เพลงชาติลาว หรือ เพงซาดลาวในภาษาลาว (ลาว): ເພງຊາດລາວ, อักขรวิธีแบบเก่าใช้ ເພຼງຊາຕລາວ "เพลงซาตลาว"[1]) เป็นชื่อเพลงชาติของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวในปัจจุบัน
ข้อมูลเบื้องต้น คำแปล: เพลงชาติลาว, เนื้อร้อง ...
เพงซาดลาวคำแปล: เพลงชาติลาว |
---|
ເພງຊາດລາວ |
![Thumb](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/%22Pheng_Xat_Lao%22_sheet_music.gif/200px-%22Pheng_Xat_Lao%22_sheet_music.gif) โน้ตเพลงชาติลาว |
เนื้อร้อง | มหาพูมี จิดตะพง (เนื้อร้องเดิม) สีซะนะ สีสาน (เนื้อร้องปัจจุบัน) |
---|
ทำนอง | ดร.ทองดี สุนทอนวิจิด, พ.ศ. 2484 |
---|
รับไปใช้ | พ.ศ. 2490 (เนื้อร้องเดิม)
พ.ศ. 2518 (เนื้อร้องเพลงชาติลาว ดุริยางค์ซิมโฟนีเวียงจันทน์ พ.ศ. 2536 ปัจจุบัน) |
---|
|
ตัวอย่างเสียง |
---|
เพลงชาติลาว (บรรเลง) |
|
ปิด
เพลงชาติลาวได้ประพันธ์ขึ้นครั้งแรกในชื่อเพลง "ลาวรักชาติ" (ลาว: ລາວຮັກຊາຕ "ลาวฮักซาต", ฝรั่งเศส: Le Patriote Lao) เมื่อปี พ.ศ. 2484 อันเป็นช่วงเวลาที่ประเทศลาวซึ่งอยู่ภายใต้การอารักขาของฝรั่งเศสในเวลานั้น กำลังมีการตื่นตัวในจิตสำนึกชาตินิยมมากขึ้น โดยฝรั่งเศสเป็นผู้ให้การส่งเสริม เพื่อต่อต้านแนวคิดมหาอาณาจักรไทย (ภาษาลาวเรียกว่า "ລັດທິໄທໃຫຍ່") ของรัฐบาลไทยสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม[2] คำร้องประพันธ์โดย มหาพูมี จิดตะพง (ลาว: ມະຫາພູມີ ຈິດຕະພົງ)[3] ทำนองเรียบเรียงโดย ดร.ทองดี สุนทอนวิจิด (ลาว: ທອງດີ ສຸນທອນວິຈິດ เดิมสะกด ທອງດີ ສຸນທອຣວິຈິຕຣ໌: พ.ศ. 2448 - 2511) ในชั้นแรกเริ่ม มหาพูมี จิดตะพง ซึ่งขณะนั้นรับราชการเป็นเลขานุการสภาผู้แทนราษฎรลาว ได้รับมอบหมายจากรัฐบาลลาวอิสระให้ประพันธ์ทั้งบทร้องและทำนองของเพลงชาติลาว แต่เนื่องจากมหาพูมีขาดความรู้ในด้านดนตรี จึงประพันธ์เพียงบทร้องของเพลงชาติ แล้วส่งต่อให้ ดร.ทองดี สุนทอนวิจิด รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมของคณะรัฐบาลลาวอิสระ ประพันธ์ทำนองเพลงให้เข้ากับบทร้องดังกล่าว แล้วมอบหมายให้ท้าวจู เป็นผู้ขับร้องในการบันทึกเสียงเพลงชาติลาวครั้งแรก โดยมีวงมโหรีราชสำนักล้านช้างหลวงพระบางเป็นผู้บรรเลงเพลงในการบันทึกเสียงครั้งนั้น[4]
บทร้องดั้งเดิมของเพลง "ลาวรักชาติ" (ลาว: ລາວຮັກຊາຕ, ฝรั่งเศส: Le Patriote Lao) ตีพิมพ์ในหนังสือ Hymnes & pavillons dʼIndochine โดยรัฐบาลอินโดจีนฝรั่งเศส เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2484
