Loading AI tools
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ประเทศกำลังพัฒนา (อังกฤษ: Developing country) คือ รัฐอธิปไตยที่มีฐานอุตสาหกรรมที่พัฒนาน้อยกว่า และมีดัชนีการพัฒนามนุษย์ (Human Development Index: HDI) อยู่ในระดับปานกลาง-ต่ำ[3] อย่างไรก็ตาม คำจำกัดความนี้ไม่ได้รับการยอมรับอย่างทั่วไป ซึ่งรวมถึงคำว่า "โลกที่สาม" ซึ่งเกิดขึ้นในยุคสงครามเย็น และไม่มีข้อตกลงที่ชัดเจนว่าประเทศใดบ้างที่อยู่ในหมวดหมู่นี้[4][5] คำว่า ประเทศรายได้ต่ำและรายได้ปานกลาง (low and Middle-Income Country: LMIC) และ เศรษฐกิจเกิดใหม่ (Newly Emerging Economy: NEE) มักใช้สลับกันได้ แต่หมายถึงเฉพาะเศรษฐกิจของประเทศเท่านั้น ธนาคารโลกแบ่งเศรษฐกิจของโลกออกเป็น 4 กลุ่ม ตามรายได้ประชาชาติต่อหัว ได้แก่ ประเทศรายได้สูง รายได้สูงปานกลาง รายได้ต่ำปานกลาง และรายได้ต่ำ ประเทศด้อยพัฒนา ประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล และรัฐเกาะขนาดเล็กที่กำลังพัฒนา ล้วนเป็นกลุ่มย่อยของประเทศกำลังพัฒนา ประเทศที่อยู่อีกด้านหนึ่งของสเปกตรัมมักเรียกว่า ประเทศรายได้สูง หรือ ประเทศพัฒนาแล้ว
มีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับการใช้คำว่า "ประเทศกำลังพัฒนา" เนื่องจากบางคนรู้สึกว่ามันยึดติดกับแนวคิดเก่าของ "เรา" และ "พวกเขา"[6] ในปี 2015 ธนาคารโลกประกาศว่า การแบ่งประเภท "โลกกำลังพัฒนา/โลกพัฒนาแล้ว" มีความเกี่ยวข้องน้อยลง และจะค่อย ๆ เลิกใช้คำอธิบายนั้น ในทางกลับกัน รายงานของพวกเขาจะนำเสนอรวบรวมข้อมูลสำหรับภูมิภาคและกลุ่มรายได้[5][7] บางคนเลือกใช้คำว่ากลุ่มประเทศโลกใต้ แทนคำว่าประเทศกำลังพัฒนา
ประเทศกำลังพัฒนามักมีลักษณะร่วมกันหลายประการ มักเกิดจากประวัติศาสตร์หรือภูมิศาสตร์ ตัวอย่างเช่น พวกเขามักมี: ระดับการเข้าถึงน้ำดื่มที่ปลอดภัย การสุขาภิบาล และสุขอนามัย ต่ำกว่า ภาวะยากจนด้านพลังงาน ระดับมลภาวะที่สูงขึ้น (เช่น มลพิษทางอากาศ การทิ้งขยะ มลพิษทางน้ำ การถ่ายอุจจาระกลางแจ้ง) สัดส่วนประชากรที่มีโรคเขตร้อนและโรคติดเชื้อ (โรคที่ไม่ได้รับการรักษา) อุบัติเหตุทางถนนที่สูงขึ้น และโครงสร้างพื้นฐานโดยรวมที่มีคุณภาพต่ำกว่า
นอกจากนี้ ยังมักมีอัตราการว่างงานสูง ความยากจนแพร่หลาย ความหิวโหย ความยากจนสุดขั้ว การใช้แรงงานเด็ก การขาดสารอาหาร การไร้ที่อยู่อาศัย การเสพติดสารเสพติด การค้าประเวณี การเพิ่มจำนวนประชากรอย่างรวดเร็ว การก่อความไม่สงบ การไหลออกของทรัพยากรมนุษย์ เศรษฐกิจใต้ดินขนาดใหญ่ อัตราอาชญากรรมสูง (การเรียกค่าไถ่ การปล้น การโจรกรรม การฆาตกรรม การค้ายาเสพติด การลักพาตัว การข่มขืน) ระดับการศึกษาต่ำ ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ การออกจากโรงเรียน การเข้าถึงบริการวางแผนครอบครัวไม่เพียงพอ การตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ชุมชนแออัดและสลัมจำนวนมาก การคอร์รัปชั่นในทุกระดับของรัฐบาล และความไม่มั่นคงทางการเมือง แตกต่างจากประเทศพัฒนาแล้ว ประเทศกำลังพัฒนาขาดระบบนิติธรรม
การเข้าถึงบริการสุขภาพมักต่ำ[8] ผู้คนในประเทศกำลังพัฒนามักมีอายุขัยต่ำกว่าผู้คนในประเทศพัฒนาแล้ว สะท้อนให้เห็นถึงทั้งระดับรายได้ที่ต่ำกว่าและสุขภาพประชาชนที่ย่ำแย่[9][10][11] ภาระจากการติดเชื้อโรค[12] อัตราการตายของมารดา[13][14] อัตราการตายของเด็ก[15] และของทารก[16][17] มักสูงขึ้นอย่างมากในประเทศเหล่านั้น ผลกระทบของ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ คาดว่าจะส่งผลกระทบต่อประเทศกำลังพัฒนามากกว่าประเทศที่มีรายได้สูง เนื่องจากส่วนใหญ่มี ความอ่อนไหวต่อสภาพภูมิอากาศ สูงหรือ ความยืดหยุ่นต่อสภาพภูมิอากาศ ต่ำ[18]
ประเทศกำลังพัฒนามักมี อายุเฉลี่ย ต่ำกว่าประเทศพัฒนาแล้ว การสูงอายุของประชากร เป็นปรากฏการณ์ทั่วโลก แต่ อายุประชากร เพิ่มขึ้นช้ากว่าในประเทศกำลังพัฒนา[19]
ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนา หรือ ความร่วมมือเพื่อการพัฒนา คือ ความช่วยเหลือทางการเงิน ที่รัฐบาลต่างประเทศและหน่วยงานอื่น ๆ ให้เพื่อสนับสนุน การพัฒนาทางเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม สังคม และการเมือง ของประเทศกำลังพัฒนา หาก เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งกำหนดโดย สหประชาชาติ สำหรับปี 2030 บรรลุผล จะสามารถเอาชนะปัญหาเหล่านี้ได้หลายประการ
โคฟี อันนัน อดีตเลขาธิการสหประชาชาติ ให้คำจำกัดความกับประเทศพัฒนาแล้วว่า "ประเทศพัฒนาแล้ว คือ ประเทศที่ให้สิทธิเสรีภาพแก่ประชาชนทุกคนให้มีอิสรเสรีและมีสุขอนามัยดี อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย"[ต้องการอ้างอิง] และยังมีองค์กรอื่น ๆ พยายามให้คำจัดความสำหรับความหมายของประเทศกำลังพัฒนาและพัฒนาแล้ว ดังต่อไปนี้
การจัดกลุ่มหรือกำหนดกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วและกำลังพัฒนานั้น เพื่อประโยชน์ในทางสถิติและไม่จำเป็นที่จะมาใช้ในการตัดสินใจสถานะของประเทศ หรือขอบเขตในกระบวนการพัฒนา[20]
สหประชาชาติ ให้ความเห็นดังนี้
“ | จากตัวอย่างที่เห็นได้ทั่วไป คือ ประเทศญี่ปุ่นในเอเชีย, แคนาดาและสหรัฐอเมริกาในอเมริกาเหนือ, ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ในโอเชียเนีย, และประเทศส่วนใหญ่ในยุโรป กลุ่มประเทศเหล่านี้ถูกพิจารณาให้เป็นประเทศพัฒนาแล้ว ในเชิงสถิติทางการค้า สหภาพศุลกากรแอฟริกาใต้ยังถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว และประเทศอิสราเอลก็อยู่ในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว ส่วนในยุโรปกลุ่มประเทศที่กำเนิดขึ้นจากประเทศยูโกสลาเวียเก่าถือว่าเป็นประเทศกำลังพัฒนา; ประเทศในกลุ่มของยุโรปตะวันออก และกลุ่มที่เป็นประเทศเครือรัฐเอกราช (รหัส 172) ในยุโรป จึงไม่ถูกเรียกรวมอยู่ในกลุ่มใด ๆ ของพัฒนาแล้วหรือกำลังพัฒนา[21][22] | ” |
