From Wikipedia, the free encyclopedia
Kaducej (grč. ) po grčkoj mitologiji je štap oko kojeg su obmotane dvije zmije. Na vrhu štapa nalazi se ogledalo, a ponekad i krila. Pripadao je Hermesu, a srećemo ga i kod drugih heralda (glasnika bogova), npr. kod Iris, glasnika Here i u rimskoj mitologiji kod Merkura, glasnika bogova i boga trgovine. Merkur je prema predanju štap dobio od boga Apolona. Kada je stigao u Arkadiju, video je dve zmije koje se međusobno proždiru, nakon čega je bacio štap između njih nakon čega su one prestale da se bore i pitomo se uvile oko njega. Od tada kaducej predstavlja znak harmonije i mira zbog čega su ga u antičkoj Grčkoj uvek nosile osobe koje su išle da pregovaraju o miru.[1]
Kao simbol, predstavlja grčkog boga Hermesa, odnosno rimskog Merkura. Zbog povezanosti sa ovim bogovima takođe je i simbol trgovine i komunikacije sa bogovima (Hermes i Merkur su između ostalog glasnici bogova i zaštitnici trgovine). U kasnijoj antici biće i simbol planete Merkur kao i istoimenog metala, što je uslovilo upotrebu simbola u astronomiji i alhemiji.[2]
Zbog svoje sličnosti sa Eskulapovim štapom, kaducej je često greškom uziman kao simbol medicine. Dok je kaducej obmotan sa dvije zmije, oko Eskulapovog štapa nalazi se samo jedna i na njemu ne postoje krila. Iako se pogrešna upotreba ovog simbola može naći još u vrijeme renesanse, najupečatljiviji primjer je korišćenje simbola u amblemu medicinskih trupa američke vojske. U modernim vremenima, često je simbolika svjesno zanemarivana i medicinske ustanove kaducej su koristile umjesto Eskulapovog štapa iz čisto estetskih razloga.
Jedan grčki mit govori o Teresijasu, koji nailazi na zmije za vrijeme parenja i ubija ženku svojim štapom. Teresijas biva pretvoren u ženu, i ostaće takav sve dok ne na isti način ne ubije zmiju mužijaka nakon sedam godina. Kasnije će štap doći do Hermesa, zajedno sa svojim preobražajnim moćima.
Poreklo ovog prastarog simbola je verovatno u Mesopotamiji, jer je nađen i na peharu kralja Gudee Malgeša iz 2.600 godine p.n.e, ali je njegov pravi izvor možda još stariji. Kao i bakarna zmija koja se pojavljuje u Bibliji, i u Mesopotamiji je kaducej bio simbol boga koji leči sve bolesti. Ovo značenje je dospelo i do starogrčke kulture i održalo se do danas.
U drugom mitu, Hermes je na svom putu naišao na dvije zmije u borbi, a svoj štap je upotrijebio da ih razvoji. Tako Hermesov štap, sa dvije zmije dobija status simbola mira.
Pošto je po rođenju, od svog polubrata Apolona, Hermes ukrao krdo goveda, u znak izvinjenja pokloniće Apolonu liru, napravljenu od kornjačinog oklopa. Za uzvrat, Hermes će na poklon od Apolona dobiti kaducej.[3]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.