From Wikipedia, the free encyclopedia
Një stratokraci (nga στρατός, stratos, "ushtri" dhe κράτος, kratos, "dominion", "fuqi", gjithashtu stratiokraci) është një formë qeverisjeje e kryesuar nga krerët ushtarakë.[1] Nuk është e njëjtë me diktaturën ushtarake apo juntë ushtarake, ku pushteti politik i ushtrisë nuk zbatohet dhe as mbështetet nga ligje të tjera. Përkundrazi, stratokracia është një formë e qeverisjes ushtarake në të cilën shteti dhe ushtria janë tradicionalisht ose kushtetutisht i njëjti ent, dhe postet qeveritare mbahen gjithmonë nga oficerë të porositur dhe udhëheqës ushtarakë. Të drejtën e zgjedhjes ose të qeverisë kanë shtetasit me shërbim të detyrueshëm ose vullnetar ushtarak ose të liruar me nder. Fuqia politike e ushtrisë mbështetet nga ligji, kushtetuta dhe shoqëria. Prandaj, një stratokraci mund të konsiderohet një meritokraci dhe nuk duhet domosdoshmërisht të jetë autokratike në natyrë për të ruajtur të drejtën e saj për të sunduar.
Ekuivalenti më i afërt modern me një stratokraci, Këshilli Shtetëror për Paqe dhe Zhvillim i Mjanmarit (Burma), i cili sundoi nga viti 1997 deri më 2011,[2] ndryshonte pa dyshim nga shumica e diktaturave të tjera ushtarake në atë që shfuqizoi plotësisht kushtetutën civile dhe legjislaturën.[3][4] Një kushtetutë e re që hyri në fuqi në vitin 2010 çimentoi mbajtjen e Tatmadaw në pushtet nëpërmjet mekanizmave të tillë si rezervimi i 25% të vendeve në legjislaturë për personelin ushtarak.[5] Qeveria kushtetuese civile u shpërbë përsëri në grushtin e shtetit të Mjanmarit të vitit 2021, me pushtetin që iu transferua Tatmadawit përmes Këshillit të Administratës Shtetërore.[6]
Territori përtej detit i Mbretërisë së Bashkuar, Zonat e Bazës Sovrane të Akrotirit dhe Dhekelisë në ishullin e Qipros, ofrojnë një shembull tjetër të një stratokracie: Forcat Britanike Qiproja qeverisin territorin, me gjeneral-major Robert Thomson që shërben si administrator nga viti 2019. Territori i nënshtrohet ligjeve unike të ndryshme nga ato të Mbretërisë së Bashkuar dhe të Qipros.[7]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.