Ertugrul Gaziu (në literaturë edhe si Ertuğrul apo Ertoğrul, vdiq më 1281) ose Ertugruli ishte kryeparë i një fisi me prejardhje turkmene, përndryshe i ati i Osmani I, themeluesit të Perandorisë Osmane.
Ertuğrul ارطغرل | |||||
---|---|---|---|---|---|
Beu Gaziu | |||||
![]() Miniatura e shekullit të 16-të e Ertuğrul | |||||
Uç Bej i Sulltanatit të Rumit | |||||
Paraardhës | Zyra u themelua | ||||
Pasardhës | Osmani I | ||||
Bashkëshort | Halime Hatun (e diskutueshme) | ||||
Fëmijë | |||||
| |||||
I ati | Sulejman Shah ose Gündüz Alp[5][6] | ||||
E ëma | Hayme Ana[5] | ||||
U lind | E panjohur | ||||
Vdiq | rr. 1280[lower-alpha 1] Söğüt, Sulltanati i Rumit |
Në bazë të burimeve islame dhe atyre bizantine të publikuara deri më tani, mund të kuptohet se për Gazin, për të parën herë është shkruar nga fundi i shekullit XV. Emri i tij përmendet në një letër të Bajazitit I dërguar Tamerlanit. Të dhënat më vonshme kryesisht kanë karakter mitologjikë.[8] Si do që të jetë, nga këto të dhëna nxirren përfundime se Gazi ishte një prirës fisi turkmenë, i cili duket që nëpërmjet dyndjeve mongole në Azinë e Vogël kishte ardhur aty dhe kishte zënë vend rreth viteve 1234-1235 në Anadolli. Më vonë, u vu në krye të një sulltanati të Selxhukëve në kufi me Perandorin Bizantine. Nga aty nën hijen e kryesuesit të Selxhukëve mori pjesë në përleshje me Tartarët dhe ndërkohë edhe plaçkiste nëpër trojet e Perandorisë Bizantine. Drejtonte emiratin e Sullatanit selxhuk ku me vone u forcua dhe u fuqizua (nga djali i tije Sulltan Osmani) shume deri ne piken qe u be Perandoria Osmane.
Ertugrul beu u nis me 80 ushtare per te pushtuar keshtjellen e Alepos me ne krye komandant Titusin. Një tyrbe në vendin e thirrur në literaturë si Söğüt, thuhet të jetë e tija.
Pa dashur te devijojme nga e verteta , udherefyesi i Erthogrulit dhe i Shah Sulejmanit ka qene Sheh (udheheqes shpirteror) Ibën Arabi ose sic njihet ne Islam, Myhedin Arabiu para ardhesi i Haxhi Bektashi Veliut. Me ardhjen ne jete te djalit me te vogel te Erthogrulit, Osmani i cili ka ka shkuar ka mare uraten ne Hynqari Haxhi Bektashi Veliu, dhe per 500 vjet ate perandori e ka mbajtur gjalle Haxhi Bektashi Veliu.
Fisi i Kajive jane pjese e nje prej fiseve të Turqisë te (Tarikati islam). Vellezerit e tij ishin: Dyndar Beu, Sungurtekin Beu, Gyndodu Beu. Ertugurul vdiq ne moshen 83 vjecare.
Literaturë
- J. H. Mordtmann in: E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam 1913–1936, Leiden 1987, Bd. III, Fjal kërkesa: Ertoghrul
- Hans Miksch: Der Kampf der Kaiser und Kalifen. Bonn 1986
Shënimet
- Historiani osman i shekullit të 15-të Neşri përmend se Ertugrul vdiq në moshë 93 vjet.[7]
Burimi i të dhënave
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.