ในศตวรรษที่ 21 กลุ่มประเทศในเอเชียที่ถูกขนานนามว่า สี่เสือแห่งเอเชีย[23] (ฮ่องกง,[23][24] สิงคโปร์,[23][24] เกาหลีใต้,[23][24][25][26]และไต้หวัน[23][24]) รวมทั้งไซปรัส,[24] มอลตา,[24] สาธารณรัฐเช็ก,[24] เอสโตเนีย,[24] อิสราเอล,,[24] สโลวาเกีย [24] และสโลวีเนีย[24] เหล่านี้ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว
อีกนัยหนึ่ง จากการจัดกลุ่มของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ ก่อนเดือนเมษายน 2004 กลุ่มประเทศทั้งหมดในยุโรปตะวันออก (รวมทั้ง ยุโรปกลางที่เป็นของ "กลุ่มยุโรปตะวันออก" ในสหประชาชาติ) และรวมถึงสหภาพโซเวียตในอดีต กลุ่มประเทศที่อยู่ในเอเชียตอนกลาง (คาซัคสถาน อุซเบกิสถาน คีร์กีซสถาน ทาจิกิสถาน และเติร์กเมนิสถาน) และมองโกเลีย ไม่รวมให้อยู่ในทั้งสองประเภท คือ พัฒนาแล้วและกำลังพัฒนา แต่จะถูกจัดให้อยู่ประเภทของ "ประเทศในช่วงเปลี่ยนผ่าน" อย่างไรก็ตาม ในรายงานระหว่างประเทศ กลุ่มประเทศเหล่านี้ คือ ประเทศ "กำลังพัฒนา" นั่นเอง
ส่วนธนาคารโลกจัดกลุ่มประเทศออกเป็นสี่กลุ่ม ที่จะมีการจัดใหม่ในเดือนกรกฎาคมของทุกปี เศรษฐกิจถูกแบ่งออกเป็นกลุ่ม ตามกลุ่มช่วง ของรายได้ตาม GNI ต่อประชากร ดังต่อไปนี้ [27]
มีหลายคำที่ใช้ในการจำแนกประเทศออกเป็นระดับการพัฒนาโดยประมาณ การจำแนกประเภทของประเทศใดประเทศหนึ่งแตกต่างกันไปตามแหล่งข้อมูล และบางครั้ง การจำแนกประเภทเหล่านี้หรือคำศัพท์เฉพาะที่ใช้ก็ถูกมองว่าดูถูก
ธนาคารโลกแบ่งเศรษฐกิจของโลกออกเป็น 4 กลุ่ม ตามรายได้ประชาชาติต่อหัว (Gross national income: GNI) คำนวณโดยใช้วิธีแอตลาส ปรับปรุงใหม่ทุกปีในวันที่ 1 กรกฎาคม[28]:
กลุ่มทั้งสามที่ไม่ใช่ "รายได้สูง" รวมเรียกว่า "ประเทศรายได้ต่ำและรายได้ปานกลาง" (LMICs) ตัวอย่างเช่น สำหรับปีงบประมาณ 2022 ประเทศรายได้ต่ำ หมายถึง ประเทศที่มีรายได้ประชาชาติต่อหัวน้อยกว่า 1,045 ดอลลาร์สหรัฐ ประเทศรายได้ต่ำปานกลาง หมายถึง ประเทศที่มีรายได้ประชาชาติต่อหัวระหว่าง 1,046 ถึง 4,095 ดอลลาร์สหรัฐ ประเทศรายได้สูงปานกลาง หมายถึง ประเทศที่มีรายได้ประชาชาติต่อหัวระหว่าง 4,096 ถึง 12,695 ดอลลาร์สหรัฐ และประเทศรายได้สูง หมายถึง ประเทศที่มีรายได้ประชาชาติต่อหัวมากกว่า 12,696 ดอลลาร์สหรัฐ[29] สามารถตรวจสอบเกณฑ์เก่าได้
การใช้คำว่า "ตลาด" แทน "ประเทศ" มักบ่งบอกถึงการเน้นเฉพาะลักษณะของตลาดทุนของประเทศ ต่างจากเศรษฐกิจโดยรวม
ภายใต้เกณฑ์อื่น ๆ บางประเทศอยู่ในระยะกลางของการพัฒนา หรือตามที่ กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) กล่าวไว้ หลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียต "ประเทศในการเปลี่ยนผ่าน": ทั้งหมดของ ยุโรปกลางและตะวันออก (รวมถึงประเทศยุโรปกลางที่ยังคงเป็นส่วนหนึ่งของ "กลุ่มยุโรปตะวันออก" ในสถาบันของสหประชาชาติ) ; ประเทศ อดีตสหภาพโซเวียต ในเอเชียกลาง (คาซัคสถาน, อุซเบกิสถาน, คีร์กีซสถาน, ทาจิกิสถาน และเติร์กเมนิสถาน) ; และ มองโกเลีย ภายในปี 2009 รายงานแนวโน้มเศรษฐกิจโลก (World Economic Outlook) ของ IMF จัดประเภทประเทศเป็น ขั้นสูง เกิดใหม่ หรือ กำลังพัฒนา ขึ้นอยู่กับ "(1) ระดับรายได้ต่อหัว (2) การกระจายตัวของการส่งออก - ดังนั้นผู้ส่งออกน้ำมันที่มี GDP ต่อหัวสูงจะไม่เข้าเกณฑ์ขั้นสูง เนื่องจากประมาณ 70% ของการส่งออกคือน้ำมัน และ (3) ระดับการผนวกเข้ากับระบบการเงินโลก"[34]
ประเทศกำลังพัฒนายังสามารถแบ่งประเภทตามภูมิศาสตร์ได้ ดังนี้:
โดยทั่วไป องค์การการค้าโลก (WTO) ยอมรับการอ้างสิทธิ์ของประเทศใดก็ตามว่าเป็น "ประเทศกำลังพัฒนา" ประเทศบางประเทศที่กลายเป็น "ประเทศพัฒนาแล้ว" ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา ตามเกณฑ์ทางเศรษฐกิจเกือบทั้งหมด ยังคงยืนยันที่จะจัดตัวเองเป็น "ประเทศกำลังพัฒนา" เนื่องจากทำให้พวกเขาได้รับสิทธิพิเศษที่ WTO ประเทศต่าง ๆ เช่น บรูไน ฮ่องกง คูเวต มาเก๊า กาตาร์ สิงคโปร์ และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ถูกยกมาอ้างและวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับสถานะการประกาศตนเองนี้[38]
>$60,000
$50,000 – $60,000
$40,000 – $50,000
$30,000 – $40,000
$20,000 – $30,000
$10,000 – $20,000 |
$5,000 – $10,000
$2,500 – $5,000
$1,000 – $2,500
<$1,000
ไม่มีข้อมูล |
การพัฒนาสามารถวัดได้จากปัจจัยทางเศรษฐกิจหรือมนุษย์ โดยทั่วไป ประเทศกำลังพัฒนาก็คือประเทศที่ยังไม่บรรลุระดับอุตสาหกรรมที่สำคัญเมื่อเทียบกับประชากร และในกรณีส่วนใหญ่ มีระดับการครองชีพปานกลางถึงต่ำ มีความสัมพันธ์ระหว่างรายได้ต่ำกับการเติบโตของประชากรสูง[39] การพัฒนาของประเทศวัดได้ด้วยดัชนีสถิติ เช่น รายได้ต่อหัว ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศต่อหัว อายุขัย อัตราการอ่านเขียน ดัชนีเสรีภาพ และอื่น ๆ สหประชาชาติได้พัฒนาดัชนีพัฒนาการมนุษย์ (HDI) ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้แบบผสมผสานของสถิติบางอย่างข้างต้น เพื่อประเมินระดับการพัฒนาของมนุษย์สำหรับประเทศที่มีข้อมูล สหประชาชาติได้กำหนดเป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษ จากแบบแผนที่พัฒนาโดยประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกและสถาบันการพัฒนานำ เพื่อประเมินการเติบโต[40] เป้าหมายเหล่านี้สิ้นสุดลงในปี 2015 และถูกแทนที่ด้วยเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
แนวคิดของ ประเทศกำลังพัฒนา สามารถพบได้ภายใต้คำศัพท์หนึ่งคำหรืออีกคำหนึ่งในระบบเชิงทฤษฎีจำนวนมากที่มีแนวโน้มที่หลากหลาย ตัวอย่างเช่น การให้เอกราช ทฤษฎีการเป็นเอกราช มาร์กซิสม์ ต่อต้านจักรวรรดินิยม ทฤษฎีการทันสมัย การเปลี่ยนแปลงทางสังคม และ เศรษฐศาสตร์การเมือง
ตัวบ่งชี้สำคัญอีกประการหนึ่งคือ การเปลี่ยนแปลงภาคส่วน ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ระยะการพัฒนาของประเทศ โดยเฉลี่ยแล้ว ประเทศที่มีส่วนสนับสนุนจาก ภาคการผลิต (อุตสาหกรรมการผลิต) 50% เติบโตอย่างมาก ในทำนองเดียวกันประเทศที่มีอุตสาหกรรมบริการที่แข็งแกร่งก็เห็นอัตราการพัฒนาเศรษฐกิจที่สูงขึ้นเช่นกัน