บทร้องของเพลง "ลาวรักชาติ" ที่มหาพูมีได้ประพันธ์ไว้แต่เดิมมีอยู่ 2 บท โดยบทแรกมีเนื้อหาสรรเสริญความสามัคคีของชาวลาว ยกย่องพระเจ้ามหาชีวิตและพุทธศาสนาให้เป็นศูนย์รวมใจของชาติลาว แสดงความมุ่งมั่นของชาวลาวในการปกป้องเอกราชของชาติลาวไว้ และบทที่ 2 มีเนื้อหายกย่องประเทศฝรั่งเศสซึ่งได้อุปถัมภ์ค้ำชูชาติลาวให้ก้าวหน้าทัดเทียมนานาประเทศ และชักชวนให้ชาวลาวร่วมกันสร้างชาติลาวให้เจริญรุ่งเรือง ปรากฏหลักฐานการตีพิมพ์ในหนังสือ Hymnes & pavillons dʼIndochine ซึ่งจัดทำโดยรัฐบาลอินโดจีนฝรั่งเศส (ภายใต้การปกครองของรัฐบาลฝรั่งเศสเขตวีชี) ตีพิมพ์ที Les Presses de Imprimerie d’Extrême Orient (IDEO) ณ เมืองฮานอย อินโดจีนฝรั่งเศส เมื่อเดือนธันวาคม ค.ศ. 1941 (พ.ศ. 2484) ต่อมาได้ใช้เป็นเพลงชาติของพระราชอาณาจักรลาวตั้งแต่ปี พ.ศ. 2492 โดยตัดเนื้อร้องในบทที่ 2 ซึ่งมีเนื้อหาเชิดชูฝรั่งเศสออกไป
ในปี พ.ศ. 2518 พรรคประชาชนปฏิวัติลาวได้รับชัยชนะในสงครามกลางเมืองลาว สามารถล้มล้างรัฐบาลระบอบกษัตริย์และเข้ากุมอำนาจรัฐได้สำเร็จ เนื้อร้องของเพลงชาติลาวสมัยราชอาณาจักรที่ประพันธ์โดยมหาพูมี จึงถูกยกเลิก และได้มีการเปลี่ยนเนื้อเพลงเป็นฉบับที่แต่งโดยสีซะนะ สีสาน (ลาว: ສີຊະນະ ສີສານ) ซึ่งมีเนื้อหายกย่องเอกราชของชาติลาว ยกย่องความสามัคคีและความเสมอภาคของประชาชนลาวทุกชนเผ่า ต่อต้านลัทธิจักรวรรดินิยมต่างประเทศและบรรดาคนขายชาติ และประกาศเจตจำนงในการสร้างชาติลาวให้เจริญรุ่งเรือง โดยประกาศใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2518 ซึ่งเป็นวันสถาปนาสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เนื้อเพลงชาติฉบับดังกล่าวได้ใช้มาจนถึงปี พ.ศ. 2531 รัฐบาลลาวจึงได้รับรองเพลงชาติซึ่งได้มีการเปลี่ยนแปลงเนื้อเพลงบ้างเล็กน้อยมาเป็นเนื้อร้องฉบับปัจจุบัน ตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ฉบับลงวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2564
เพลง "ลาวรักชาติ" (บทร้องดั้งเดิม)
- ทำนอง: ทองดี สุนทอนวิจิด
- คำร้อง: มหาพูมี จิดตะพง
เมื่อประพันธ์ขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) เพลงนี้ได้ใช้เป็นเพลงชาติของพระราชอาณาจักรหลวงพระบาง (ในขณะนั้นฝรั่งเศสได้จัดการปกครองลาวเป็น 3 ส่วน คือ หลวงพระบาง เป็นราชอาณาจักรในอารักขา เวียงจันทน์และจำปาศักดิ์ ฝรั่งเศสจัดการปกครองโดยตรง แต่ยังคงรับรองฐานะทางนิตินัยของเจ้าผู้ครองนครจำปาศักดิ์) ต่อมาได้ใช้เป็นเพลงชาติของพระราชอาณาจักรลาวภายใต้สหภาพอินโดจีนของฝรั่งเศสเมื่อ พ.ศ. 2490 (ค.ศ. 1947)
กรณีใช้บรรเลงเป็นเพลงเคารพ ใช้เฉพาะดนตรีตามบทร้องสองวรรคแรกและสองวรรคสุดท้าย
ข้อมูลเพิ่มเติม อักษรลาว, ถอดอักษร ...
