From Wikipedia, the free encyclopedia
Tradicioni kishtar më i vjetri Ungjillin e tretë e mban për vepër të Lukës, shokut të ngushtë në veprimtari dhe >mikut të dashur< (Kol 4,14; Fil 24) të Palit. Në përgjithësi mund të thuhet se autori i të tretit Ungjill, që është autori i Veprave të Apostujve, është një historian i ndërgjegjshëm. Patjetër do ta ketë njohur Ungjillin e Markut dhe ka marrë nga i njëjti burim nga nga ka nxjerrë edhe Mateu. Ai vetë e thotë në fillim të veprës së vet se i ka shqyrtuar dhe hulumtuar me kujdes të gjitha dëshmitë mbi Jezusin, qofshin ato gojore apo të shkruara.
Neutraliteti i këtij artikulli ose seksioni është i dyshimtë. Jeni të lutur të shikoni faqen e diskutimit si dhe të ndihmoni këtë artikull duke korrigjuar informacionet. |
Ka një stil të këndshëm, të rrjedhshëm dhe të përpunuar. Autori shkruan për të krishterë që vijnë nga paganizmi.
Njohuritë e para mbi Lukën dalin nga Veprat e Apostujve. Në to paraqitet se Luka lindi në Antioki të Sirisë (Vap 11,28), si duket nga prindërit paganë. Duket se takimi i parë me Palin ndodhi në Troadë. Herët u kthye në krishtërim (rreth v. 40). Gjasa është se bashkë me Palin prej Troadës shkoi në Filipe, ku ndoshta Pali e la mbikqyrës të bashkësisë (Vap 16,10-17). E gjejmë rishtas me Palin, kur ky, në misionin e tretë kthehet në Jeruzalem (Vap ). Që atëherë Luka bashkvepron me Palin (Vap 27,1-28. 16.2 Tim 4,11). Luka, sikurse edhe Mateu e Marku, e shkroi Ungjillin sipas predikimeve të Apostujve. Megjithatë Luka në plan ka futur dy ndryshime: në fillim ka paraqitur fëmijërinë e Jezusit, gjë kjo që i jep një paraqitje më të plotë jetës së Jezusit, mandej futi edhe një pjesë të gjatë (9,51-18, 14,), në të cilën, në mënyrë të përshtatshme bie ngjarje të ndryshme e thënie që nuk gjenden te Marku ndërsa te Mateu janë vetëm pjesërisht. Në këtë pjesë të Ungjillit të Lukës përshkruhen kryesisht mundimet e Jezusit, sepse udhëtimi drejt Jeruzalemit paraqitet si udhëtim në vdekje ( ).
Historia e Jezusit mund të ndahet në këto tri pjesë: 1.Nga ngjarja e kushtimit në Tempull deri në mbarim të veprimtarisë në Galile (1,5-9 50.). 2.Udhëtimi i Jezusit në Jeruzalem (9,51-19, 27). 3.Ditët e fundit të Jezusit: mundimet, vdekja dhe ngjallja e tij (19,28-24, 53). Specialistët nuk janë plotësisht në përkim rreth kohës kur u shrua. Disa provojnë se u shkrua rreth 60-62 v. por shumica e madhe pohon se u shrua në vitin 65-70.
Hyrja | (1,1-4) | |
1. Lindja e Gjon Pagëzuesit dhe e Jezusit | (1,5-2, 52) | |
2. Përgatitja për veprimtari | (3,1-4, 13) | |
3. Veprimtaria e Jezusit në Galile | (4,14-9, 50) | |
4. Jezusi në udhëtim për Jeruzalem | (9,51-19, 27) | |
5. Jezusi në ditët e fundit të jetës | (19,28-21, 38) | |
6. Mundimet e vdekja | (22,1-23,56) | |
7. Mbas ngjalljes | (24,1-53) |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.