คำว่า ประเทศกำลังพัฒนา มีทฤษฎีวิจัยหลายอย่างเกี่ยวข้อง (ตามลำดับเวลา) :
มีการวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับการใช้คำว่า "ประเทศกำลังพัฒนา" คำดังกล่าวอาจหมายถึงความด้อยกว่าของประเทศประเภทนี้เมื่อเทียบกับ ประเทศพัฒนาแล้ว[41] อาจสันนิษฐานว่ามีความต้องการพัฒนาตามแบบจำลองแบบตะวันตกแบบดั้งเดิมของ การพัฒนาเศรษฐกิจ ซึ่งบางประเทศ เช่น คิวบา และ ภูฏาน เลือกที่จะไม่ปฏิบัติตาม[42] การวัดทางเลือก เช่น ความสุขมวลรวมประชาชาติ ได้รับการเสนอว่าเป็นตัวบ่งชี้ที่สำคัญ
หนึ่งในคำวิจารณ์แรกที่ตั้งคำถามถึงการใช้คำว่า "กำลังพัฒนา" และ "ด้อยพัฒนา" ประเทศถูกเปล่งออกมาในปี 1973 โดยนักประวัติศาสตร์และนักวิชาการชื่อดัง วอลเตอร์ ร็อดนีย์ (Walter Rodney) ซึ่งเปรียบเทียบพารามิเตอร์ทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองระหว่างสหรัฐอเมริกาและประเทศในแอฟริกาและเอเชีย[43]
ไม่มี "หลักเกณฑ์ที่ยอมรับกัน" สำหรับการกำหนด "ประเทศกำลังพัฒนา"[44] ตามที่นักเศรษฐศาสตร์ เจฟฟรีย์ แซคส์ (Jeffrey Sachs) กล่าวไว้ การแบ่งแยกโลกที่พัฒนาแล้วและกำลังพัฒนาล่าสุดนั้นส่วนใหญ่เป็นปรากฏการณ์ของศตวรรษที่ 20[45] ฮันส์ รอสลิง (Hans Rosling) ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพโลกผู้ล่วงลับได้โต้แย้งกับคำศัพท์ โดยเรียกแนวคิดนี้ว่า "ล้าสมัย" เนื่องจากคำศัพท์เหล่านี้ถูกใช้ภายใต้ข้อกำหนดเบื้องต้นที่โลกแบ่งออกเป็นประเทศรวยและประเทศยากจน ในขณะที่ความจริงแล้ว ประเทศส่วนใหญ่มีรายได้ปานกลาง[6] เนื่องจากขาดคำจำกัดความที่ชัดเจน นักวิชาการด้านความยั่งยืน มาติส วัคเกอร์นาเจล (Mathis Wackernagel) และผู้ก่อตั้ง โกลบอลฟุตพรินต์เน็ตเวิร์ค (Global Footprint Network) เน้นย้ำว่าการติดฉลากแบบไบนารีของประเทศนั้น "ไม่สามารถอธิบายหรืออธิบายได้"[46] วัคเกอร์นาเจล ระบุคำศัพท์ไบนารีเหล่านี้ของ "ประเทศกำลังพัฒนา" กับ "ประเทศพัฒนาแล้ว" หรือ "เหนือ" กับ "ใต้" ว่าเป็น "การสนับสนุนแบบไม่มีสติและทำลายล้างต่อลัทธิบูชา GDP"[46] วัคเกอร์นาเจล และ รอสลิง ต่างโต้แย้งว่า ในความเป็นจริงแล้ว ไม่มีสองประเภทของประเทศ แต่มีมากกว่า 200 ประเทศ ที่ต้องเผชิญกับกฎแห่งธรรมชาติเดียวกัน แต่ละประเทศมีลักษณะเฉพาะ[46][6]
คำว่า "กำลังพัฒนา" หมายถึงสถานการณ์ปัจจุบัน ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงแบบไดนามิกหรือทิศทางการพัฒนาที่คาดหวัง นอกจากนี้ คำว่า "โลกกำลังพัฒนา" ถูกมองว่าล้าสมัยมากขึ้น สะท้อนถึงลำดับชั้นและไม่สะท้อนความเป็นจริงที่หลากหลายของประเทศที่ครอบคลุม คำนี้รวมถึงประเทศรายได้ต่ำหรือปานกลาง 135 ประเทศ ครอบคลุมประชากรโลก 84% และถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าไม่ชัดเจน หลักฐานทางประวัติศาสตร์และเชิงประจักษ์ เช่น อัตราการตายของทารกที่แตกต่างกันในประเทศเหล่านี้ เน้นย้ำถึงข้อบกพร่องในการจำแนกประเภทแบบเดียวกัน แนะนำให้ใช้ทางเลือก เช่น หมวดหมู่ตามภูมิภาคหรือรายได้ (รายได้ต่ำถึงรายได้สูง) เนื่องจากสอดคล้องกับบริบทเฉพาะของประเทศมากขึ้น สนับสนุนการกำหนดนโยบายที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น[47]
ตั้งแต่ปลายยุค 90 เป็นต้นมา ประเทศที่สหประชาชาติระบุว่าเป็นประเทศกำลังพัฒนามีแนวโน้มแสดงอัตราการเติบโตที่สูงกว่าประเทศในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว[48]
เพื่อลดทอนความหมายอ้อมของคำว่า "กำลังพัฒนา" องค์การระหว่างประเทศเริ่มใช้คำว่า "ประเทศที่มีการพัฒนาน้อยกว่าทางเศรษฐกิจ" สำหรับประเทศที่ยากจนที่สุด ซึ่งไม่สามารถถือว่ากำลังพัฒนาได้เลย สิ่งนี้เน้นย้ำว่าระดับการครองชีพทั่วทั้งโลกกำลังพัฒนานั้นแตกต่างกันอย่างมาก
ในปี 2015 ธนาคารโลกประกาศว่า การแบ่งประเภท "โลกกำลังพัฒนา / โลกพัฒนาแล้ว" มีความเกี่ยวข้องน้อยลง เนื่องจากการปรับปรุงทั่วโลกในดัชนีต่าง ๆ เช่น อัตราการตายของเด็ก อัตราการเกิด และอัตราความยากจนสุดขั้ว[5] ในฉบับปี 2559 ของ ตัวชี้วัดในฐานข้อมูลการพัฒนาโลก (World Development Indicators: WDI) ธนาคารโลกได้ตัดสินใจไม่แยกแยะระหว่างประเทศ "พัฒนาแล้ว" และ "กำลังพัฒนา" ในการนำเสนอข้อมูลของตนอีกต่อไป โดยพิจารณาว่าการแบ่งแยกสองประเภทนั้นล้าสมัย[7] ดังนั้น ธนาคารโลกจึงค่อย ๆ เลิกใช้คำอธิบายนั้น แทนที่จะเป็นเช่นนั้น รายงานของธนาคารโลก (เช่น WDI และรายงานการติดตามโลก) ขณะนี้รวมถึงการรวบรวมข้อมูลสำหรับทั้งโลก สำหรับภูมิภาค และสำหรับกลุ่มรายได้ - แต่ไม่ใช่สำหรับ "โลกกำลังพัฒนา"[5][7][5][7]
คำว่า ประเทศรายได้ต่ำและรายได้ปานกลาง (LMIC) มักใช้สลับกับ "ประเทศกำลังพัฒนา" แต่หมายถึงเฉพาะเศรษฐกิจของประเทศเท่านั้น ประเทศด้อยพัฒนา ประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล และ รัฐเกาะขนาดเล็กที่กำลังพัฒนา ล้วนเป็นกลุ่มย่อยของประเทศกำลังพัฒนา ประเทศที่อยู่อีกด้านหนึ่งของสเปกตรัมมักเรียกว่า ประเทศรายได้สูง หรือ ประเทศพัฒนาแล้ว
คำว่า "กลุ่มประเทศโลกใต้" เริ่มถูกใช้อย่างแพร่หลายมากขึ้นตั้งแต่ประมาณปี 2004[49][50] สามารถรวมถึงภูมิภาค "ภาคใต้" ที่ยากจนกว่าของประเทศ "ภาคเหนือ" ที่ร่ำรวย[51] ภาคใต้โลกหมายถึง "ประวัติศาสตร์การล่าอาณานิคม อำนาจนิยมใหม่ และการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมที่แตกต่างกัน ซึ่งรักษาความเหลื่อมล้ำอย่างมากในระดับการครองชีพ อายุขัย และการเข้าถึงทรัพยากร"[52]