อักษรลาว | ถอดอักษร | คำแปล |
ຊາຕລາວຕັ້ງແຕ່ເດີມມາ
ຂື້ນຊື່ລືຊາຢູ່ໃນອາຊີ
ຊາວລາວຜູກພັນໄມຕຼີ
ຮ່ວມສາມັຄຄີຮັກຫໍ່ໂຮມກັນ
ຮັກຊາຕຮັກປຼະເທສເຮົາ
ຮັກເຈົ້າປົກເກສເກສາ
ໂຮມຮັກຮ່ວມສາສນາ
ແຕ່ບູຮານມາຮັກສາດິນແດນ
ບໍ່ໃຫ້ຊາຕໃດມາລວນ
ຣາວີຣົບກວນຍາດແຍ່ງຊີງເອົາ
ໃຜຂືນເຂົ້າມາລູ່ວຸ່ນວາຽ
ສູ້ຈົນຕົວຕາຽຕ້ານທານສັຕຼູ
ຊ່ວຍເຊີດຊູເລືອດເນື້ອເຊື້ອເຜົ່າ
ຟື້ນຟູກູ້ເອົາບັນເທົາທຸກຂ໌ກັນ
ຝຼັ່ງຊ່ວຽບັນເທົາທຸກຂ໌
ປຼຸກເຮົາໃຫ້ລຸກຫາທາງໃຫ້ເດິນ
ພວກເຮົາຕ້ອງຮີບດຳເນິນ
ເຂົ້າແຖວກ້າວເດິນດ້ວຽກັນທັນໃດ
ລຸກ ໆ ລາວເຮົາຮີບລຸກ
ພົ້ນທຸກຂ໌ຍ້ອນເຮົາຟື້ນຟູ
ຝຼັ່ງຜູ້ເພິ່ນເປັນຄຼູ
ຍິນດີລ້ຽງດູອຸ້ມຊູເອົາເຮົາ
ເດິນ ໆ ພວກເຮົາຮີບເດິນ
ຫາຄວາມເຈຼີນກ້າວໜ້າທັນເຂົາ
ຮີບຕັ້ງເຕົ້າໂຮມແຮງຢ່າຊ້າ
ພຼ້ອມໃຈກັນມາທຳທ່າຫ້າວຫັນ
ເປັນດ້ວຍກັນຕ້ອງຕາຍດ້ວຍກັນ
ເຜິ່ອແຜ່ແບ່ງປັນແກ່ກັນໄປມາ |
ซาตลาวตั้งแต่เดิมมา
ขึ้นซื่อลืซาอยู่ในอาซี[5]
ซาวลาวผูกพันไมตรี
ฮ่วมสามัคคีฮักห่อโฮมกัน[6]
ฮักซาตฮักปะเทสเฮา
ฮักเจ้าปกเกสเกสา
โฮมฮักฮ่วมสาสนา
แต่บูฮานมาฮักสาดินแดน
บ่อให้ซาตใดมาลวน
ราวีรบกวนยาดแย่งซีงเอา
ใผขืนเข้ามาลู่วุ่นวาย
สู้จนตัวตายต้านทานสัตรู
ซ่วยเซิดซูเลือดเนื้อเซื้อเผ่า
ฟื้นฟูกู้เอาบันเทาทุกข์กัน
ฝะลั่งซ่วยบันเทาทุกข์
ปลุกเฮาให้ลุกหาทางให้เดิน
พวกเฮาต้องฮีบดำเนิน
เข้าแถวก้าวเดินด้วยกันทันใด
ลุกๆ ลาวเฮาฮีบลุก
พ้นทุกข์ย้อนเฮาฟื้นฟู
ฝะลั่งผู้เพิ่นเป็นครู
ยินดีเลี้ยงดูอุ้มซูเอาเฮา
เดินๆ พวกเฮาฮีบเดิน
หาความจะเรินก้าวหน้าทันเขา
ฮีบตั้งเต้าโฮมแฮงอย่าซ้า
พร้อมใจกันมาทำท่าห้าวหัน
เป็นด้วยกันต้องตายด้วยกัน
เผื่อแผ่แบ่งปันแก่กันไปมา |
ชาติลาวตั้งแต่เดิมมา
ขึ้นชื่อลือชาอยู่ในเอเชีย
ชาวลาวผูกพันไมตรี
ร่วมสามัคคีเป็นน้ำหนึ่งใจเดียว
รักชาติรักประเทศเรา
รักเจ้าปกเกศเกศา
รวมรักร่วมศาสนา
แต่โบราณมารักษาดินแดน
