Loading AI tools
Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
John Cleland (d. 24 Eylül 1709, Kingston upon Thames, Londra - ö.23 Ocak 1789, Westminster, Londra), içerdiği erotizm sebebiyle tutuklanmasına yol açan kurgusal Fanny Hill: or, the Memoirs of a Woman of Pleasure adlı romanıyla tanınan bir İngiliz roman yazarıdır. Edinburgh doğumlu İskoç biyografi, günlük yazarı ve avukat James Boswell onu "kurnaz, yaşlı bir huysuz" olarak nitelendirmiştir.[1]
John Cleland | |
---|---|
![]() | |
Doğum | 24 Eylül 1709 Kingston upon Thames, Londra |
Ölüm | 23 Ocak 1789 (80 yaşında) Westminster, Londra, İngiltere |
Defin yeri | St Margaret Lothbury kilisesi bahçesi, Londra |
Meslek | Asker ve yazar |
Alma mater | Westminster School |
1709'da burjuva ve askeri bir ailede doğdu. Babası bir albaydır. Küçük yaşta yetim kaldı. İzmir'de İngiliz konsolosu olarak görev yaptı ve 1736'da Bombay'daki Doğu Hindistan Şirketi'nin hizmetine girmek üzere oradan ayrıldı. Ancak, aniden işten çıkarılır ve tam olarak bilinmeyen nedenlerle bu şirketten ayrılarak Londra'ya döner. Bir dönem sefil ve yoksul bir yaşam sürer.[2]
John Cleland, Portekiz Doğu Hindistan Şirketi'ni yeniden kurmak için boşuna bir girişimde bulunarak Portekizlilere yakınlaşmaya başlar. 1748'de Cleland, 840 sterlinlik bir borç nedeniyle tutuklanır (2005'te yaklaşık 100.000 sterlinlik satın alma gücüne eşdeğer) ve bir yıldan fazla kaldığı Londra'daki Fleet Hapishanesine gönderilir. Cleland, Memoirs of a Woman of Pleasure adlı romanını cezaevindeyken tamamlar. Taslak metinler muhtemelen Cleland'ın onu yayın için geliştirmesinden önceki birkaç yıl boyunca el yazması olarak mevcuttu.[3] Roman Kasım 1748 ve Şubat 1749'da iki bölüm halinde yayınlandı. Cleland, aynı yılın Mart ayında hapisten çıktı.
Ancak Cleland, Fanny Hill'in yayıncıları ve matbaacılarıyla birlikte Kasım 1749'da tekrar tutuklanır.[4] Çıkarıldığı mahkemede Cleland romanı reddeder ve yalnızca "Canı gönülden kitabın gömülüp unutulmasını dilediğini" söyler (Sabor). Kitap daha sonra resmi olarak toplanır ve yüz yıldan fazla bir süre yasal olarak yeniden yayınlanmaz. Ancak korsan baskılarda iyi satmaya devam etmiştir. Mart 1750'de Cleland kitabın fazlasıyla sadeleştirilmiş bir versiyonunu çıkardı, ancak o baskı da yasaklanmıştır. Sonunda Cleland'ın aleyhindeki dava düşer ve sadeleştirilmiş baskı yasal olarak satılmaya devam eder.
Cleland'ın edebi eserlerinin hiçbiri ona rahat bir yaşam sağlamamıştır ve o da bu durumdan genellikle mutsuzdu. 1763'teki ölümünden önce annesini kendisini desteklemediği için alenen kınadı. Ayrıca, Deizm'e yönelik dini bir eğilim sergilemesi nedeniyle kafir olarak damgalandı. Bu arada çağdaşı İngiliz yazar Laurence Sterne'i Tristram Shandy[5] adlı romanından dolayı "pornografi" yapmakla suçladı.
1772'de James Boswell'e, Fanny Hill'i Bombay'da bulunduğu sırada yazdığını, bunu bir arkadaşına "kaba" terimler kullanmadan fuhuş hakkında yazmanın mümkün olduğunu göstermek için yaptığını söylemiştir. O tarihlerde Boswell, Cleland'ın "tam bir sinsi huysuz" olduğunu söyler. Daha sonra Cleland'ı tekrar ziyaret ettiğinde onun tek başına yaşadığını, herkes tarafından dışlandığını ve tek hizmetkarının "yaşlı ve çirkin bir kadın" olduğunu keşfedecekti. 1781'de bir İngiliz antikacı olan Josiah Beckwith onunla tanıştıktan sonra onun " sodomite " olduğunun düşünülmesinin hiç de "şaşırtıcı olmadığını" söyler. Cleland, 1782'den 23 Ocak 1789'daki ölümüne kadar Petty France, Westminster'da, "St James's Place'de bulunan çocukluk evinden birkaç yüz metre uzakta" yaşadı.[3] Evlenmeden öldü ve Londra'daki St Margaret kilisesinin avlusuna gömüldü.