กลุ่มประเทศโลกเหนือและกลุ่มประเทศโลกใต้เป็นคำที่ใช้เรียกวิธีในการจัดกลุ่มประเทศด้วยลักษณะสำคัญทางเศรษฐกิจสังคมและการเมืองระหว่างประเทศ ตามนิยามของการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา (อังค์ถัด) กลุ่มประเทศโลกใต้ ประกอบไปด้วย แอฟริกา ลาตินอเมริกาและแคริเบียน เอเชีย (ยกเว้น อิสราเอล ญี่ปุ่น และ เกาหลีใต้) และ โอเชียเนีย (ยกเว้น ออสเตรเลีย และ นิวซีแลนด์)[53][54][lower-alpha 1] กลุ่มประเทศโลกใต้ส่วนใหญ่มักจะยังขาดมาตรฐานการครองชีพ ซึ่งประกอบไปด้วยรายได้ที่ต่ำ ระดับความยากจนสูง อัตราการเพิ่มของประชากรสูง ที่อยู่อาศัยไม่พอเพียง โอกาสทางการศึกษาที่จำกัด และระบบสุขภาพที่ไม่สมบูรณ์ เป็นต้น[lower-alpha 2] นอกจากนี้ เมืองในประเทศเหล่านี้ยังมีโครงสร้างพื้นฐานที่อ่อนแอ[lower-alpha 3] คำตรงข้ามของกลุ่มประเทศโลกใต้ คือ กลุ่มประเทศโลกเหนือ อังค์ถัดได้ให้นิยามโดยกว้างไว้ว่าประกอบไปด้วย อเมริกาเหนือและยุโรป อิสราเอล ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์[53][54][lower-alpha 1] ดังนั้น คำทั้งสองมิได้หมายความถึงซีกโลกเหนือและซีกโลกใต้ แต่มีที่มาเนื่องจากประเทศส่วนใหญ่ของกล่มประเทศโลกเหนือและกลุ่มประเทศโลกใต้อยู่ในซีกโลกทั้งสองทางภูมิศาสตร์[55]
สำหรับนิยามอย่างจำเพาะเจาะจง กลุ่มประเทศโลกเหนือประกอบไปด้วยประเทศพัฒนาแล้ว ในขณะที่กลุ่มประเทศโลกใต้ประกอบไปด้วยประเทศกำลังพัฒนาและประเทศพัฒนาน้อยที่สุด[54][56] การจัดกลุ่มประเทศโลกใต้โดยองค์กรภาครัฐและองค์กรเพื่อการพัฒนาเกิดขึ้นเพื่อทดแทนคำ "โลกที่สาม" โดยเพื่อว่าเป็นคำที่เปิดกว้างและไม่ยึดโยงกับค่านิยมใด[57] ซึ่งอาจรวมไปถึงคำว่า "พัฒนาแล้ว" และ "กำลังพัฒนา" ประเทศในกลุ่มประเทศโลกใต้เคยถูกเรียกว่าประเทศอุตสาหกรรมใหม่หรือประเทศที่กำลังเข้ากระบวนการอุตสาหกรรม ซึ่งหลายประเทศเหล่านี้เคยเป็นหรือยังอยู่ภายใต้อาณานิคม[58]
ประเทศกำลังพัฒนาจำนวนมากเพิ่งบรรลุ การปกครองตนเอง และ ประชาธิปไตย อย่างเต็มรูปแบบหลังครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 ประเทศหลายประเทศถูกปกครองโดยอำนาจจักรวรรดิยุโรปจนถึง การปลดแอก ระบบการเมืองในประเทศกำลังพัฒนาหลากหลาย แต่รัฐส่วนใหญ่ได้สถาปนารัฐบาลประชาธิปไตยบางรูปแบบภายในช่วงต้นศตวรรษที่ 21 โดยประสบความสำเร็จและ เสรีภาพทางการเมือง ในระดับต่าง ๆ [61] ประชาชนของประเทศกำลังพัฒนาได้สัมผัสกับระบบประชาธิปไตยในภายหลังและอย่างฉับพลันมากกว่าคู่ค้าทางตอนเหนือ และบางครั้งก็ถูกกำหนดเป้าหมายโดยความพยายามของรัฐบาลและองค์กรนอกรัฐบาลเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วม 'พลเมืองที่มีประสิทธิภาพ' ถูกกำหนดโดย นักสังคมวิทยา แพทริค เฮลเลอร์ ว่า: "ปิด [ช่องว่าง] ระหว่างสิทธิทางกฎหมายอย่างเป็นทางการในด้านพลเรือนและการเมือง และความสามารถในการปฏิบัติสิทธิเหล่านั้นอย่างมีความหมาย"[62]
นอกเหนือจากพลเมืองแล้ว การศึกษาเกี่ยวกับการเมืองของการเคลื่อนย้ายข้ามพรมแดนในประเทศกำลังพัฒนายังให้ข้อมูลเชิงลึกที่มีค่าในการอภิปรายเกี่ยวกับ การย้ายถิ่น ซึ่งถือเป็นการแก้ไขปัญหาการมุ่งเน้นแบบดั้งเดิมในประเทศพัฒนาแล้ว[63] นักวิทยาศาสตร์การเมืองบางคนระบุ 'รูปแบบของระบอบการจัดการการย้ายถิ่นแบบชาตินิยม การพัฒนา และเสรีนิยม' ทั่วประเทศกำลังพัฒนา[64]
หลังจาก เอกราช และ การปลดแอก ในศตวรรษที่ 20 ประเทศกำลังพัฒนาส่วนใหญ่ต้องการ โครงสร้างพื้นฐาน อุตสาหกรรม และ การกระตุ้นเศรษฐกิจ ใหม่เป็นอย่างยิ่ง หลายประเทศพึ่งพา การลงทุนจากต่างประเทศ เงินทุนนี้มุ่งเน้นไปที่การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานและอุตสาหกรรม แต่นำไปสู่ระบบการ แสวงหาผลประโยชน์ อย่างเป็นระบบ พวกเขาส่งออก วัตถุดิบ เช่น ยาง ในราคาถูก บริษัทที่มีฐานอยู่ใน โลกตะวันตก มักใช้ แรงงานราคาถูก ในประเทศกำลังพัฒนาเพื่อการผลิต[65] ตะวันตกได้รับประโยชน์อย่างมากจากระบบนี้ แต่ปล่อยให้ประเทศกำลังพัฒนาไม่พัฒนา
การจัดเรียงนี้บางครั้งเรียกว่า ลัทธิอาณานิคมแนวใหม่ (neocolonialism) หมายถึงระบบที่ประเทศด้อยพัฒนาถูกเอาเปรียบโดยประเทศพัฒนาแล้ว ไม่จำเป็นต้องหมายความว่าอดีตอาณานิคมยังคงถูกควบคุมโดยอดีตผู้ล่าอาณานิคม แต่หมายถึงการแสวงหาผลประโยชน์แบบอาณานิคม ประเทศกำลังพัฒนาช่วยพัฒนาประเทศร่ำรวยต่อไป แทนที่จะพัฒนาตัวเอง[66] มีการจัดตั้งสถาบันหลายแห่งเพื่อมุ่งเป้าไปสู่การยุติระบบนี้[67] หนึ่งในสถาบันเหล่านี้คือ ระเบียบเศรษฐกิจระหว่างประเทศใหม่ พวกเขามี นโยบาย 'ไม่มีเงื่อนไข' ที่ส่งเสริมให้ประเทศกำลังพัฒนาคงอยู่หรือเป็น ตนเองเพียงพอ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พวกเขาสนับสนุน อธิปไตยเหนือทรัพยากรธรรมชาติ และ อุตสาหกรรม
กลุ่มประเทศกำลังพัฒนา เช่น NIEO มักจะล็อบบี้เพื่อความเท่าเทียมกันในเวทีโลก การเติบโตของจีนอาจหมายถึงการเติบโตของกลุ่มประเทศบริก[65]
ปัญหาโลก ที่กล่าวถึงบ่อยที่สุดโดยประเทศกำลังพัฒนา ได้แก่ โลกาภิวัตน์ การกำกับดูแลสุขภาพโลก สุขภาพ และ ความต้องการการป้องกัน ซึ่งแตกต่างจากปัญหาที่ประเทศพัฒนาแล้วมักจะแก้ไข เช่น นวัตกรรมด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี[68]
ประเทศกำลังพัฒนาส่วนใหญ่มีเกณฑ์ร่วมกันดังนี้[69][70]
ตามรายงานของUN-Habitatประมาณ 33% ของประชากรเมืองในโลกกำลังพัฒนาในปี 2012 หรือประมาณ 863 ล้านคน อาศัยอยู่ในสลัม[72] ในปี 2012 สัดส่วนประชากรเมืองที่อาศัยอยู่ในสลัมสูงสุดใน แอฟริกาซาฮาราใต้ (62%) ตามด้วย เอเชียใต้ (35%) เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (31%) และ เอเชียตะวันออก (28%)[72]: 127
รายงานของ UN-Habitat ยังระบุอีกว่า 43% ของประชากรเมืองในประเทศกำลังพัฒนาและ 78% ของประชากรในประเทศที่ด้อยพัฒนาทั้งหมดอาศัยอยู่ในสลัม[73]
สลัมก่อตัวและเติบโตในส่วนต่าง ๆ ของโลกด้วยเหตุผลหลายประการ สาเหตุรวมถึง การย้ายถิ่นจากชนบทสู่เมืองอย่างรวดเร็ว ความชะงักงันทางเศรษฐกิจ และ ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ การว่างงานสูง ความยากจน เศรษฐกิจใต้ดิน การกีดกัน แบบบังคับหรือถูกบังคับ การวางแผนที่ไม่ดี การเมือง ภัยพิบัติทางธรรมชาติ และ ความขัดแย้งทางสังคม[74][75][76] ตัวอย่างเช่น เมื่อประชากรขยายตัวในประเทศที่ยากจน ผู้คนในชนบทย้ายเข้าเมืองในการย้ายถิ่นฐานแบบเมืองที่กว้างขวาง ส่งผลให้เกิดสลัม[77]
ในบางเมือง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศในเอเชียใต้และแอฟริกาซาฮาราใต้ สลัมไม่ใช่เพียงย่านที่ถูกกีดกันซึ่งมีประชากรจำนวนน้อย สลัมแพร่หลายและเป็นที่อยู่อาศัยของประชากรเมืองจำนวนมาก สิ่งเหล่านี้บางครั้งเรียกว่า "เมืองสลัม"[78]
