Adolfo Tomás Ruiz Cortines (30 Aralık 1889 – 3 Aralık 1973) tartışmalı 1952 seçimlerini Kurumsal Devrimci Parti adayı olarak kazanıp 1952 ile 1958 yılları arasında Meksika devlet başkanlığı yapmış Meksikalı siyasetçi. Selefi Miguel Alemán Valdés ve halefi Adolfo López Mateos'un aksine Meksika Devrimi'ne katılmıştır (Meksika Devrimi'ne katılmış son başkandır). Meksika'nın en yaşlı devlet başkanlarından olan Ruiz Cortines kadınlara seçme ve seçilme hakkı vermesi ve Meksika Mucizesi olarak bilinen dönemde ekonomiyi büyütmesiyle hatırlanır.
Adolfo Ruiz Cortines | |
---|---|
![]() | |
54. Meksika Devlet Başkanı | |
Görev süresi 1 Aralık 1952 - 30 Kasım 1958 | |
Yerine geldiği | Miguel Alemán Valdés |
Yerine gelen | Adolfo López Mateos |
İçişleri Bakanı | |
Görev süresi 30 Haziran 1948 - 13 Ekim 1951 | |
Başkan | Miguel Alemán Valdés |
Veracruz Valisi | |
Görev süresi 1 Aralık 1944 - Nisan 1948 | |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | 30 Aralık 1889 Calle Zamora 15 Veracruz, Veracruz, Meksika |
Ölüm | 3 Aralık 1973 (83 yaşında) Calle Miguel Alemán 10 Veracruz, Veracruz, Meksika |
Partisi | Ulusal Hareket Partisi |
Evlilik(ler) | Lucía Carrillo (e. 1915; b. 1935) María Izaguirre (e. 1941) |
6 yıl boyunca hizmet vermiş ilk Veracruz valisidir. |
Gençliği ve eğitimi
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Familia_Ruiz_Cortines.jpg/640px-Familia_Ruiz_Cortines.jpg)
Adolfo Ruiz Cortines 30 Aralık 1889'da Veracruz eyaletinde dünyaya geldi. Annesi María Cortines Cotera (1859–1932) ve babası Veracruz valisi Adolfo Ruiz Tejada'dır (1859–1890). Babası, Ruiz Cortines küçükken hayatını kaybedince annesi tarafından eğitilip büyütüldü.[1] Annesi ona okumayı üç yaşındayken öğretti. Ardından Joaquín Jerónimo Díaz ve Florencio Veyro'nun yönettiği okula gitti. On iki yaşında muhasebe okuduğu Instituto de Veracruz'a girdi. İkinci eğitimini Veracruz eyaletinin en iyi okulu olarak kabul edilen Colegio de los Jesuitas'ta gördü. Ruiz Cortines öğretmenlerinden siyasi kariyeri boyunca uygulayacağı liberalizm görüşünü öğrendi. Ayrıca beyzbola olan tutkusunu burada edindi. Hep bir üniversiteye gitmek istedi ama olanakları buna izin vermedi. On altı yaşında resmi eğitimini bırakmak zorunda kaldı. Ailenin reisi olduğunda akrabalarına destek olabilmek için bir ticari giyim şirketinde muhasebe asistanı olarak işe girdi.[1]
Kariyeri
Devrimci askeri kariyeri
1909'da Ruiz Cortines, General Díaz'ın başkanlığına muhalefetin başı Francisco I. Madero tarafından aynı yıl yazılmış La sucesión presidencial de 1910 (1910 Başkanlığın Devri) adlı kitabı okudu. Kitap Ruiz Cortines'in siyasetle ilgilenmesini sağladı. 