![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/ArdashirIGoldCoinHistoryofIran.jpg/640px-ArdashirIGoldCoinHistoryofIran.jpg&w=640&q=50)
I. Erdeşîr
From Wikipedia, the free encyclopedia
I. Erdeşîr ya da Erdeşîr-i Bâbekân (Orta Farsça: 𐭠𐭥𐭲𐭧𐭱𐭲𐭥, Farsça: اردشیر بابکان; Bâbekoğlu Erdeşîr), Sasani İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarıdır. İsmi, Artaxares, Artaşastra ve Artakhşathra olarak da geçer.[1]
I. Erdeşîr![]() | |
---|---|
![]() | |
Sasani şehinşahı | |
Hüküm süresi | 224-242 |
Sonra gelen | I. Şâpûr |
Veliaht(lar) | I. Şâpûr |
Doğum | 180 Tiruda, İstahr, Part İmparatorluğu (Bugün İran) |
Ölüm | Şubat 242 |
Eş(ler)i | Mirōd |
Hanedan | Sasani Hanedanı |
Babası | Papak |
Annesi | Rodak |
Dini | zerdüşt |
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5b/Silver_coin_of_Ardashir_I.jpg)
Part İmparatorluğu’na bağlı Persis Kralı Gozir’in vasalı olduğu bilinmektedir. Babası Papak, Gozir’i öldürerek onun yerine kral oldu. Papak’dan sonra yerine geçen ağabeyi Şâpûr ile arasındaki mücadelede Şâpûr ölünce 208’de Persis kralı oldu. Darabgerd’deki bir ayaklanmayı bastırdıktan sonra Kirman’ı ve Basra Körfezi’nin kıyı bölgelerini ele geçirerek Gor’u (bugünkü Firuzabad) başkent yaptı ve kente Erdeşîr-Kvarrah adını verdi. Batıya yönelerek İsfahan, Ahvaz ve Mesene’yi aldı. 226’da Hürmüz’de Part ordusunu yendi ve Arsaklı hanedanının son hükümdarı IV. Erdevân’ı öldürdü. Mezopotamya’daki Part ülkesinin başkenti Tizpon’a girerek “krallar kralı” unvanıyla taç giydi. Oğlu ve halefi I. Şâpûr’un yardımıyla Sasani Devleti’ni kurdu.