Neuračunljivost
From Wikipedia, the free encyclopedia
From Wikipedia, the free encyclopedia
Neuračunljivost je krivičnopravni institut koji predstavlja jedan od osnova isključenja krivične odgovornosti. Učinilac koji izvrši krivično delo u stanju neuračunljivosti ne može se smatrati odgovornim. Uračunljivost učinioca se pretpostavlja dok se neuračunljivost dokazuje.
U krivičnopravnoj teoriji postoje tri metoda utvrđivanja da je neko lice neuračunljivo:
Biološki osnov se može ispoljiti u tri vida: Privremena ili trajna duševna bolest, privremena duševna poremećenost i zaostali duševni razvoj.
Psihološki osnov se ispoljava ili u nemogućnosti da se shvati značaj svog dela (nepostojanje moći rasuđivanja) ili nemogućnosti da se upravlja svojim postupcima (nepostojanje moći odlučivanja). Za postojanje neuračunljivosti uvek je potrebno da kumulativno budu ostvareni jedan od tri oblika duševne poremećnosti (biološki osnov) i jedan od dva oblika psihičkih smetnji (psihološki osnov). To znači da usled jednog od tri oblika duševne poremećenosti učinilac nije mogao ili da shvati značaj svoga dela ili nije mogao upravljati svojim postupcima.
Na primer: Učinilac usled duševne bolesti nije mogao upravljati svojim postupcima ili usled zaostalog duševnog razvoja nije mogao shvatiti značaj svoga dela.
Neuračunljivost se uvek utvrđuje u momentu izvršenja dela i u odnosu na konkretno krivično delo (moguće je da učinilac u istom momentu bude uračunljiv u odnosu na jedno delo, a neuračunljiv u odnosu na drugo). Jedini uzuzetak postoji kod instituta Actio libera in causa.
Lice koje ostvari elemente bića krivičnog dela u stanju neuračunljivosti nije krivično odgovorno, a uzima se da krivično delo i ne postoji. Prema neuračunljivom licu pod uslovom da je opasan po okolinu mogu se izreći mere bezbednosti obaveznog psihijatrijskog lečenja i čuvanja u zdravstvenoj ustanovi i obaveznog psihijatrijskog lečenja na slobodi.
Z. Stojanović, Krivično pravo, Opšti deo, Beograd 2002.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.