanna Kende |
Çocuk(lar) | Katalin (Catherine), Júlia (Julie) |
Ödüller | Kampé de Fériet Award (2004), Santiago Ramón y Cajal Medal (1998), Graz Üniversitesi Onursal Doktora (1995), Fellow of Royal Society of Canada (1971), Fellow of the Hungarian Academy of Sciences (1962), Beke Manó Anma Ödülü (1961) |
Kariyeri | |
Dalı | Matematik |
Çalıştığı kurum | Waterloo Üniversitesi |
Tez | Finite differences and functional equations (1947) |
Doktora danışmanı | Lipót Fejér (1. danışman), Frigyes Riesz (2. danışman) |
Doktora öğrencileri | Zoltán Daróczy, Helmut Kiesewetter, Che Tat Ng, Bruce Robertson Ebanks, Albert Balogh, László Losonczi, John Alexander Baker, Mark Adrian Taylor, George Ralph Blanton, Jr., Miklós Hosszú, Lawrence B. Etigson, Joseph P. Mokanski, Abu-Bakr Ahmad El-Sayed |
Diğer önemli öğrencileri | Imre Makai, Endre Vincze |
Etkilendikleri | Frigyes Riesz |
Aczél, 26 Aralık 1924'te Budapeşte'de doğdu. Fonksiyonel denklemler ve bilgi teorisi üzerinde çalıştı.
Aczél, Budapeşte Üniversitesi'nden matematiksel analiz alanında doktora derecesi aldı ve Köln Üniversitesi, Kossuth Üniversitesi, Miskolc Üniversitesi ve Szeged Üniversitesi'nde görevlerde bulundu.[7] 1965'te Waterloo Üniversitesi fakültesine katıldı ve sonunda Saf Matematik Bölümünde Seçkin Profesör oldu.[8] Ayrıca Florida Üniversitesi, Stanford Üniversitesi ve California Teknoloji Enstitüsü'nde misafir profesör olarak görev yaptı.[9]
Kurucusu olduğu, ilk sayısı 1968'de yayınlanan "Aequationes Mathematicae" dergisinin Onursal Yazı İşleri Müdürü olarak kalmıştır.[10]
Fonksiyonel denklemler üzerine birkaç kitap ve 200'den fazla araştırma makalesi yayınladı, bunlara Fonksiyonel Denklemler ve Uygulamaları Üzerine Dersler (Lectures on Functional Equations and their Applications), 1966; Fonksiyonel Denklemlerin Uygulamaları ve Teorisi Üzerine (On Applications and Theory of Functional Equations), 1969; Fonksiyonel Denklemler: Tarihi, Uygulamalar ve Teorisi (Functional Equations: History, Applications and Theory), 1984 de dahildir. Bilimsel süreli yayınların editörü ve uluslararası konferansların düzenleyicisidir.
1961 M. Beke Ödülü, 1962 Macar Bilimler Akademisi Ödülü gibi çeşitli ödüllerin sahibidir. Aczél, Karlsruhe Üniversitesi, Graz Üniversitesi ve Katowice'deki Silezya Üniversitesi'nden onursal dereceler aldı.[7] 1971 yılında Kanada Kraliyet Cemiyeti üyeliğine seçildi.[4] 1988 yılında Santiago Ramón y Cajal Madalyası'nı kazandı.[7] 1990'da Macar Bilimler Akademisi'nin[5] harici bir üyesi oldu ve 2004'te Akademi tarafından en seçkin "beş büyük" Macar matematikçilerinden biri olarak onurlandırıldı. Diğerleri, John Horvath, Steven Gaal, Ákos Császár ve László Fuchs idi.[11] 2008 yılında, dünyanın en eski aktif matematik topluluğu olan Hamburg Matematik Derneği'nin onursal üyesi oldu.[12]
2004 yılında, yıllık Bilgi İşleme ve Belirsizlik Yönetimi (Information Processing and Management of Uncertainty) konferansının Kampé de Fériet Ödülü'nü, "fonksiyonel denklemler teorisi üzerine yaptığı öncü çalışmalardan dolayı, bilgi ölçüleri, indeks sayıları, grup karar verme, birleştirme, üretim fonksiyonları, bilim kanunları, ölçü teorisi ve fayda teorisi gibi birçok alanda uygulamalarla kazandı."[13]
Aequationes Mathematicae dergisinin sayıları 1999, 2005 ve 2010 yıllarında 75., 80. ve 85. doğum günlerinin onuruna Aczél'e ithaf edildi. Macar-Kanadalı matematikçi János Aczél, 1 Ocak 2020'de 95. doğum gününden altı gün sonra öldü.[14][15][16]
Aczél, aşağıdaki eserlerin yazarı veya ortak yazarıydı:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.