Loading AI tools
Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri (大日本帝国海軍 Dai Nippon Teikoku Kai Gun /"Büyük Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri"), (Kyūjitai: Japonca: 大日本帝國海軍 veya Japonca: 日本海軍 Nippon Kaigun), Japon İmparatorluğu'nun deniz kuvvetleri. Hukuken Japonya'nın silahlı kuvvetlerine sahip olmasını yasaklayan Japon Anayasası'nın uygulamaya konulduğu 3 Mayıs 1947'ye kadar varlığını sürdürmüştür. Japon İmparatorluk Kara Kuvvetleri'ne bağlı bulunmaktaydı.
Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri 大日本帝国海軍 / Dai Nippon Teikoku Kai Gun | |
---|---|
![]() | |
Etkin | 11 Şubat 1889 - 3 Mayıs 1947 |
Ülke | ![]() |
Tipi | Deniz kuvvetleri |
Savaşları | Çin-Japon Savaşı Rus-Japon Savaşı I. Dünya Savaşı II. Dünya Savaşı |
Komutanlar | |
Ünlü komutanları | Isoroku Yamamoto Tōgō Heihachirō Itoh Sukeyuki Prens Fuşimi Hiroyasu |
Nişanlar | |
Arma | ![]() Japon İmparatorluk Arması |
Ada olan Japonya, 3. yüzyıldaki Kofun dönemi'ne dayanan bir askeri denizcilik geçmişine sahiptir. Kore ile Japonya arasında birliklerin taşınmasıyla başlayan denizcilik geçmişi, Asya kıtası içindeki en önemli ve eskilerden biridir.[1] 1274 ve 1281'de Kubilay Han komutasındaki Moğolların Japonya seferleri girişimlerinin ardından, Japon wakō korsanları Çin kıyılarını yağmalamaya başladılar.
Japonya'da 16. yüzyılda yaşanan Savaşan Devletler Çağında, birçok feodal derebey yüzlerce gemiden oluşan geniş kıyı donanmaları inşa ettirmiştir. O zamanlar bir daimyō olan Oda Nobunaga, 1576'da altı adet demir kaplı Atakebune yaptırmıştır. Bu gemiler bazılarına göre dünyanın ilk zırhlılarıdır.[2] 1588'de Toyotomi Hideyoshi, Wakō korsanlığını yasakladı. Korsanlar Hideyoshi'nin vasalları oldu ve bu kuvvetler Japonların Kore'yi işgalinde (1592-1598) kullanılan deniz kuvvetlerini teşkil etmiştir.[3]
Japonya, 17. yüzyılın başında Nanban ticareti döneminde Batılı ülkelerle temaslarını takiben, ilk büyük okyanus gemilerini inşa etti. Sendai'nin daimyō'su 1613'te Tokugawa Bakufu ile anlaşarak Date Maru'yu inşa etti. Bu gemi Hasekura Tsunenaga ve Japon delegasyonunu Amerika'ya taşıyan ve daha sonra Avrupa'ya seyreden 500 tonluk kalyon tipi bir gemidir.[4] Ayrıca Bakufu, bazıları silahlandırılmış 350 ticaret gemisini Güneydoğu Asya ticareti için görevlendirmiştir.[5][6]
1868'deki Meiji Restorasyonu, şogunluğun devrilmesine yol açtı. Bu dönemden itibaren, yeni kurulan Meiji hükûmeti Japonya'yı merkezileştirmek ve modernleştirmek için reformlara başladı.[7]
1870'te bir İmparatorluk fermanı, Hollanda donanması yerine İngiltere'nin Kraliyet Donanması'nın kalkınma için model olması gerektiğini ilan etti.[8] 1873'te Archibald Douglas başkanlığında otuz dört kişilik bir İngiliz deniz misyonu Japonya'ya geldi. Douglas birkaç yıl boyunca Tsukiji'deki Donanma Akademisi'ni yönetti. Misyon 1879'a kadar Japonya'da kaldı ve donanmanın gelişimini önemli ölçüde ilerletti. Bu şekilde Japon donanması içinde denizcilik meselelerinden üniforma tarzına ve tutumlarına kadar İngiliz gelenekleri sağlam bir şekilde yerleşmiş oldu.[8]
![]() | Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor. Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. |
İkinci Dünya Savaşı'nda Japonya'nın Nazi Almanyasıyla ittifaka girip Mihver Kuvvetleri arasında olduktan sonra; başta Filipinler, Doğu Hint Adaları ve Çinhindi'nin aralarında bulunduğu pek çok Asya ve Okyanusya toprağı Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetlerinin işgali altında kaldı. Bu durumda Pasifik Okyanusu'nun hakimi olan Japonya; ABD'nin Hawaii eyaletinde bulunan Pearl Harbor limanında demirli ABD Donanması'na saldırdı.
Deniz Kuvvetleri Genelkurmay heyeti saldırıdan önce kendilerine petrol ambargosu uygulayan ABD'nin donanmasını etkisiz kılabilmek amacıyla Kantai Kessen stratejesi uyarınca hareket ediyorlardı. Bu strateji, denizde kazanılacak büyük bir zaferle ABD'nin mağlup edileceği savına dayanıyordu. Ancak çok önemli bir ekonomi ve sanayiye sahip olan ABD'nin böylesi bir saldırı sonrasında yenilmeyeceği görülecekti.
ABD'nin savaşa girmesiyle Pasifik Okyanusu'nda çok güçlü rakiple karşı karşıya kalan Japon Deniz Kuvvetleri; ABD Donanması karşısında art arda darbe yedi. Filipinler Muhaberesi'nden sonra güçsüz duruma düşen Japon Donanması artık savunmaya çekilmişti. Nazi Almanya'sının teslim olmasından sonra yanında tek bir ittifakı bile bulunmayan Japonya'nın direnişini kırmak isteyen ABD; başkan Harry S. Truman'ın kararıyla atom bombasının Japonya'ya atılmasına karar verdi. Hiroşima ve Nagasaki'ye atom bombasının atılmasıyla zayıf kalan Japonya'nın savaştan mağlup ayrılmasıyla Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri de yenik duruma düştü.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.