Loading AI tools
kimyasal bileşik Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
2,2,4-trimetilpentan, izooktan veya izo-oktan, (CH3)3CCH2CH(CH3)2 kimyasal formülüne sahip bir organik bileşiktir. Oktan (C8H18) izomerlerinden biridir. Bu özel izomer, oktan derecelendirme ölçeğindeki standart 100 noktadır (sıfır noktası n- heptandır ). Yakıtın vuruntu direncini arttırmak için nispeten büyük oranlarda sıkça kullanılan, önemli bir benzin bileşenidir.[2]
![]() | |
![]() | |
![]() | |
Adlandırmalar | |
---|---|
Tercih edilen IUPAC adı 2,2,4-Trimetilpentan[1] | |
Tanımlayıcılar | |
3D model (JSmol) |
|
1696876 | |
ChEBI | |
ChEMBL | |
ChemSpider | |
ECHA InfoCard | 100.007.964 |
EC Numarası |
|
MeSH | 2,2,4-trimethylpentane |
PubChem CID |
|
RTECS numarası |
|
UNII | |
UN numarası | 1262 |
CompTox Bilgi Panosu (EPA) |
|
| |
Özellikler | |
Kimyasal formül | C8H18 |
Molekül kütlesi | 114,23 g mol−1 |
Görünüm | renksiz sıvı |
Koku | petrol benzeri |
Yoğunluk | 0.692 g cm−3 |
Erime noktası | 16.304 °C; 29.379 °F; 16.577 K |
Kaynama noktası | 36.972 °C; 66.581 °F; 37.245 K |
log P | 4.373 |
Buhar basıncı | 5.5 kPa (at 21 °C) |
Henry yasası sabiti (kH) |
3.0 nmol Pa−1 kg−1 |
UV-vis (λmax) | 210 nm |
-98.34·10−6 cm3/mol | |
Kırınım dizimi (nD) | 1.391 |
Termokimya | |
Isı sığası (C) |
242.49 J K−1 mol−1 |
Standart molar entropi (S⦵298) |
328.03 J K−1 mol−1 |
Standart formasyon entalpisi (ΔfH⦵298) |
−260.6 to −258.0 kJ mol−1 |
Standart yanma entalpisi (ΔcH⦵298) |
−5462.6 to −5460.0 kJ mol−1 |
Tehlikeler | |
GHS etiketleme sistemi: | |
Piktogramlar | ![]() ![]() ![]() ![]() |
İşaret sözcüğü | DANGER |
Tehlike ifadeleri | H225, H304, H315, H336, H410 |
Önlem ifadeleri | P210, P261, P273, P301+P310, P331 |
NFPA 704 (yangın karosu) |
|
Parlama noktası | [dönüştürme: geçersiz sayı] |
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı |
396 °C (745 °F; 669 K) |
Patlama sınırları | 1.1–6.0% |
Benzeyen bileşikler | |
Benzeyen alkanes |
|
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). | |
Bilgi kutusu kaynakları |
Eğer 'izo'nun standart anlamı takip edilirse, izooktan adı izomer 2-Metilheptan için kullanılmalıdır. Fakat, 2,2,4-trimetilpentan, oktanın bugüne kadar kullanılan en önemli izomeridir ve bu nedenle, tarihsel olarak, bu isim verilmiştir.[3]
İzooktan, petrol endüstrisinde izobütenin izobütan ile alkilasyonu yoluyla büyük ölçekte üretilir. İşlem, asit katalizörleri varlığında alkilasyon birimlerinde gerçekleştirilir.[4]
Ayrıca amberlist katalizörü kullanılarak dimerizasyon yoluyla izobütilenden de bir izo-okten karışımı üretilebilir. Bu karışımın hidrojenlenmesi 2,2,4-trimetilpentan üretir.[5]
Motor çarpması, içten yanmalı motorlarda yüksek sıkıştırma oranları sırasında meydana gelebilecek istenmeyen bir işlemdir. 1926'da Graham Edgar, benzine farklı miktarlarda n-heptan ve 2,2,4-trimetilpentan ekledi ve 2,2,4-trimetilpentan eklendiğinde vuruşun durduğunu keşfetti. Bu çalışma oktan derecelendirme ölçeğinin kökeni idi.[6] 2,2,4-trimetilpentan kullanan test motorları, 100 oktan olarak standartlaştırılmış belirli bir performans vermiştir. Heptan kullanarak aynı şekilde çalışan aynı test motorları, 0 oktan olarak standartlaştırılmış bir performans vermiştir. Diğer tüm bileşikler ve bileşik karışımları daha sonra bu iki standarda göre derecelendirildi ve oktan sayıları verildi.
Tüm hidrokarbonlarda olduğu gibi 2,2,4-trimetilpentan yanıcıdır.[7]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.