1910'da Meksika Devrimi başladı ve devrimin ana figürleri Pascual Orozco and Francisco Villa gibi kişilerden etkilendi. Bu etkiden dolayı 1912'de 23 yaşındayken Meksiko'ya taşındı. Meksiko'da kalırken Başkan Francisco I. Madero suikasta uğradı ve General Victoriano Huerta göreve el koydu. Ruiz Cortines, Huerta hükûmetine karşı olduğu için, Huerta pek çok Meksikalı'nın gözünde görevi gasp etmişti, devrimcilerin Anayasacı kolunun lideri Venustiano Carranza'nın sağ kolun Alfredo Robles'e bağlı devrimci güçlere katıldı. Robles Meksika'nın güneyi ve merkezindeki kuvvetlerden sorumluydu.[1] Ruiz Cortines devrim sırasında çarpışmalara katılmış olsa da esas görevi mutemetti. 1920'de Carranza'nın halefini seçmesine karşı çıkan Sonorancı generaller Adolfo de la Huerta, Alvaro Obregón ve Plutarco Elías Calles isyan edince Meksika'dan kaçmaya çalışan Carranze yanına yüklü miktarda hazine altını almıştı. Treni yakalandı ve altın Meksiko'ya geri getirilip genç ve güvenilir Ruiz Cortines'e emanet edildi.[2]
Siyasi kariyeri
Muhasebeci geçmişi, dürüst namı ve devrimci kimliği ile 1920'lerde Ruiz Cortines'in seçebileceği pek çok yol vardı. Hükûmete bağlı Ulusal İstatistik Dairesi'nde çalışt; o zamanlar genç bir öğretmen ve sonradan önemli bir Meksika tarihçisi olacak Daniel Cosío Villegas'tan istatistik dersleri aldı. Ruiz Cortines çeşitli yayınlarda Ulusal İstatistik Dairesi'nin özerk bir kurum olması gerektiğini savundu.[3] 1935'te Lázaro Cárdenas'ın başkanlığı sırasında siyasi kariyerine 45 yaşında Meksiko'dan sorumlu müdür olarak başladı. Bu zaman zarfında devrimci bir askerin oğlu ve genç bir avukat olan, sonrasında Meksika başkanı olacak (1946–1952) Miguel Alemán Valdés ile tanıştı. 1940'ta Ruiz Cortines, Cárdenas'ın halefi olarak seçtiği Manuel Avila Camacho'nun seçim kampanyasını yönetti.[4] Beş yıl sonra Başkan Ávila Camacho, Alemán'ı güçlü bir konum olan İçişleri Bakanlığı görevine atadı. Miguel Alemán kişiel dostluklarından dolayı Ruiz Cortines'e sekreteri olması teklifinde bulundu. Bu pozisyon Ruiz Cortines'in Kurumsal Devrimci Parti (PRI) içinde güç kazanmasını sağladı. Birkaç yıl sonra (PRI) onu Veracruz valisi adayı gösterdi.[1]
Veracruz valiliği
Aralık 1944'te Ruiz Cortines Veracruz valisi oldu. Yönetimi sırasında eyaletteki eğitim sistemini genişletti. Kurduğu kurumlar arasında insanların hayat kalitesini arttırmasını sağlayan pratik eğitim veren Teknik Bilgiler Enstitüsü (Departamento para Estudios Técnicos), Antropoloji Enstitüsü, Devlet Planlama Komitesi vardır. Kadınların yerel ve belediye seçimlerine katılabilmesi için eyalet anayasasını değiştirdi. Veracruz o zamanlar Meksika'nın ana limanlarından biri olduğu için yollar yaparak altyapıyı geliştirdi.[5]
Meksika devlet başkanlığı
İç politika
14 Ekim 1951'de Ruiz Cortines'in geleneklere uygun bir şekilde Kurumsal Devrimci Parti'nin (PRI) başkan adayı olduğu görevdeki başkan tarafından açıklandı. PRI en baskın partiydi ve Ruiz Cortines'in seçimi kazanması bekleniyordu. 1 Aralık 1952'de başkanlık görevine geldi.
Alemán yıllardaki yolsuzluk skandallarından sonra devlete yeni bir imaj çizmek ve devletin güvenilirliğini yeniden sağlamak istiyordu.[6] Sloganı "tasarruf ve ahlak"tı.