ความรุนแรงต่อสตรีรูปแบบต่าง ๆ แพร่หลายอย่างมากในประเทศกำลังพัฒนา มากกว่าในส่วนอื่น ๆ ของโลก การสาดน้ำกรด เป็นเรื่องเกิดขึ้นบ่อยครั้งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงกัมพูชา การฆ่าเพื่อเกียรติยศ มีความเกี่ยวข้องกับตะวันกลางและอนุทวีปอินเดีย การแต่งงานโดยการลักพาตัว พบได้ในเอธิโอเปีย เอเชียกลาง และคอเคซัส การล่วงละเมิดที่เกี่ยวข้องกับการจ่ายสินสอด (เช่น ความรุนแรง การค้ามนุษย์ และการบังคับแต่งงาน) เชื่อมโยงกับบางส่วนของซาฮาราแอฟริกาใต้และโอเชียเนีย[79][80]
การตัดอวัยวะเพศหญิง (FGM) เป็นอีกหนึ่งรูปแบบของความรุนแรงต่อสตรีที่ยังคงเกิดขึ้นในหลายประเทศกำลังพัฒนา พบได้ส่วนใหญ่ในแอฟริกา และในระดับที่น้อยกว่าในตะวันกลางและบางส่วนของเอเชีย ประเทศกำลังพัฒนาที่มีอัตราผู้หญิงที่ถูกตัดสูงสุด ได้แก่ โซมาเลีย (มีผู้หญิงได้รับผลกระทบ 98%) กินี (96%) จิบูตี (93%) อียิปต์ (91%) เอรืทรีย (89%) มาลี (89%) เซียร์ราลีโอน (88%) ซูดาน (88%) แกมเบีย (76%) บุร์กินาฟาโซ (76%) และเอธิโอเปีย (74%)[81] เนื่องจากโลกาภิวัตน์และการย้ายถิ่น FGM กำลังแพร่กระจายออกไปนอกเหนือจากชายแดนของแอฟริกา เอเชีย และตะวันกลาง และไปยังประเทศต่าง ๆ เช่น ออสเตรเลีย เบลเยียม แคนาดา ฝรั่งเศส นิวซีแลนด์ สหรัฐอเมริกา และสหราชอาณาจักร[82]
อนุสัญญาอิสตันบูล ว่าด้วยความรุนแรงต่อสตรีและความรุนแรงในครอบครัว (มาตรา 38)[83] ณ ปี 2016 FGM ถูกห้ามโดยกฎหมายในหลายประเทศในแอฟริกา[84]
ตามข้อมูลและตัวเลขขององค์การเพื่อสตรีแห่งสหประชาชาติ เกี่ยวกับการยุติความรุนแรงต่อสตรี[85] ประมาณการว่าร้อยละ 35 ของสตรีทั่วโลกประสบกับ ความรุนแรงทางกายและทางเพศโดยคู่ชีวิต หรือ ความรุนแรงทางเพศ โดยบุคคลที่ไม่ใช่คู่ชีวิต (ไม่รวมการล่วงละเมิดทางเพศ) ในบางช่วงเวลาของชีวิต หลักฐานแสดงให้เห็นว่าผู้หญิงที่เคยประสบความรุนแรงทางกายหรือทางเพศจากคู่ชีวิต รายงานอัตราภาวะซึมเศร้า การ ทำแท้ง และการติด HIV สูงขึ้น เมื่อเทียบกับผู้หญิงที่ไม่เคยประสบความรุนแรงทางกายหรือทางเพศ[85]
ข้อมูลจากตะวันออกกลาง และ แอฟริกาเหนือ แสดงให้เห็นว่า ผู้ชายที่เห็นพ่อของตนทำร้ายแม่ และผู้ชายที่ประสบความรุนแรงบางรูปแบบเมื่อเป็นเด็ก มีแนวโน้มที่จะรายงานว่าก่อเหตุรุนแรงต่อคู่ชีวิตในความสัมพันธ์ผู้ใหญ่ของตน[85]
สถานะของการดูแลสุขภาพที่ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงได้นั้นแตกต่างกันอย่างมากระหว่างประเทศกำลังพัฒนาและประเทศพัฒนาแล้ว[8] ผู้คนในประเทศกำลังพัฒนามักมีอายุขัยต่ำกว่าผู้คนในประเทศพัฒนาแล้ว สะท้อนให้เห็นถึงทั้งระดับรายได้ที่ต่ำกว่าและสุขภาพประชาชนที่ย่ำแย่[9][10][11] ภาระของการติดเชื้อโรค[12] อัตราการตายของมารดา[13][14] อัตราการตายของเด็ก[15] และ อัตราการตายของทารก[16][17] มักสูงขึ้นอย่างมากในประเทศเหล่านั้น ประเทศกำลังพัฒนายังมีการเข้าถึง บริการสุขภาพทางการแพทย์ น้อยลงโดยทั่วไป[86] และมีโอกาสน้อยที่จะมีทรัพยากรในการซื้อ ผลิต และบริหารวัคซีน แม้ว่าความเท่าเทียมกันของวัคซีนทั่วโลกจะมีความสำคัญในการต่อสู้กับการระบาดใหญ่ เช่น การระบาดใหญ่ของ COVID-19[87]
การขาดสารอาหารพบได้บ่อยขึ้นในประเทศกำลังพัฒนา[88] กลุ่มบางกลุ่มมีอัตราการขาดสารอาหารสูงขึ้น รวมถึงสตรี (โดยเฉพาะอย่างยิ่งขณะตั้งครรภ์หรือ ให้นมบุตร) เด็กอายุต่ำกว่าห้าปี และผู้สูงอายุ นอกจากนี้ภาวะทุพโภชนาการในเด็กและการเจริญเติบโตแคระแกร็นของเด็กเป็นสาเหตุที่ทำให้เด็กอายุต่ำกว่าห้าปีมากกว่า 200 ล้านคนในประเทศกำลังพัฒนาไม่สามารถบรรลุศักยภาพในการพัฒนา[89] ประมาณการว่ามีเด็ก 165 ล้านคนมีภาวะแคระแกร็นจากภาวะทุพโภชนาการในปี 2013[90] ในบางประเทศที่กำลังพัฒนา ก็อาจมีภาวะโภชนาการเกิน ทำให้เกิดโรคอ้วน ซึ่งปรากฏขึ้นภายในชุมชนเดียวกันกับภาวะทุพโภชนาการ[91]
รายการต่อไปนี้แสดงสาเหตุหรือเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมที่สำคัญเพิ่มเติม รวมถึงโรคบางอย่างที่มีองค์ประกอบด้านสิ่งแวดล้อมที่แข็งแกร่ง:[92]
การเข้าถึงบริการน้ำ สุขาภิบาล และสุขอนามัย (WASH) อยู่ในระดับต่ำมากในหลายประเทศกำลังพัฒนา ในปี 2015 องค์การอนามัยโลก (WHO) ประมาณการว่า "1 ใน 3 คน หรือ 2.4 พันล้านคน ยังไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกด้านสุขาภิบาล" ในขณะที่ 663 ล้านคนยังคงเข้าไม่ถึงน้ำดื่มที่สะอาดและปลอดภัย[94][95] การประมาณการในปี 2017 โดย JMP ระบุว่า 4.5 พันล้านคนในปัจจุบันไม่มีการสุขาภิบาลที่จัดการอย่างปลอดภัย[96] คนส่วนใหญ่เหล่านี้ อาศัยอยู่ในประเทศกำลังพัฒนา
ประมาณ 892 ล้านคนหรือ 12 เปอร์เซ็นต์ของประชากรโลก ปฏิบัติ ถ่ายอุจจาระกลางแจ้ง แทนที่จะใช้ห้องสุขาในปี 2016[96] ร้อยละเจ็ดสิบหก (678 ล้านคน) จาก 892 ล้านคน ที่ปฏิบัติการถ่ายอุจจาระกลางแจ้งในโลกอาศัยอยู่เพียงเจ็ดประเทศ[96] ประเทศที่มีจำนวนผู้คนถ่ายอุจจาระกลางแจ้งจำนวนมาก ได้แก่ อินเดีย (348 ล้านคน) ตามด้วย ไนจีเรีย (38.1 ล้านคน) อินโดนีเซีย (26.4 ล้านคน) เอธิโอเปีย (23.1 ล้านคน) ปากีสถาน (19.7 ล้านคน) ไนเจอร์ (14.6 ล้านคน) และซูดาน (9.7 ล้านคน)[97]
เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนข้อ 6 เป็นหนึ่งใน 17 เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนที่กำหนดโดยสหประชาชาติในปี 2558 เรียกร้องให้น้ำสะอาดและสุขาภิบาลสำหรับทุกคน ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับผู้คนในประเทศกำลังพัฒนาโดยเฉพาะ
