Loading AI tools
bir şehir, bölge veya ülkedeki toplam işgücünün önemli bir bölümünün katıldığı grev eylemi Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
Genel grev, bir şehir, bölge ya da ülkede, nitelik veya nicelik olarak önem taşıyan bir topluluk tarafından yapılan bir hak arama etkinliğidir. Genel grevlerin, siyasi, ekonomik veya bunların her ikisini birden içeren hedefleri olabilir. Bir genel grevin, kendi akış hızını kazanması veya katılanların ya da destekleyenlerin sempatileriyle gelişmesi olasıdır.
İşyerlerindeki çalışanların çoğunluk oluşturan kısmının ya da hayati önem taşıyan üretim araçlarını kontrol altında tutanların bir genel greve katılışı ve değişik toplulukların tümünü içermesi, genel grevin karakteristik bir özelliğidir. Sanayide bazı genel grevler dönemsel olarak belirli sektörlerde uygulanmıştır. Örneğin 1934 Tekstil İşçileri grevi gibi. 1934 Minneapolis genel grevinde ise, değişik meslek gruplarından binlerce çalışanın, esnaf ve sendikaların, kamyon sürücülerinin direnişine destek verdiği ve dayanışma amaçlı grev yaptıkları gözlemlenmektedir.
Genel grev dünyada kimi ülkelerde serbest kimi ülkelerde yasaktır. Türkiye'de ise kanunlar çerçevesinde ancak toplu menfaat uyuşmazlıkları neticesinde taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa greve gidilebilir, fakat genel grev, dayanışma grevi, siyasi grev vb. yasaktır. Ayrıca belirli yerlerde grevin her türlüsü yasaktır.[1]
Türk hukukunda genel grev yasağı, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 54. maddesinin 7. fıkrasında düzenlenmişken 2010 yılında yapılan Anayasa değişiklikleri ile söz konusu hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.
Genel grevler ancak sendikalı işyerlerinde oluşturulabilmekle birlikte, dünya işçi hareketleri geçmişinde sendikasız çalışanların da genel greve gittikleri görülmektedir. Bir genel grevin ön koşullarının oluşması sonucunda direnişin yaygınlaşması, çalışanların sendikal örgütlenmelerinin gerekliliğini getirmektedir.
İlk genel direniş M.Ö. 494-287'de antik Roma'da görüldü.[2] 19 ve 20 yüzyılın başlarında, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Avustralya gibi ülkelerde sanayinin gelişmesiyle birlikte işçilerin örgütlenmeleri de arttı. İlk örgütlü genel grev 1842 yılında İngiltere’de yapıldı. Çalışanların 10.000 imzalı hak ve özgürlükler bildirgesi, mecliste reddedilince, İngiltere'de 500.000 işçiyi kapsayan bir genel grev başladı. Politik istek içermeyen bu eylem sonucunda, işçi maaşlarında düzelme ve 10 saatlik çalışma hakkı elde edildi.[3] Mayıs 1968 Fransa direnişi, en çok çalışanın katıldığı (11 milyon) ve en uzun süren, neredeyse tüm yaşamı felce uğratan genel grev olmuştur.[4]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.