From Wikipedia, the free encyclopedia
రసాయన శాస్త్రంలో, గ్రూపు (కుటుంబం [1] అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది రసాయన మూలకాల ఆవర్తన పట్టికలోని మూలకాల యొక్క నిలువు వరుస. ఆవర్తన పట్టికలో 18 సంఖ్యా గ్రూపులు ఉన్నాయి; f-బ్లాక్ నిలువు వరుసలకు (2, 3 గ్రూపుల మధ్య) సంఖ్యలు ఇవ్వలేదు. గ్రూపులోని మూలకాలు వాటి పరమాణువుల బయటి ఎలక్ట్రాన్ షెల్ల భౌతిక లేదా రసాయన లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. ఎందుకంటే చాలా రసాయన లక్షణాలు బయటి ఎలక్ట్రాన్ యొక్క కక్ష్య స్థానంపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
గ్రూపులకు సంఖ్యలివ్వడంలో మూడు వ్యవస్థలు ఉన్నాయి; ఉపయోగించిన వ్యవస్థపై ఆధారపడి ఒకే సంఖ్యను వేర్వేరు గ్రూపులకు కేటాయించవచ్చు. "గ్రూప్ 1" నుండి "గ్రూప్ 18" వరకు ఉన్న ఆధునిక నంబరింగ్ వ్యవస్థను 1990 నుండి ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఆఫ్ ప్యూర్ అండ్ అప్లైడ్ కెమిస్ట్రీ (IUPAC) సిఫార్సు చేసింది. ఇది కెమికల్ అబ్స్ట్రాక్ట్ సర్వీస్ (CAS), IUPAC లు 1990కి ముందు ఉపయోగించిన రెండు పాత అననుకూల నామకరణ పథకాల స్థానంలో వచ్చింది. పద్దెనిమిది గ్రూపుల వ్యవస్థను సాధారణంగా కెమిస్ట్రీ కమ్యూనిటీ ఆమోదించింది. అయితే అనేక అంశాల సభ్యత్వం గురించి కొంత భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. భిన్నాభిప్రాయాలు ఎక్కువగా మూలకాలు సంఖ్య 1, 2 ( హైడ్రోజన్, హీలియం ), అలాగే అంతర్గత పరివర్తన లోహాలకు సంబంధించి ఉన్నాయి.
గ్రూపులను వాటి అగ్ర మూలకాన్ని ఉపయోగించి కూడా గుర్తించబడవచ్చు. నిర్దిష్ట పేరును కలిగి ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, గ్రూపు 16ని "ఆక్సిజన్ గ్రూపు" అని, " చాల్కోజెన్లు " అనీ వర్ణించారు. దీనికి ఒక మినహాయింపు "ఐరన్ గ్రూప్ ", ఇది సాధారణంగా "గ్రూప్ 8 "ని సూచిస్తుంది, కానీ రసాయన శాస్త్రంలో ఐరన్, కోబాల్ట్, నికెల్ లేదా సారూప్య రసాయన లక్షణాలతో కూడిన కొన్ని ఇతర మూలకాలు అని కూడా అర్ధం రావచ్చు. ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రం, అణు భౌతిక శాస్త్రంలో ఇది సాధారణంగా ఇనుము, కోబాల్ట్, నికెల్, క్రోమియం, మాంగనీస్ లను సూచిస్తుంది .
కొత్త IUPAC పేరు |
పాత IUPAC (Europe) |
CAS పేరు (U.S.) |
పేరు మూలకం ద్వారా | IUPAC సిఫార్సు చేయబడింది అల్పమైన పేరు |
ఇతర అల్పమైన పేరు |
---|---|---|---|---|---|
Group 1 | IA | IA | లిథియం కుటుంబం | హైడ్రోజన్, | |
గ్రూప్ 2 | IIA | IIA | బెరీలియం కుటుంబం | క్షార మృత్తిక లోహాలు * | |
Group 3 | IIIA | IIIB | స్కాండియం కుటుంబం | ||
Group 4 | IVA | IVB | టైటానియం కుటుంబం | ||
Group 5 | VA | VB | వనాడియం కుటుంబం | ||
Group 6 | VIA | VIB | క్రోమియం కుటుంబం | ||
Group 7 | VIIA | VIIB | మాంగనీస్ కుటుంబం | ||
Group 8 | VIII | VIIIB | ఇనుప కుటుంబం | ||
Group 9 | VIII | VIIIB | కోబాల్ట్ కుటుంబం | ||
Group 10 | VIII | VIIIB | నికెల్ కుటుంబం | ||
Group 11 | IB | IB | రాగి కుటుంబం | నాణేల లోహాలు | |
Group 12 | IIB | IIB | జింక్ కుటుంబం | ||
Group 13 | IIIB | IIIA | బోరాన్ కుటుంబం | గ్రీకు ట్రై (మూడు, III) [2] నుండి ప్రయత్నాలు | |
Group 14 | IVB | IVA | కార్బన్ కుటుంబం | గ్రీకు టెట్రా నుండి టెట్రెల్స్ (నాలుగు, IV) [3] [2] | |
Group 15 | VB | VA | నైట్రోజన్ కుటుంబం | నిక్టోజెన్లు * | గ్రీక్ పెంటా (ఐదు, V) నుండి పెంటల్స్ |
Group 16 | VIB | VIA | ఆక్సిజన్ కుటుంబం | చాల్కోజెన్లు * | |
Group 17 | VIIB | VIIA | ఫ్లోరిన్ కుటుంబం | హాలోజన్లు * | |
Group 18 | 0 | VIIIA | helium కుటుంబం neon family |
ఉత్కృష్ట వాయువులు * |
విస్తృత ఆమోదం పొందని కొన్ని ఇతర పేర్లు కూడా ప్రతిపాదించి, వాడినవి ఉన్నాయి