จากข้อมูลปี 2009 คนจำนวน 1.4 พันล้านคนในโลกอาศัยอยู่โดยไม่มีไฟฟ้า 2.7 พันล้านคนพึ่งพาไม้ ถ่าน และมูลสัตว์ (เชื้อเพลิงมูลสัตว์แห้ง) สำหรับความต้องการพลังงานในบ้าน การขาดการเข้าถึงเทคโนโลยีพลังงานสมัยใหม่นี้จำกัดการสร้างรายได้ ทำให้ความพยายามหนีความยากจนทื่อ ทำให้สุขภาพของผู้คนได้รับผลกระทบจากมลพิษทางอากาศในร่ม และมีส่วนทำให้เกิดการตัดไม้ทำลายป่า และ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศระดับโลก เทคโนโลยีพลังงานหมุนเวียนขนาดเล็กและตัวเลือก พลังงานแบบกระจาย เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ในสถานที่และเตาปรุงอาหารที่ได้รับการปรับปรุง ให้บริการพลังงานสมัยใหม่แก่ครัวเรือนชนบท[98]
พลังงานหมุนเวียนค่อนข้างเป็นตัวเลือกเหมาะสมกับประเทศกำลังพัฒนา ในพื้นที่ชนบทและห่างไกล การส่งและจำหน่ายพลังงานที่ผลิตจากเชื้อเพลิงฟอสซิล อาจทำได้ยากและมีราคาแพง การผลิตพลังงานหมุนเวียนในท้องถิ่นสามารถเป็นทางเลือกที่ยั่งยืน[99]
พลังงานหมุนเวียนสามารถมีส่วนช่วยโดยตรงต่อการบรรเทาความยากจน โดยการจัดหาพลังงานที่จำเป็นสำหรับการสร้างธุรกิจและการจ้างงาน เทคโนโลยีพลังงานหมุนเวียนยังสามารถมีส่วนสนับสนุนการบรรเทาความยากจนโดยอ้อมโดยการจัดหาพลังงานสำหรับการปรุงอาหาร การทำความร้อนในที่อยู่อาศัย และแสงสว่าง[100]
เคนยามีจำนวนการติดตั้งระบบพลังงานแสงอาทิตย์ ต่อหัวเยอะที่สุดในโลก[101]
มลพิษทางน้ำ เป็นปัญหาสำคัญในหลายประเทศกำลังพัฒนา ต้องการการประเมินและปรับปรุงอย่างต่อเนื่องของ นโยบายทรัพยากรน้ำ ในทุกระดับ (จากนานาชาติลงไปจนถึงชั้นน้ำบาดาลและบ่อน้ำแต่ละแห่ง) มีการเสนอว่ามลพิษน้ำเป็นสาเหตุการเสียชีวิตและโรคภัยไข้เจ็บชั้นนำของโลก[102] และเป็นสาเหตุการเสียชีวิตมากกว่า 14,000 คนต่อวัน
อินเดียและจีนเป็นสองประเทศที่มีระดับมลพิษน้ำสูง: ประมาณการว่ามีผู้คน 580 คนในอินเดียเสียชีวิตจากโรคที่เกี่ยวข้องกับมลพิษน้ำ (รวมถึง โรคติดต่อทางน้ำ) ทุกวัน[103] ประมาณ 90 เปอร์เซ็นต์ของ น้ำในเมืองของจีน ถูกปนเปื้อน[104] ณ ปี 2007 ชาวจีนครึ่งพันล้านคนไม่มีน้ำดื่มที่ปลอดภัย[105]
อย่างไรก็ตาม หลังจากการปฏิรูปหลายชุด สิ่งแวดล้อมของจีนเริ่มแสดงให้เห็นถึงการปรับปรุงอย่างมากในช่วงทศวรรษ 2010 ภายใต้การนำของเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน สี จิ้นผิง อุตสาหกรรมมลพิษสูงจำนวนมากค่อย ๆ เลิกไป และโรงงานที่ก่อมลพิษอย่างผิดกฎหมายจำนวนมากถูกคว่ำบาตรหรือปิดตัวลง มีการใช้ความพยายามอย่างมากในการบังคับใช้กฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมในระดับภูมิภาคและการลงโทษบุคคลที่ประพฤติผิด รวมถึงเจ้าหน้าที่และผู้จัดการบริษัท คำขวัญ "น้ำใสและภูเขียวมีค่าเท่ากับภูเขาทองและเงิน" ที่เสนอโดยผู้นำจีน สี จิ้นผิง ในปี 2005[106] สะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของจีนในการแก้ไขภาระด้านสิ่งแวดล้อมที่สร้างขึ้นในช่วงอุตสาหกรรม ในขณะเดียวกันก็เปลี่ยนไปสู่รูปแบบการพัฒนาที่ยั่งยืนมากขึ้นและการนำอุตสาหกรรมระดับสูงมาใช้ แหล่งน้ำทั่วประเทศสะอาดขึ้นมากเมื่อทศวรรษที่ผ่านมา และค่อย ๆ เข้าใกล้ระดับมลพิษตามธรรมชาติ
ในปี 2564 จีนได้เปิดตัวนโยบาย "ถ่านหินเป็นก๊าซ"[107] ซึ่งเป็นหนึ่งในหลาย ๆ นโยบายที่มุ่งสู่การปล่อยก๊าซคาร์บอนสูงสุดในปี 2563 การเผาไหม้ถ่านหินในบ้าน สถานีไฟฟ้า และอุตสาหกรรมการผลิตคิดเป็น 60% ของการใช้พลังงานทั้งหมดในจีน และเป็นแหล่งที่มาหลักของมลพิษน้ำและอากาศ มีการคาดการณ์ว่าแหล่งที่มาของมลพิษจะถูกกำจัดออกไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป เมื่อจีนบรรลุระดับบนสุดของประเทศกำลังพัฒนา
มลพิษทางอากาศในอาคาร ในประเทศกำลังพัฒนามีอันตรายต่อสุขภาพอย่างมาก[108] แหล่งที่มาสำคัญของมลพิษทางอากาศในอาคารในประเทศกำลังพัฒนาคือการเผาไหม้ชีวมวล ประชากรสามพันล้านคนในประเทศกำลังพัฒนาทั่วโลกพึ่งพาชีวมวลในรูปแบบของไม้ ถ่าน มูลสัตว์ และเศษพืชผลเป็นเชื้อเพลิงในการปรุงอาหารในครัวเรือน[109] เนื่องจากการปรุงอาหารส่วนใหญ่ดำเนินการในอาคารในสภาพแวดล้อมที่ไม่มีการระบายอากาศที่เหมาะสม ผู้คนหลายล้านคนโดยเฉพาะผู้หญิงและเด็กยากจนเผชิญกับความเสี่ยงต่อสุขภาพอย่างร้ายแรง
ทั่วโลก มีการระบุว่ามีผู้เสียชีวิต 4.3 ล้านคนจากการสัมผัสกับ IAP ในประเทศกำลังพัฒนาในปี 2012 เกือบทั้งหมดอยู่ในประเทศรายได้ต่ำและปานกลาง ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิกตะวันตกแบกรับภาระมากที่สุดโดยมีผู้เสียชีวิต 1.69 และ 1.62 ล้านคนตามลำดับ เกิดการเสียชีวิตเกือบ 600,000 รายในแอฟริกา[110] การประมาณการก่อนหน้านี้จากปี 2000 ระบุว่าจำนวนผู้เสียชีวิตอยู่ระหว่าง 1.5 ล้านถึง 2 ล้านคน[111]
การค้นหาวิธีแก้ปัญหาที่มีราคาไม่แพงเพื่อแก้ไขผลกระทบหลายประการของมลพิษทางอากาศในอาคารนั้นมีความซับซ้อน กลยุทธ์ต่าง ๆ ได้แก่ การปรับปรุงการเผาไหม้ การลดการสัมผัสควัน การปรับปรุงความปลอดภัยและลดแรงงาน ลดต้นทุนเชื้อเพลิง และการแก้ไขปัญหาความยั่งยืน[112]
คณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (IPCC) ได้ยืนยันว่าการอุ่นขึ้นของระบบสภาพภูมิอากาศเนื่องจากการแทรกแซงของมนุษย์นั้น 'ชัดเจน'[114] ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ จะรู้สึกได้ทั่วโลกและส่งผลให้เกิดเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่น เหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้ว ภัยแล้ง น้ำท่วม การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ โรค และ ระดับน้ำทะเลสูงขึ้น ซึ่งเป็นอันตรายต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม[115]
แม้ว่า 79% ของการปล่อยก๊าซคาร์บอนจะเกิดจากประเทศพัฒนาแล้ว[116] และประเทศกำลังพัฒนาไม่ได้เป็นสาเหตุหลักของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ[114] แต่พวกเขาตกอยู่ในความเสี่ยงสูงสุดจากผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ และอาจเผชิญกับความท้าทายในการ ปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เนื่องจากปัญหาที่ตัดกันของ ความอ่อนแอต่อสภาพภูมิอากาศที่สูง สถานะทางเศรษฐกิจที่ต่ำ[117] การเข้าถึงเทคโนโลยีที่จำกัด โครงสร้างพื้นฐานที่ล้มเหลว และการเข้าถึงทรัพยากรทางการเงินที่จำกัด ในกรณีที่ประเทศใดประเทศหนึ่งมีความ เสี่ยงต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เป็นพิเศษ พวกเขาจะเรียกว่า "มีความเสี่ยงต่อสภาพภูมิอากาศสูง" ซึ่งใช้ได้กับหลายประเทศใน แอฟริกาซาฮาราใต้ รัฐเปราะบาง หรือ รัฐล้มเหลว เช่น อัฟกานิสถาน เฮติ เมียนมาร์ และโซมาเลีย รวมถึง รัฐเกาะขนาดเล็กที่กำลังพัฒนา ในกรณีที่ประเทศกำลังพัฒนาผลิตก๊าซเรือนกระจกต่อหัวเพียงเล็กน้อย แต่มีความเสี่ยงสูงต่อผลกระทบเชิงลบของภาวะโลกร้อน คำว่า "ผู้โดยสารบังคับ" ตรงกันข้ามกับ "ผู้โดยสารฟรี" ได้ถูกใช้เป็นตัวอธิบาย[18][118] ประเทศดังกล่าวรวมถึง คอมโมโรส แกมเบีย กินี-บิสเซา เซาตูเมและปรินซิปี หมู่เกาะโซโลมอน และวานูอาตู[118]
