ห้างฉัตร (ไทยถิ่นเหนือ:
) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดลำปาง ตั้งเป็นอำเภอในปี พ.ศ. 2445 ชื่อว่า "แขวงหางสัตว์" แยกออกจากแขวงเวียงเหนือ (อำเภอเมืองลำปาง)[1] ต่อมาเปลี่ยนเป็น "ห้างฉัตร" ในปี พ.ศ. 2483 เป็นอำเภอที่มีแหล่งท่องเที่ยวที่มีความโดดเด่นหลายแห่ง เช่น ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย ตลาดทุ่งเกวียน เป็นต้น
ข้อมูลเบื้องต้น อำเภอห้างฉัตร, การถอดเสียงอักษรโรมัน ...
อำเภอห้างฉัตร |
---|
|
การถอดเสียงอักษรโรมัน |
---|
• อักษรโรมัน | Amphoe Hang Chat |
---|
![Thumb](//upload.wikimedia.org/wikipedia/th/thumb/6/6b/Dome_LP.jpg/250px-Dome_LP.jpg) |
คำขวัญ: ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย เกรียงไกรเจ้าพ่อขุนตาน ตำนานวิหารจามเทวี ของดีตลาดทุ่งเกวียน |
![Thumb](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Amphoe_5212.svg/250px-Amphoe_5212.svg.png) แผนที่จังหวัดลำปาง เน้นอำเภอห้างฉัตร |
พิกัด: 18°19′19″N 99°19′4″E |
ประเทศ | ไทย |
---|
จังหวัด | ลำปาง |
---|
พื้นที่ |
---|
• ทั้งหมด | 684.8 ตร.กม. (264.4 ตร.ไมล์) |
---|
ประชากร (2564) |
---|
• ทั้งหมด | 50,111 คน |
---|
• ความหนาแน่น | 73.18 คน/ตร.กม. (189.5 คน/ตร.ไมล์) |
---|
รหัสไปรษณีย์ | 52190 |
---|
รหัสภูมิศาสตร์ | 5212 |
---|
ที่ตั้งที่ว่าการ | ที่ว่าการอำเภอห้างฉัตร 91 ถนนลำปาง-เชียงใหม่ หมู่ที่ 10 ตำบลเวียงตาล อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง 52190 |
---|
|
ปิด
อำเภอห้างฉัตรตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ห้างฉัตร เป็นอำเภอที่มีความเจริญตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน มีตำนานเล่าว่า เมื่อพระนางจามเทวีเสด็จมาสร้างวัดพระธาตุลำปางหลวง ได้ใช้เส้นทางห้างฉัตรเป็นทางติดต่อ เมื่อเดินทางถึงห้วยแม่ตาลได้หยุดพักพลที่นี้ บรรดาชาวเมืองจึงตกแต่งที่ประดับด้วยราชวัตรฉัตรอันงดงาม ภายหลังที่แห่งนั้นได้เป็นเมืองขึ้นมา จึงเรียกว่าเมืองนั้นว่า เมืองห้างฉัตร แต่ต่อมาชาวบ้านออกเสียงเพี้ยนเป็น "หางสัตว์" เมื่อตั้งเป็นอำเภอจึงเรียกว่า อำเภอหางสัตว์[2] จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2483 ทางราชการจึงประกาศเปลี่ยนนามอำเภอนี้เป็น อำเภอห้างฉัตร เพื่อให้ถูกต้องตามความหมายเดิม
- วันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2445 แยกพื้นที่แคว้นหางสัตว์ แคว้นบันเง้า แคว้นยางคก แคว้นแม่ปุ้ม แคว้นแม่สัน แคว้นเมืองยาว แคว้นป่าไค้ และแคว้นหนองโหล่ม ของแขวงเวียงเหนือ เมืองนครลำปาง มาจัดตั้งเป็น แขวงหางสัตว์[1] ตั้งที่ว่าการแขวงที่บ้านหางสัตว์
- วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2452 ทำถนนแต่ฝั่งตะวันออกห้วยแม่ตาล อำเภอหางสัตว์ ถึงบ้านเง้าตึงต่อเขตอำเภอเมือง เมืองนครลำปาง[3]
- วันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2452 สร้างที่ว่าการอำเภอหางสัตว์[2] ขึ้นในท้องที่อำเภอหางสัตว์ เมืองนครลำปาง
- วันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2481 เปลี่ยนแปลงเขตตำบลและอำเภอในจังหวัดลำปาง (1,2,3)[4][5]
- (1) ยุบตำบลปันง้าว และโอนพื้นที่หมู่ 1,2,3,4,5,9 (ในขณะนั้น) ของตำบลปันง้าว ไปขึ้นกับตำบลหางสัตว์ และโอนพื้นที่หมู่ 6,7,8 (ในขณะนั้น) ของตำบลปันง้าว ไปขึ้นกับตำบลปงยางคก
- (2) ยุบตำบลแม่สัน และโอนพื้นที่หมู่ 1 (ในขณะนั้น) ของตำบลแม่สัน ไปขึ้นกับตำบลหางสัตว์ และโอนพื้นที่หมู่ 2,3,4,5 (ในขณะนั้น) ของตำบลแม่สัน ไปขึ้นกับตำบลเมืองยาว
- (3) ยุบตำบลบ้านอ้อ รวมกับตำบลหนองหลุ่ม (ตำบลหนองหล่ม) ขนานนามว่า ตำบลหนองหลุ่ม
- วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2483 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลหางสัตว์ เป็น ตำบลห้างฉัตร และอำเภอหางสัตว์ จังหวัดลำปาง เป็น อำเภอห้างฉัตร[6]
- วันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลห้างฉัตร ในท้องที่บางส่วนของตำบลห้างฉัตร[7]
- วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2501 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลปงยางคก อำเภอห้างฉัตร[8]
- วันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2504 ตั้งตำบลเวียงตาล แยกออกจากตำบลห้างฉัตร[9]
- วันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2504 โอนพื้นที่หมู่ 1 (ในขณะนั้น) ของตำบลเวียงตาล ไปตั้งเป็นหมู่ 1 ของตำบลห้างฉัตร[10]
- วันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2505 ตั้งตำบลวอแก้ว แยกออกจากตำบลหนองหล่ม และตั้งตำบลแม่สัน แยกออกจกาตำบลเมืองยาว[11]
- วันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลห้างฉัตร เป็นเทศบาลตำบลห้างฉัตร[12] ด้วยผลของกฎหมาย
- วันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2563 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลเวียงตาล ขึ้นเป็นเทศบาลตำบลเวียงตาล[13]
การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอห้างฉัตรแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 63 หมู่บ้าน ได้แก่
ข้อมูลเพิ่มเติม ที่, ชื่อตำบล ...