อย่าให้ชาติใดมารวน
ราวีรบกวนหวังแย่งชิงเอา
ใครขืนเข้ามายุ่งวุ่นวาย
สู้จนตัวตายต้านทานศัตรู
ช่วยเชิดชูเลือดเนื้อเชื้อเผ่า
ฟื้นฟูกู้เอาบรรเทาทุกข์กัน
ฝรั่งเศสช่วยบรรเทาทุกข์
ปลุกเราให้ลุกหาทางให้เดิน
พวกเราต้องรีบดำเนิน
เข้าแถวก้าวเดินด้วยกันทันใด
ลุกๆ ลาวเรารีบลุก
พ้นทุกข์เพราะเราฟื้นฟู
ฝรั่งเศสเขานั้นเป็นครู
ยินดีเลี้ยงดูอุ้มชูเอาเรา
เดินๆ พวกเรารีบเดิน
หาความเจริญก้าวหน้าทันเขา
รีบตั้งหลักรวมแรงอย่าช้า
พร้อมใจกันมาทำท่าห้าวหาญ
เป็นด้วยกันต้องตายด้วยกัน
เผื่อแผ่แบ่งปันแก่กันไปมา |
ปิด
- ทำนอง: ทองดี สุนทอนวิจิด
- คำร้อง: มหาพูมี จิดตะพง
บทร้องในที่นี้ใช้เป็นเพลงชาติของพระราชอาณาจักรลาวในช่วงที่ได้รับเอกราชจากฝรั่งเศสอย่างสมบูรณ์ กรณีใช้บรรเลงเป็นเพลงเคารพ ใช้เฉพาะดนตรีตามบทร้องสองวรรคแรกและสองวรรคสุดท้าย
ข้อมูลเพิ่มเติม อักษรลาว, ถอดอักษร ...
อักษรลาว | ถอดอักษร | คำแปล |
ຊາຕລາວຕັ້ງແຕ່ເດີມມາ
ຂື້ນຊື່ລືຊາຢູ່ໃນອາຊີ
ຊາວລາວຜູກພັນໄມຕຣີ
ຮ່ວມສາມັຄຄີຮັກຫໍ່ໂຮມກັນ
ຮັກຊາຕຮັກປະເທສເຮົາ
ຮັກເຈົ້າປົກເກສເກສາ
ໂຮມຮັກຮ່ວມສາສນາ
ແຕ່ບູຮານມາຮັກສາດິນແດນ
ບໍ່ໃຫ້ຊາຕໃດມາລວນ
ຮາວີຣົບກວນຍາດແຍ່ງຊີງເອົາ
ໃຜຂືນເຂົ້າມາລູ່ວຸ່ນວາຍ
ສູ້ຈົນຕົວຕາຍຕ້ານທານສັຕຣູ
ຊ່ວຍເຊີດຊູເລືອດເນື້ອເຊື້ອເຜົ່າ
ຟື້ນຟູກູ້ເອົາບັຣເທົາທຸກຂ໌ກັນ |
ซาตลาวตั้งแต่เดิมมา
ขึ้นซื่อลืซาอยู่ในอาซี
ซาวลาวผูกพันไมตรี
ฮ่วมสามัคคีฮักห่อโฮมกัน
ฮักซาตฮักปะเทสเฮา
ฮักเจ้าปกเกสเกสา
โฮมฮักฮ่วมสาสนา
แต่บูฮานมาฮักสาดินแดน
บ่อให้ซาตใดมาลวน
ฮาวีรบกวนยาดแย่งซีงเอา
ใผขืนเข้ามาลู่วุ่นวาย
สู้จนตัวตายต้านทานสัตรู
ซ่วยเซิดซูเลือดเนื้อเซื้อเผ่า
ฟื้นฟูกู้เอาบัรเทาทุกข์กัน |
ชาติลาวตั้งแต่เดิมมา
ขึ้นชื่อลือชาอยู่ในเอเชีย
ชาวลาวผูกพันไมตรี
ร่วมสามัคคีเป็นน้ำหนึ่งใจเดียว