Kamu harcamalarına sıkı denetim getirdi. Yol, demir yolu, baraj, okul ve hastahane yapımını destekledi. "Denize Marş" adlı bir planı uygulamaya soktu. Planın hedefi nüfusu tepelerden deniz kıyısına taşımak ve deniz ve kıyı kesimindeki kaynakların daha iyi kullanılıp geliştirilmesiydi. Bu program kapsamında sıtma kurutuldu. Kırsal nüfusun yaşam koşullarını iyileştirmek ve toprak dağıtımını teşvik etmek için Kırsal Sosyal Yardım Programı'nı kurdu. Yabancılara ait büyük mülkler kamulaştırıldı. Çiftçileri doğal afetlerden korumak için Çiftlik Güvenliği programını başlattı.[5]
Görev süresinin başında Başkan Ruiz Cortines Anayasa'nın 34. maddesinin değiştirilmesini ön gören bir yasa tasarında bulundu. Buna göre kadınlarla erkekler eşit siyasi haklara sahip olacaktı; kadınlara oy kullanma hakkı verilecekti.[6] Konut ihtiyacını karşılayabilmek için Ulusal Konut Enstitüsü'nü kurdu. Sanayiye teşvikler verdi, özellikle küçük ve orta boy işletmelere. Petrokimya endüstrisinin gelişiminin temellerini attı ve yeni iş olanaklarının yaratılmasını destekledi.[5]
Nükleer enerji alanındaki gelişmelere paralel olarak ve Meksika'nın bu değişimlerden etkileneceğini göz önünde bulundurarak Ulusal Nükleer Enerji Komisyonu'nu kurdu. İlk ve orta öğretim büyük ölçüde desteklendi. Özellikle politeknik üniversitesi desteklendi. Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi'nin tesisleri donatıldı ve üniversiteleri desteklemek için teşvikler çıkartıldı.[5]
Hükûmetin bir başka ana hedefi Meksika'daki kadın ve erkeklerin sağlık durumunun iyileştirilmesiydi. Çocuklar arasındaki beslenme eksiklikleri ile mücadele edildi ve aşı kampanyaları düzenlendi.[5] Sosyal sorunlara odaklanıldı ve Meksika hükûmetinde kemer sıkma politikaları uygulandı. Yolsuzluk yaygın olduğu için yasalar kamu görevlilerinin sorumluluk alması ve dürüst olmalarını teşvik edecek şekilde değiştirildi. Kamu görevlilerinin göreve başlamadan önce mal varlıklarını beyan etmesi zorunlu hale getirildi. Böylece kamu görevlerinin göreve gelmeden önceki ve göreve geldikten sonraki mal varlıkları karşılaştırılıp haksız kazanç veya yolsuzluk yapıp yapmadıkları incelenebilecekti.[5]
Ruiz Cortines hükûmeti kamu maliyesini sağlamlaştırmak ve enflasyonla mücadele edebilmek için kamu harcamalarını kısmaya karar verdi.[6] Bu politika Meksika'nın ekonomisinin büyük bir hızda büyümesini sağladı çünkü uzun yıllar sonra Meksika hükûmeti ilk defa bütçe fazlası veriyordu. 1953'te özel yatırımların düşmesiyle Ruiz Cortines popüleritesini kaybetti. Popüleritesini arttırmak için politikalarında değişikliğe gitti.[5] Nisan 1954'te crisis de la Semana Santa diye adlandırılan krizde peso'nun değerini dolar karşısında düşürüp bir doları 8,65 peso'dan 12,50 peso'ya çıkarmak zorunda kaldı.[7]
1958'de görev süresinin sonunda köylüler, öğretmenler ve sendikalı demir yolu işçileri iyi sosyal-siyasi kavgalar içindeydi.[8]
Dış ilişkiler
Ruiz Cortines'in görev süresi boyunca Meksika ile ABD ilişkisinde soğukluk yaşandı çünkü Ruiz Cortines Meksika'nın herhangi bir uluslararası savaşa girmesine neden olacak anlaşmalar yapmak istemiyordu. 1956'da Ruiz Cortines, ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower Kanda Başbakanı Louis St. Laurent ile bir toplantıya katıldı. Toplantı sırasında liderler göçmen sorunları, ekonomik işbirliği, sivil havacılık ve kıyı bölgelerinde yasa dışı balıkçılık üstüne konuştu. Genel olarak Ruiz Cortines'in dış politikası muhafazakar ve diğer ülkelerin bağımsızlığına saygı duyacak şekildeydi.[9] Hükûmeti Latin Amerika ile daha yakın bağlar kurmayı ve Latin Amerika'da resmi bir sistem sağlayacak Amerikan Devletleri Örgütü'nü kurmayı hedefliyordu.[10] 1954'teki Caracas Konferansı'nda Meksika halkaların kaderlerini tayin etme hakkını savunamadı.[11]
Başkanlıktan sonra
1 Aralık 1958 Ruiz Cortines görevi halefi Adolfo López Mateos'a devretti ve kamu hayatından tamamen emekli oldu. son günlerinde gençliğinden tanıdığı siyasetçi Manuel Caldelas García, Veracruz'daki evine taşındı. Caledas García ev işlerine yardımcı oldu ve eski başkanın bakımını üstlendi. 2 Aralık 1973'te öğleden sonra Ruiz Cortines'in sağlık durumu kötüleşti. Dr. Mario Díaz Tejeda eski başkana müdahale etmek için eski başkanın evine gitti. Aldığı ilaçlar etkisini gösterince Ruiz Cortines uykuya daldı. 3 Aralık 1973 sabah 9:05'te Tomás Adolfo Ruiz Cortines 82 yaşında damar sertleşmesinden dolayı kalp krizi geçirdi ve hayatını kaybetti.[9]
Ayrıca bakınız
Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Dış bağlantılar
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.