ที่ | ชื่อตำบล | ตัวเมือง | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนครัวเรือน | จำนวนประชากร[14] |
1. | ห้างฉัตร | ![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/LN-Tambon-Hang_Chat.png/43px-LN-Tambon-Hang_Chat.png) | Hang Chat | 9 | 3,896 | 9,952 |
2. | หนองหล่ม | ![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/LN-Tambon-Nong_Lom.png/43px-LN-Tambon-Nong_Lom.png) | Nong Lom | 9 | 1,832 | 5,127 |
3. | เมืองยาว | ![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/LN-Tambon-Mueang_Yao.png/43px-LN-Tambon-Mueang_Yao.png) | Mueang Yao | 15 | 2,740 | 8,160 |
4. | ปงยางคก | ![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/LN-Tambon-Pong_Yang_Khok.png/43px-LN-Tambon-Pong_Yang_Khok.png) | Pong Yang Khok | 13 | 3,645 | 9,443 |
5. | เวียงตาล | ![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/LN-Tambon-Wiang_Tan.png/43px-LN-Tambon-Wiang_Tan.png) | Wiang Tan | 11 | 3,089 | 8,771 |
6. | แม่สัน | ![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/LN-Tambon-Mae_San.png/43px-LN-Tambon-Mae_San.png) | Mae San | 9 | 1,571 | 4,596 |
7. | วอแก้ว | ![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/LN-Tambon-Wo_Kaeo.png/43px-LN-Tambon-Wo_Kaeo.png) | Wo Kaeo | 7 | 1,492 | 4,319 |
ปิด
การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอห้างฉัตรประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
- เทศบาลตำบลห้างฉัตร ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลห้างฉัตร
- เทศบาลตำบลห้างฉัตรแม่ตาล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้างฉัตร (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลห้างฉัตร)
- เทศบาลตำบลปงยางคก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปงยางคกทั้งตำบล
- เทศบาลตำบลเมืองยาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองยาวทั้งตำบล
- เทศบาลตำบลเวียงตาล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงตาลทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหล่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหล่มทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สันทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลวอแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวอแก้วทั้งตำบล
- ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย ย้ายมาจากศูนย์ฝึกลูกช้างบ้านปางหละ อำเภองาว แต่ปัจจุบันได้ย้ายมาอยู่อาณาบริเวณสวนป่าทุ่งเกวียน และเป็นที่ตั้งของสถาบันคชบาลแห่งชาติและโรงพยาบาลช้าง ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทยเป็นสถานที่ฝึกฝนช้างให้มีความสามารถเหมือนมนุษย์ เช่น สามารถเล่นดนตรี กีฬา วาดรูปได้ อีกทั้งยังได้มีการแสดงโชว์ความสามารถของช้าง เป็นที่ประทับใจของชาวต่างชาติที่มาเยี่ยมชมเป็นอันมาก
- ตลาดทุ่งเกวียน เป็นตลาดสินค้าพื้นเมือง มีสินค้าพื้นเมืองในท้องถิ่นทั้งอำเภอห้างฉัตรและต่างถิ่นในภาคเหนือมาวางขาย ไม่ว่าจะเป็นของกิน ของใช้ เสื้อผ้า ของฝากของที่ระลึกต่าง ๆ อดีตตลาดทุ่งเกวียนเป็นตลาดค้าขายของป่าหรือสัตว์ป่า แต่ปัจจุบันได้วางขายสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ของจังหวัดลำปางไว้ทุกชนิด
- สถานีรถไฟห้างฉัตร เป็นสถานีรถไฟชั้น 3 ของการรถไฟแห่งประเทศไทย ตั้งอยู่ในเขตตำบลห้างฉัตร
จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดลำปาง ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย