د تورکي ژبو د کورنيو د قپچاق څانګې يوه ژبه چې د روسيې په باشکيرستان جمهوريت کې پرې خلک خبرې کوي From Wikipedia, the free encyclopedia
باشکيري ژبه ( سیریلیک : Башҡорт теле؛ لاتین : Bašqort tele) د تورکي ژبو د کورنۍ یوه ژبه ده، چې د قاپچاق ژبو یوه څانګه ګڼل کيږي، چې تر ډېره د باشکیرانو لخوا ویل کیږي. دا ژبه د Vulnerable زیان منونکې ژبو په کتار کې ولاړه ده. [9] [10] [11] [12]
باشکيري ژبه د منګوليايي، عربي، فارسي او روسي کلمو مجموعه ده، چې له دې جملې څخه د څلور زره فارسي کلمو شتون ځانګړی اغېز لري، د ميلادي پېړۍ له لومړيو وختونو څخه د لومړۍ مېلادي زريزې تر پايه پورې، هغه ځمکه چې نن د باشکيرستان جمهوريت په نامه يادېږي، د څو ژبو ايراني، عربي او بيا تورکي توکمونو ترمنځ د پرله پسې اړيکو ډګر و. [13]
د 2002 کال د سرشمېرنې له مخې، د روسیې په فدراسیون کې شاوخوا 1,379,000 باشکیر ویونکي شتون لري، چې ډیری یې د باشکيرستان په خپلواکه جمهوریت کې او د پام وړ شمېر یې د تاتارستان په جمهوریت کې ژوند کوي.
ازبکستان او قزاقستان کې هم يوه لويه ډله خلک په باشکيري ژبه خبرې کوي.
باشکيري ژبه د مغولو تر یرغل وروسته د قباچه ژبې د بدلون په وخت کې رامنځته شوه. باشکير بېلابېل وينګونه لري، چې ټول یې تاتاري ژبې سره ورته دي، او حتی په تېرو وختونو کې، باشکيرانو د تاتار ژبه د لیکلو لپاره کارولې. البته، په پنځلسمه پېړۍ کې، جوغتایي ژبه (یا د جوغتایي ژبې پخوانۍ تاتاري بڼه) د هغې ځای ونيو، تر دې چې په 1923 کې، باشکيري ژبې لپاره د لیکلو ځانګړی سیسټم رامینځته شو چې دا ژبه په پیل کې د عربي الفبا سره لیکل شوې وه تر 1930 پورې، لاتیني الفبا او د 1938 په ژمي کې، سیریلیک الفبا د دې ژبې ليکلو لپاره وکارول شوه.
په باشکيري ژبه کې سيريليک الفبا ته لاندې توري ورزيات شوي دي:
Ә ә [æ]، Ө ө [œ]، Ү ү [y]، Ғ ғ [ɣ]، Ҡ ҡ [q]، Ң ң [ŋ]، Ҙ ҙ [ð]، Ҫ ҫ [θ]، Һ һ [h].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.