Cleland'ın ifadelerinden Fanny Hill'in ne zaman yazıldığını anlamak zordur. Öncelikle romanda aynı yıl yazılan ve yayınlanan diğer romanlara ( Shamela dahil) göndermeler vardır. Ayrıca, bir tarafta Pamela: or, Virtue Rewarded adlı roman ile diğer tarafta Joseph Andrews adlı romanın yer aldığı ve İngiliz yazar ve yargıç Henry Fielding ile İngiliz yazar Samuel Richardson arasındaki çekişmede de adı geçer. Dahası, romanın coğrafyası ve güncelliği, Bombay kompozisyonunun Fleet Hapishanesi kompozisyonuna göre daha az olası olmasını sağlar. Elbette, Bombay'da Cleland tarafından argo ifadeler içermeyen pornografik bir romanın yazılması ve daha sonra Fleet Hapishanesinde elden geçirilerek politik açıdan sofistike bir roman yazılması mümkündür.
Resmi olarak Fanny Hill, Birleşik Krallık'ta 1970 yılına kadar sadeleştirilmemiş bir biçimde bastırılmış halde kaldı. Bununla birlikte, 1966'da ABD Yüksek Mahkemesi'nin A Book Named "John Cleland's Memoirs of a Woman of Pleasure" v. Attorney General of Massachusetts, adlı kararı, ABD Anayasası uyarınca bir nebze de olsa liyakatın müstehcen olarak kınanmasına engel olduğunu belirtti. Aslına bakılırsa, roman artık "üslupsal bir güç gösterisi"[6] ve "'kadın'ı oluşturan belirli kategorilerin burjuva tarafından yeniden haritalandırılmasını okunaklı hale getirme ve sonra bu yeniden haritalamanın gülünç olduğunu ortaya koyma" sürecine bir araç olarak görülüyor (Gautier x.). Olağanüstü canlı bir üslubu var, kadınlığa dair son derece şakacı ve ironik sorular içeriyor ve ticaret olarak sevgiyi, zenginlik olarak hazzı hicivli bir şekilde sergiliyor.
Fanny Hill'deki çiftleşme eylemlerinin tutkulu tasvirlerinin bir erkek tarafından bir kadının bakış açısından yazılmış olması ve Fanny'nin fallik boyuta takıntılı olması, bazı eleştirmenlerin bunun homoerotik bir eser olduğunu öne sürmesine yol açmıştır.[7] Romanın bu yönünün yanı sıra Cleland'ın Westminster Okulu'ndaki varsayılan suçu, yakın arkadaşlarının olmaması ve evli olmaması onun eşcinsel olduğu yönündeki varsayımı destekler; tıpkı İngilizcede halen yayınlanmış en eski eşcinsellik savunması olan Ancient and Modern Pederasty Investigated and Exemplify'd (1749) adlı el kitabının yazarı arkadaşı Thomas Cannon'la yaşadığı sert anlaşmazlık gibi (Gladfelder).[8]
Fanny Hill'in yetkili baskısı aynı zamanda Fanny'nin (tiksinerek) iki genç oğlanla zina yaptığı bir sahneyi de içerir.[9] Cleland ve Cannon'un dostluğu "öldürücü olma eşiğinde uçucuydu", ancak Ancient and Modern Pederasty (Antik ve modern Oğlancılık) 'yi yeniden keşfeden Gladfelder'e göre..., "On dokuzuncu yüzyıldan önce, 1759 yılında sadece bir ay arayla, erkeklerin eşcinsel arzusuna ilişkin yalnızca iki açık anlatımı aynı anda İngilizce olarak yayınlamaları tesadüf değildir." Pekala bu, Cleland'ın arkadaşının araştırmasına ilişkin bilgisini ve bunu o dönem için nadir görülen bir açıklığa sahip bir romanda kullanma fırsatını yansıtıyor olabilir.[10]
1969'da Molly Hill. Memoirs of The Sister of Fanny Hill yayınlandı ve yazarından John Cleland olarak bahsedildi. 17. yüzyıl dilini çağrıştırıyor ama taklit bir eser olarak düşünülmeli.[12]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.