รักชาติรักประเทศเรา
รักเจ้าปกเกศเกศา
รวมรักร่วมศาสนา
แต่โบราณมารักษาดินแดน
อย่าให้ชาติใดมาตีรวน
ราวีรบกวนหวังแย่งครอบครอง
ใครขืนเข้ามายุ่งวุ่นวาย
สู้จนตัวตายต้านทานศัตรู
ช่วยเชิดชูเลือดเนื้อเชื้อเผ่า
ฟื้นฟูกู้เอาบรรเทาทุกข์กัน |
ปิด
- ทำนอง: ทองดี สุนทอนวิจิด
- คำร้อง: สีซะนะ สีสาน
ข้อมูลเพิ่มเติม อักษรลาว, ถอดอักษร ...
อักษรลาว | ถอดอักษร | คำแปล |
ຊາດລາວຕັ້ງແຕ່ໃດມາ
ລາວທຸກທົ່ວຫນ້າເຊີດຊູສຸດໃຈ
ຮ່ວມແຮງຮ່ວມຈິດຮ່ວມໃຈ
ສາມັກຄີກັນເປັນກຳລັງດຽວ
ເດັດດ່ຽວພ້ອມກັນກ້າວຫນ້າ
ບູຊາຊູກຽດຂອງລາວ
ສົ່ງເສີມໃຊ້ສິດເປັນເຈົ້າ
ລາວທຸກຊົນເຜົ່າສະເໝີພາບກັນ
ບໍ່ໃຫ້ພວກຈັກກະພັດ
ແລະພວກຂາຍຊາດເຂົ້າມາລົບກວນ
ລາວທັງມວນຊູເອກະລາດ
ອິດສະລະພາບຂອງຊາດລາວໄວ້
ຕັດສິນໃຈສູ້ຊິງເອົາໄຊ
ພາຊາດກ້າວໄປສູ່ຄວາມວັດທະນາ
|
ซาดลาวตั้งแต่ใดมา
ลาวทุกทั่วหน้าเซิดซูสุดใจ
ฮ่วมแฮงฮ่วมจิดฮ่วมใจ
สามักคีกันเป็นกำลังเดียว
เด็ดเดี่ยวพ้อมกันก้าวหน้า
บูซาซูเกียดของลาว
สงเสีมใซ้สิดเป็นเจ้า
ลาวทุกซนเผ่าสะเหมอพาบกัน
บ่อให้พวกจักกะพัด
และพวกขายซาดเข้ามาลบกวน
ลาวทังมวนซูเอกะลาด
อิดสะละพาบของซาดลาวไว้
ตัดสินใจสู้ซิงเอาไซ
พาซาดก้าวไปสู่ความวัดทะนา |
ชาติลาวตั้งแต่ใดมา
ลาวทุกทั่วหน้าเชิดชูสุดใจ
ร่วมแรงร่วมจิตร่วมใจ
สามัคคีกันเป็นกำลังเดียว
เด็ดเดี่ยวพร้อมกันก้าวหน้า
บูชาชูเกียรติของลาว
ส่งเสริมใช้สิทธิ์เป็นเจ้า
ลาวทุกชนเผ่าเสมอภาคกัน
อย่าให้พวกจักรพรรดิ
และพวกขายชาติเข้ามารบกวน
ลาวทั้งมวลชูเอกราช
อิสรภาพของชาติลาวไว้
ตัดสินใจสู้ชิงเอาชัย
พาชาติก้าวไปสู่ความวัฒนา |
ปิด
ສົມຈິດ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.
หมายถึง ชาติลาวมีจิตใจเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน
- แหล่งรวบรวมข้อมูลและไฟล์เสียง
- วีดิทัศน์