From Wikipedia, the free encyclopedia
Cijanovodonična kiselina (pruska kiselina) je neorgansko jedinjenje[10] sa hemijskom formulom HCN. Ona je bezbojna, ekstremno otrovna tečnost koja ključa neposredno iznad sobne temperature na 26 °C. Cijanovodonik je linearni molekul, sa trostrukom vezom između ugljenika i azota. Manje zastupljeni tautomer cijanovodonika je HNC, vodonik izocijanid.
Cijanovodonična kiselina | |
---|---|
![]() | |
![]() |
![]() |
IUPAC ime | |
Drugi nazivi |
|
Identifikacija | |
CAS registarski broj | 74-90-8 ![]() |
PubChem[3][4] | 768 |
ChemSpider[5] | 748 ![]() |
UNII | 2WTB3V159F ![]() |
EINECS broj | |
UN broj | 1051 |
KEGG[6] | |
MeSH | |
ChEBI | 18407 |
RTECS registarski broj toksičnosti | MW6825000 |
3DMet | B00275 |
Jmol-3D slike | Slika 1 |
Svojstva | |
Molekulska formula | CHN |
Molarna masa | 27.03 g mol−1 |
Agregatno stanje | Veoma bleda, plava, transparentna tečnost |
Miris | Ulje gorkog badema |
Gustina | 0,687 g mL−1 |
Tačka topljenja |
-14--12 °C, 259-261 K, 7-10 °F |
Tačka ključanja |
25-26 °C, 298.5-299.5 K, 78-79 °F |
Rastvorljivost u vodi | Meša se |
Rastvorljivost u etanol | Meša se |
kH | 75 μmol Pa−1 kg−1 |
pKa | 9,21[7] |
Baznost (pKb) | 4,79 |
Indeks prelamanja (nD) | 1,2675 [8] |
Viskoznost | 201 μPa s |
Struktura | |
Oblik molekula (orbitale i hibridizacija) | Linearna |
Dipolni moment | 2,98 D |
Termohemija | |
Standardna entalpija stvaranja jedinjenja ΔfH |
-4,999 MJ kg−1 |
Std entalpija sagorevanja ΔcH |
642 kJ mol−1[9] |
Standardna molarna entropija S |
113,01 J K−1 mol−1 |
Specifični toplotni kapacitet, C | 71,00 kJ K−1 mol−1 (na 27 °C) |
Opasnost | |
EU-klasifikacija | ![]() ![]() ![]() |
EU-indeks | 006-006-00-X |
NFPA 704 | |
R-oznake | R12, R26/27/28, R50/53 |
S-oznake | (S1/2), S16, S36/37, S38, S45, S53, S59, S61 |
Tačka paljenja | −17.8 °C |
Tačka spontanog paljenja | 538 °C |
Srodna jedinjenja | |
Srodna alkanski nitrili | |
Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala | |
Infobox references |
Cijanovodonična kiselina je slaba kisela sa pKa od 9,2. Ona se delimično jonizuje u vodenom rastvoru, pri čemu se formira cijanidni anjon, CN–. Rastvor vodonik cijanida u vodi se naziva cijanovodonična kiselina. Soli cijanovodonika su poznate kao cijanidi.
HCN ima slab, gorak, bademu sličan ukus, koji neki ljudi ne mogu da detektuju.[11] Ovo isparljivo jedinjenje je korišteno kao inhalacioni otrov za pacove i ljude. Joni cijanida ometaju respiratorne enzime koji sadrže gvožđe.
HCN se proizvodi na industrijskoj skali i koristi kao prekurzor mnogih hemijskih jedinjenja u opsegu od polimera do lekova.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.