අලුමෙනියම් From Wikipedia, the free encyclopedia
ඇලුමිනියම් (හෝ ඇලුමිනම්; අක්ෂරවින්යාස වෙනස්කම් බලන්න) යනු සංකේතය Al ද පරමාණුක ක්රමාංකය 13 වූ ද බෝරෝන් කාණ්ඩයට අයත් රසායනික මූලද්රව්යයකි. එය රිදීවන් සුදු, මෘදු, තන්ය ලෝහයකි. ඇලුමිනියම් තෙවන බහුලතම මූලද්රව්යය (ඔක්සිජන් හා සිලිකන් වලින් පසු) වන අතර පෘථිවි කබොලෙහි බහුලතම ලෝහය ද වේ. එය පෘථිවියේ ඝන පෘෂ්ඨයෙහි ස්කන්ධයෙන් 8% ක් පමණ සපුරාලයි. ඇලුමිනියම් ලෝහය රසායනික ව ඉතා ප්රතික්රියාශීලී වන බැවින් පියවි නිදර්ශක උපරිම ඔක්සිහරණය වන පරිසරවල දී දුර්ලභ හා සීමිත වේ. ඒ වෙනුවට, එය එකිනෙකට වෙනස් ඛනිජ වර්ග 270 කට වඩා ප්රමාණයක් සමග සංයෝග වී පවතී.[3] ඇලුමිනියම් වල ප්රධාන ලෝපස වනුයේ බොක්සයිට්ය.
| |||||||||||||||||||||||||
මුහුණුවර | |||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
රිදීවන් අළු ලෝහමය![]() ![]() ඇලුමිනියම්වල වර්ණාවලී රේඛා | |||||||||||||||||||||||||
ප්රධාන ගුණ | |||||||||||||||||||||||||
නම, සංකේතය, ක්රමාංකය | ඇලුමිනියම්, Al, 13 | ||||||||||||||||||||||||
උච්චාරණය | එරා :![]() AL-ew-MIN-ee-əm | ||||||||||||||||||||||||
මූලද්රව්ය කාණ්ඩය | post-transition metal | ||||||||||||||||||||||||
Category notes | සමහර අවස්ථාවල දී ලෝහාලෝහයක් ලෙස සැලකේ. | ||||||||||||||||||||||||
කාණ්ඩය, ආවර්තය, ගොනුව | 13, 3, p | ||||||||||||||||||||||||
සම්මත පරමාණුක ස්කන්ධය | 26.9815385(7) g·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||
ඉලෙක්ට්රෝන වින්යාසය | [Ne] 3s2 3p1 | ||||||||||||||||||||||||
කවච වල ඇති ඉලෙක්ට්රෝන සංඛ්යාව | 2, 8, 3 | ||||||||||||||||||||||||
ද්රව්යමය ගුණ | |||||||||||||||||||||||||
අවධිය | ඝන | ||||||||||||||||||||||||
ඝනත්වය (කා.උ. දී) | 2.70 g·cm−3 | ||||||||||||||||||||||||
ද්රවාංකයේ දී ද්රව ඝනත්වය | 2.375 g·cm−3 | ||||||||||||||||||||||||
ද්රවාංකය | 933.47 K, 660.32 °C, 1220.58 °F | ||||||||||||||||||||||||
තාපාංකය | 2743 K, 2470 °C, 4478 °F | ||||||||||||||||||||||||
විලයන එන්තැල්පිය | 10.71 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||
වාෂ්පීභවන එන්තැල්පිය | 284 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||
විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව | (25 °C) 24.20 J·mol−1·K−1 | ||||||||||||||||||||||||
වාෂ්ප පීඩනය | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
පරමාණුක ගුණ | |||||||||||||||||||||||||
ඔක්සිකරණ අංකය | 3, 2,[1] 1[2] ((an amphoteric oxide)) | ||||||||||||||||||||||||
විද්යුත් ඍණතාව | 1.61 (පෝලිං පරිමාණයෙන්) | ||||||||||||||||||||||||
අයනීකරණ ශක්ති | 1වන: {{{1st ionization energy}}} kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||
2වන: {{{2nd ionization energy}}} kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||
3වන: {{{3rd ionization energy}}} kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||
පරමාණුක අරය | 143 pm | ||||||||||||||||||||||||
සහසංයුජ අරය | 121±4 pm | ||||||||||||||||||||||||
වැන්ඩ වාල්ස් අරය | 184 pm | ||||||||||||||||||||||||
ප්රකීර්ණක | |||||||||||||||||||||||||
ස්එටික ආකෘතිය | face-centered cubic | ||||||||||||||||||||||||
චුම්බකත්වය | paramagnetic | ||||||||||||||||||||||||
විද්යුත් ප්රතිරෝධිතාව | (20 °C) 28.2Ω·m | ||||||||||||||||||||||||
තාප සන්නායකතාව | (300 K) 237 W·m−1·K−1 | ||||||||||||||||||||||||
තාප ප්රසාරණය | (25 °C) 23.1 µm·m−1·K−1 | ||||||||||||||||||||||||
ධ්වනි වේගය (තුනී දණ්ඩක් හරහා) | (කා.උ.) (rolled) 5000 m·s−1 | ||||||||||||||||||||||||
යං මාපාංකය | 70 GPa | ||||||||||||||||||||||||
ව්යාකෘති මාපාංකය | 26 GPa | ||||||||||||||||||||||||
නිකර මාපාංකය | 76 GPa | ||||||||||||||||||||||||
පොයිසෝන් අනුපාතය | 0.35 | ||||||||||||||||||||||||
මෝ දැඩියාව | 2.75 | ||||||||||||||||||||||||
විකස් දැඩියාව | 167 MPa | ||||||||||||||||||||||||
බි්රනල් දැඩියාව | 245 MPa | ||||||||||||||||||||||||
CAS ලේඛනගත අංකය | 7429-90-5 | ||||||||||||||||||||||||
ඉතාමත් ස්ථායී සමස්ථානික | |||||||||||||||||||||||||
ප්රධාන ලිපිය: ඇලුමිනියම් වල සමස්ථානික | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.