From Wikipedia, the free encyclopedia
Аммиак (аз юн. hals ammoniakos – навшодир), NH3, пайвасти содатарини нитроген бо ҳидроген. Дар табиат дар натиҷаи таҷзияи моддаҳои нитрогендори органикӣ ҳосил мешавад.
![]() | |
![]() | |
Общие | |
Хим. формула | NH3 |
Физические свойства | |
Состояние | газ |
Молярная масса | 17.0306 г/моль |
Плотность | Шаблон:Физ.величина |
Энергия ионизации | 10,18 ± 0,01 electronvolt[1] ва 0 Ҷ[2] |
Термические свойства | |
Т. плав. | Шаблон:Физ.величина |
Т. кип. | -33.34 °C |
Т. свспл. | 651 ± 1 °С[3] |
Пр. взрв. | 15 ± 1 % (V/V)[1] |
Кр. точка | 132.25 °C |
Энтальпия образования | -45.94 кДж/моль |
Давление пара | 8,5 ± 0,1 standard atmosphere[1] |
Химические свойства | |
pKa | 9.21 |
Растворимость в воде | Шаблон:Физ.величина |
Таркиб | |
Дипольный момент | 0 coulomb metre[2] |
Таснифот | |
Рег. номер CAS | [7664-41-7] |
PubChem | 222 |
Рег. номер EINECS | 231-635-3 |
SMILES | |
InChI | |
RTECS | BO0875000 |
ChEBI | 16134 |
Номер ООН | 1005 |
ChemSpider | 217 |
Приводятся данные для стандартных условий (25 °C, 100 кПа), если не указано иного. |
Амиак гази беранг буда, бӯи тези нафасгир дорад; зичиаш 0,7714 кг/м3, ҳарор. ҷӯшиш –33, 35°С, ҳарорати гудозиш –77, 70°С. Омехтаи аммиаки хушк бо ҳаво метаркад.
Аммиак моддаи хеле фаъол аст. Аз ҳисоби ҷуфти электронҳои тақсимнагаштаи нитроген ба реаксия медарояд. Бинобар ба молекулаи аммиак пайваст гаштани протон иони аммоний NH+4 ҳосил мешавад. Он ҳамчун иони металлҳои ишқорӣ бо об ва аниони кислотаҳо пайваст шуда, гидроксиди аммоний NH4OH ва намак ҳосил мекунад. Барои аммиак реаксияи ҷойгирӣ низ хос аст. Металлҳои ишқорӣ ва ишқорзаминӣ бо аммиаки моеъ ё газшакл ба реаксия дохил шуда нитрид (Na3N) ё амид (NaNН2) ҳосил мекунанд. Аммиак бо сулфур, галогенҳо, карбон, СО2 ва ғ. низ ба реаксия медарояд. Дар лаборатория аммиакро дар натиҷаи бо оҳаки шукуфта гарм кардани хлориди аммоний ҳосил мекунанд.
2NH4C1+Са(ОН)2 = СаСl2+2H2О+2NH3
Ҳоло аммиак аз нитроген ва гидроген синтез карда мешавад. Усули мазкур, ки олими немис Ф. Габер (1908) пешниҳод кардааст, дар Комб. нуриҳои нитрогендори Вахш истифода мегардад. Усули нисбатан камхарҷи синтези аммиак конверсияи газҳои карбогидридӣ мебошад. Дар мавриди он чун ашёи хом гази табиӣ ва газҳои ҳамроҳи нефт дучороянда ба кор мераванд. Аммиак барои рустанӣ аҳамияти калон дорад. Аминокислотаҳо, ки барои синтези сафеда маводи зарурианд, бидуни аммиак ҳосил шуда наметавонанд. Аммиак дар ҳуҷайраи рустанӣ ба аминокислотаҳо табдил меёбад.
Миқдори нитрогени аммиаки хок ба бисёр омилҳо – нурӣ, агротехника, реаксияи хок ва ғ. вобаста аст. Аммиакоб ва аммиаки беоб дар боғдорӣ чун нуриҳои аммиакдор кор фармуда мешаванд. Дар таркиби ангур ҳангоми ранг овардан миқдори аммиак афзуда, баъди пухтани он кам мегардад. Аммиак ҳангоми майхобонӣ низ каму беш пайдо шуданаш мумкин аст. Дар чунин мавридҳо таъми май бад мешавад. Дар таркиби майи сафеди хушсифат миқдори аммиак аз 10 мг/дм3 ва дар таркиби майи гулгун аз 20 мг/дм3 зиёд буданаш ҷоиз нест. Аммиакро барои ҳосил кардани кислотаи нитрат, намакҳои нитрогендор, карбамид, кислотаи сианид, сода ва ғ. истифода мебаранд.
Аммиак гази заҳрнок буда, пардаҳои луобиро сахт меангезад. Ҳангоми заҳролуд шудани чашм ва роҳи нафасро месӯзонад, нафасро танг мекунад. Аммиакро дар баллонҳои зард, ки бо ранги сиёҳ «Аммиак» навишта шудааст, нигоҳ медоранд.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.