ความเปราะบางต่อสภาพภูมิอากาศได้รับการหาปริมาณในรายงาน ดัชนีความเปราะบางต่อสภาพภูมิอากาศ ปี 2010 และ 2012 ความเปราะบางต่อสภาพภูมิอากาศในประเทศกำลังพัฒนามีขึ้นในสี่ด้าน ได้แก่ สุขภาพ สภาพอากาศสุดขั้ว การสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัย และความเครียดทางเศรษฐกิจ[115][18] รายงานโดย Climate Vulnerability Monitor ในปี 2012 ประมาณการว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทำให้มีผู้เสียชีวิตเฉลี่ย 400,000 คนต่อปี ส่วนใหญ่เกิดจากความหิวโหยและโรคติดต่อในประเทศกำลังพัฒนา[119]: 17 ผลกระทบเหล่านี้รุนแรงที่สุดสำหรับประเทศที่ยากจนที่สุดของโลก ในระดับนานาชาติ มีการยอมรับถึงความไม่ตรงกันระหว่างผู้ที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและผู้ที่จะได้รับผลกระทบมากที่สุดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งเรียกว่า "ความยุติธรรมด้านสภาพภูมิอากาศ" มันได้เป็นหัวข้อสำหรับการอภิปรายในบางส่วนของ การประชุมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งสหประชาชาติ (COP)
"เมื่อเราคิดถึงการอยู่อาศัยที่เสี่ยงต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เราทราบว่าผู้คนในประเทศกำลังพัฒนา และโดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศที่ด้อยพัฒนาที่สุดและรัฐเกาะขนาดเล็ก มักมีทรัพยากรทางการเงินน้อยที่สุดในการปรับตัว" แนนซี่ ไซช์ (Nancy Saich) ผู้เชี่ยวชาญด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของธนาคารเพื่อการลงทุนแห่งยุโรปกล่าว[120]
สภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงยังส่งผลให้เกิดภาระทางเศรษฐกิจ เศรษฐกิจในประเทศด้อยพัฒนา สูญเสียเฉลี่ย 7% ของ ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ สำหรับปี 2010 ส่วนใหญ่เนื่องจาก ผลผลิตแรงงาน ลดลง[119]: 14 ระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นมีค่าใช้จ่าย 1% ของ GDP สำหรับประเทศที่ด้อยพัฒนาที่สุดในปี 2010 - 4% ในแปซิฟิก - โดยสูญเสีย 65 พันล้านดอลลาร์ต่อปีจากเศรษฐกิจโลก[115] อีกตัวอย่างหนึ่งคือผลกระทบต่อ การประมง: ประมาณ 40 ประเทศมีความเสี่ยงอย่างรุนแรงต่อผลกระทบของ การปล่อยก๊าซเรือนกระจก ต่อการประมง ประเทศกำลังพัฒนาที่มีภาคประมงขนาดใหญ่ได้รับผลกระทบอย่างยิ่ง[119]: 279 ในการประชุม COP16 ที่เมืองกังกุญ ในปี 2553 ประเทศผู้บริจาค สัญญาว่าจะให้เงิน 100,000 ล้านดอลลาร์ต่อปีภายในปี 2563 ผ่าน กองทุนสภาพภูมิอากาศสีเขียว เพื่อให้ประเทศกำลังพัฒนาปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อย่างไรก็ตาม คำมั่นสัญญาที่เป็นรูปธรรมของประเทศพัฒนาแล้วยังไม่เกิดขึ้น[121][122] แอมานุแอล มาครง (ประธานาธิบดีฝรั่งเศส) กล่าวในการ ประชุมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งสหประชาชาติ ปี 2017 ที่บอนน์ (COP 23) ว่า "การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเพิ่มความอยุติธรรมให้กับโลกที่ไม่ยุติธรรมอยู่แล้ว"[123] การพัฒนาเศรษฐกิจ และสภาพภูมิอากาศเชื่อมโยงกันอย่างแยกไม่ออก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับความยากจน ความเท่าเทียมกันระหว่างชายและหญิง และพลังงาน[124]
การแก้ไขปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจะเป็นไปได้ก็ต่อเมื่อบรรลุ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนข้อ 13 เกี่ยวกับ การดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ[124]
ความเครียดจากสภาพภูมิอากาศมีแนวโน้มที่จะเพิ่มรูปแบบ การย้ายถิ่น ที่มีอยู่แล้วในประเทศกำลังพัฒนาและอื่น ๆ แต่คาดว่าจะไม่สร้างกระแสผู้คนใหม่ทั้งหมด[125]: 110 รายงานของ ธนาคารโลก ในปี 2018 ประมาณการว่า ประมาณ 143 ล้านคนในสามภูมิภาค (ซาฮาราแอฟริกาใต้ เอเชียใต้ และละตินอเมริกา) อาจถูกบังคับให้ย้ายภายในประเทศของตนเพื่อหลบหนีผลกระทบที่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ ของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พวกเขาจะอพยพจากพื้นที่ที่มีความอยู่รอดน้อยลง โดยมีน้ำใช้และ ผลผลิตทางการเกษตร ต่ำลง และจากพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นและ คลื่นพายุ[126]
แม้จะมีความเครียดและความท้าทายสะสมที่ประเทศกำลังพัฒนาเผชิญในการปรับตัวต่อผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แต่ก็มีบางประเทศที่เป็นผู้นำระดับโลกในสาขานี้ เช่น บังกลาเทศ บังกลาเทศสร้างโปรแกรมระดับชาติในปี 2552 มุ่งเน้นไปที่ วิธีการปรับตัวของประเทศต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (ประเทศแรกที่ทำเช่นนั้น)[127][128] ได้จัดตั้งกองทุนเพื่อสนับสนุนแผนเหล่านี้ โดยใช้จ่ายเฉลี่ยปีละ 1 พันล้านดอลลาร์ในเรื่องนี้[129]
ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา การเติบโตของประชากรโลกส่วนใหญ่ขับเคลื่อนโดยประเทศกำลังพัฒนา ซึ่งมักมี อัตราการเกิด (อัตรา ความอุดมสมบูรณ์ สูงกว่า) สูงกว่าประเทศพัฒนา ตามข้อมูลของสหประชาชาติ การวางแผนครอบครัว สามารถช่วยชะลอการเติบโตของประชากรและลดความยากจนในประเทศเหล่านี้[39]
