Loading AI tools
Vikimedya liste maddesi Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı.[1][2] Doğal özellikler (fiziksel ve biyolojik oluşumlardan oluşur), jeolojik ve fizyografik oluşumlar (tehdit altındaki hayvan ve bitki türlerinin yaşam alanları dahil) ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır.[3] Azerbaycan, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşmeyi 16 Aralık 1993'te onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.[4]
2023 itibarıyla, Azerbaycan'da listede beş alan ve geçici listede 10 alan bulunmaktadır.[4] Listeye eklenen ilk yer, 2000 yılında Şirvanşahlar Sarayı ve Kız Kulesi'nin bulunduğu İçerişehir'di. 2000 Bakü depreminde yaşanan hasar nedeniyle bu bölge, 2003'ten 2009'a kadar tehlike altındaki miras olarak listelendi.[5] Kobustan Kaya Sanatı Kültürel Peyzaj Alanı, 2007 yılında listelendi. 2013 yılında bu iki alana Silahlı Çatışma Durumunda Kültür Varlıklarını Koruma Komitesi tarafından gelişmiş koruma statüsü verildi.[6] En son eklenenler, 2023 yılında Hirkan ormanları ve Kınalık'ın kültürel manzarasıydı. Burası ülkenin tek doğal alanıdır ve İran ile paylaşılmaktadır.
UNESCO, alanları on kritere göre listelemektedir; Her alan kriterlerden en az birini karşılaması gerekir. i'den vi'ye kadar olan kriterler kültüreldir ve vii'den x'e kadar olan kriterler doğaldır.[7]
Ad | Fotoğraf | Yer | Seçildiği yıl | UNESCO verileri | Not |
---|---|---|---|---|---|
Şirvanşahlar Sarayı ve Kız Kulesi ile birlikte Surlarla Çevrili Bakü Şehri | Bakü | 2000 | 958; iv (kültürel) |
[5][8] | |
Kobustan Kaya Sanatı Kültürel Peyzaj Alanı | ![]() |
Bakü ve Abşeron | 2007 | 1076rev; iii (kültürel) |
[9] |
Şeki Hanları Sarayı ile birlikte Şeki'nin Tarihî Merkezi | ![]() |
Şeki | 2019 | 1549rev; ii, v (kültürel) |
[10] |
Hirkan Ormanları[lower-alpha 1] | Lenkeran ve Astara | 2023 | 1584bis; ix, x (doğal) |
[11][12] | |
Kınalık Halkının Kültürel Peyzajı ve "Köç Yolu" Yaylacılık Rotası | ![]() |
Kuba | 2023 | 1696; iii, v (kültürel) |
[13] |
Dünya Mirası listesinde yer alan alanlara ek olarak, üye devletler aday göstermeyi düşünebilecekleri geçici alanların bir listesini de tutabilirler. Dünya Mirası listesine aday göstermeler, yalnızca alanın daha önce geçici listede yer alması durumunda kabul edilir.[14] Azerbaycan, 2021 itibarıyla geçici listesine dört alan kaydetti.[15]
Ad | Fotoğraf | Yer | Seçildiği yıl | UNESCO kriterleri | Not |
---|---|---|---|---|---|
Ateşgah | ![]() |
Bakü | 1998 | i, iii (kültürel) |
[16] |
Nahçıvan türbeleri | ![]() |
Nahçıvan | 1998 | i, iv (kültürel) |
[17] |
Binegedi Dördüncü Dönem Fauna ve Flora Mezarlığı | ![]() |
Bakü | 1998 | viii, ix (doğal) |
[18] |
Lökbatan Çamur Volkanı | ![]() |
Bakü | 1998 | vii, viii, ix (doğal) |
[19] |
Bakü Dağ Merhelesi | Bakü | 1998 | viii, ix (doğal) |
[20] | |
Hazar Kıyısındaki Savunma Yapıları | Bakü, Kah, Kuba, Siyezen, Şabran | 2001 | (kültürel) | [21] | |
Şuşa Tarihî ve Mimarî Koruma Alanı | ![]() |
Şuşa | 2001 | i, iv, v, vi (kültürel) |
[22] |
Ordubad Tarihî ve Mimarî Koruma Alanı | Nahçıvan | 2001 | i, iv, v (kültürel) |
[23] | |
Azıh ve Tağlar Mağaralarının Tarih Öncesi Alanları | ![]() |
Hocavend | 2021 | i, iii (kültürel) |
[24] |
Hudaferin Köprüleri ve ilgili alanlar | ![]() |
Cebrayıl | 2021 | ii, iv (kültürel) |
[25] |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.