ความรุนแรง ชาวเลี้ยงปศุสัตว์ - เกษตรกร ในไนจีเรีย การโจมตี ชาวเลี้ยงปศุสัตว์ฟูลานี ในมาลีเมื่อเดือนมีนาคม 2562 ความขัดแย้งของชาวเร่ร่อนชาวซูดาน และความขัดแย้งอื่น ๆ ในประเทศแถบซาเฮล ทวีความรุนแรงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การเสื่อมโทรมของที่ดิน และ การเติบโตของประชากร[130][131][132] ภัยแล้งและการขาดอาหารยังเชื่อมโยงกับ ความขัดแย้งในภาคเหนือของมาลี[133][134]
ประเทศกำลังพัฒนามากมายถูกมองว่าเป็น ประชาธิปไตยที่มีข้อบกพร่อง หรือ ระบอบเผด็จการ ตาม ดัชนีประชาธิปไตย เช่น ดัชนีประชาธิปไตย V-Dem และ ดัชนีประชาธิปไตย (The Economist) หลังจากการ ปลดแอก และ เอกราช กลุ่มชนชั้นนำมักมีการควบคุม อภิสิทธิ์ชน ของรัฐบาล
การสถาปนารัฐประชาธิปไตยที่แข็งแรงมักถูกท้าทายโดย การคอร์รัปชั่น และ การแต่งตั้งญาติ ที่แพร่หลาย และความเชื่อมั่นและการมีส่วนร่วมในกระบวนการประชาธิปไตยที่ต่ำ ความไม่มั่นคงทางการเมือง และ การทุจริตทางการเมือง เป็นปัญหาทั่วไป[135][136] เพื่อบรรลุเป้าหมายการลดระดับการคอร์รัปชั่นอย่างเต็มที่ ประเทศกำลังพัฒนามักใช้วิธีการพิเศษสำหรับการจัดตั้งต่าง ๆ ภายในดินแดนของตน เช่น:
ความท้าทายทั่วไปอื่น ๆ ได้แก่ การเพิ่มขึ้นและทวีความรุนแรงของการผลิตอุตสาหกรรมและการเกษตร และการปล่อยสารเคมีพิษโดยตรงสู่ดิน อากาศ และน้ำ การใช้ทรัพยากรพลังงานอย่างไม่ยั่งยืน การพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติเพื่อการยังชีพอย่างมาก ซึ่งนำไปสู่การแสวงหาประโยชน์หรือการสูญเสียทรัพยากรเหล่านั้นอย่างไม่ยั่งยืน การแต่งงานเด็ก การเป็นหนี้ (ดู หนี้สินของประเทศกำลังพัฒนา) และ ข้าราชการประสิทธิภาพต่ำ (ดู การปฏิรูปข้าราชการในประเทศกำลังพัฒนา) ความไม่มั่นคงทางอาหาร การไร้การศึกษา และ การว่างงาน เศรษฐกิจของประเทศกำลังพัฒนามากมายถูกทดสอบกับ ผลิตภัณฑ์หลัก และการส่งออกส่วนใหญ่ไปยังประเทศที่พัฒนาแล้ว เมื่อประเทศที่พัฒนาแล้วเผชิญกับภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ พวกเขาสามารถส่งผ่านไปยังคู่ค้าประเทศกำลังพัฒนาได้อย่างรวดเร็ว ดังที่เห็นในภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลกในปี 2008–2009
รายชื่อดังต่อไปนี้เป็นกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาทางเศรษฐกิจตามฐานข้อมูลรายงานแนวโน้มเศรษฐกิจโลก (World Economic Outlook Database) ของกองทุนการเงินระหว่างประเทศApril 2023[update][138][139]
ประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่มีชื่อในกองทุนการเงินระหว่างประเทศ
among the countries of the Global South, there are also some common characteristics. First and foremost is a continuing struggle for secure livelihoods amidst conditions of serious poverty for a large number of people in these nations. For many, incomes are low, access to resources is limited, housing is inadequate, health is poor, educational opportunities are insufficient, and there are high infant mortality rates along with low life expectancy. ... In addition to the attributes associated with a low standard of living, several other characteristics are common to the Global South. One is the high rate of population growth and a consequent high dependency burden — that is, the responsibility for dependents, largely young children. In many countries almost half the population is under fifteen years old. This population composition represents not only a significant responsibility, but in the immediate future, it creates demands on services for schools, transport, new jobs, and related infrastructure. If a nation’s gross national income (GNI) is growing at 2 percent a year and its population is growing at that rate too, then any gains are wiped out.
Poverty, lower life expectancies, illiteracy, lack of basic health amenities, and high population growth rates meant that national priorities in these countries were firmly oriented toward economic and social objectives.The global “South,” as these nations came to be known, considered their development priorities to be imperative; they wanted to “catch up” with the richer nations.They also asserted that the responsibility of protecting the environment was primarily on the shoulders of the richer “Northern” nations
In much debate on cities in the Global South, infrastructure is synonymous with breakdown, failure, interruption, and improvisation. The categorization of poorer cities through a lens of developmentalism has often meant that they are constructed as “problem.” These are cities, as Anjaria has argued, discursively exemplified by their crowds, their dilapidated buildings, and their “slums.”
In many global south cities, for example, access to networked infrastructures has always been highly fragmented, highly unreliable and problematic, even for relatively wealthy or powerful groups and neighbourhoods. In contemporary Mumbai, for example, many upper-middle-class residents have to deal with water or power supplies which operate for only a few hours per day. Their efforts to move into gated communities are often motivated as much by their desires for continuous power and water supplies as by hopes for better security.
The global south remains very poor relative to the north, and many countries continue to lack critical infrastructure and social services in health and education. Also, a great deal of political instability and violence inhibits many nations in the global south.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.