![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Oliver_Evans_%2528Engraving_by_W.G.Jackman%252C_cropped%2529.jpg/640px-Oliver_Evans_%2528Engraving_by_W.G.Jackman%252C_cropped%2529.jpg&w=640&q=50)
اوليور ايونز
From Wikipedia, the free encyclopedia
اوليور ايونز (۱۳ سيپتمبر ۱۷۵۵ – ۱۵ اپريل، ۱۸۱۹) یو امریکايي مخترع، انجنير او سوداګر و، چې د د ډيلاوير په کليواله سيمه کې زېږېدلی و او وروسته د سوداګرۍ لپاره په فيلاډيلفيا کې ځای پر خای شو. نوموړی لومړی امريکايي و چې د بخار ماشينونه يې جوړ کړل او د لوړ فشار د بخار پلوی و (د دې په مقابل کې د کم فشار بخار دی). د اتوماتيک وسايلو، د موادو د سمبالښت او بخار د طاقت په ډګرونو کې يو مخکښ «ايونز» د متحده ايالاتو د تاریخ په لومړيو کې تر ټولو زيات پنځونکی او اغېزناک مخترع و. نوموړي تر شا ډېرې لاسته راوړنې پرېښي، د يادونو وړ يې د لومړۍ بشپړې اتوماتيکې صنعتې پروسې، د لوړ فشار بخار لومړی ماشين او په وچه او اوبو کې کار کونکې (البته په ابتدايي حالت کې) لومړۍ نقليه وسيله او امریکايي موټر طرحه کول او جوړول دي.
اوليور ايونز | |
---|---|
د شخص معلومات | |
پيدايښت | ۱۳ سپټمبر ۱۷۵۵[1][2] |
مړینه | 15 اپرېل 1819 (64 کاله)[3][4][5] ![]() |
تابعیت | ![]() ![]() |
عملي ژوند | |
کاروونکي ژبه(ي) | انګليسي ژبه [6] ![]() |
![]() ![]() | |
سمول ![]() |
د ډيلاوير په نيوپورټ کې زېږېدلی «ايونز» ډېره کمه رسمي زده کړه کړې وه، او په تنکۍ ځوانۍ کې د يو اربه جوړونکي سره شاګرد و. له خپل ورور سره د سوداګرۍ پر لور ولاړ، نوموړي د سطلونو د ځنځيرونو او لېږدونکو کمربندونو په څېر وسايلو په مرسته د يوې اتومات (خپل کاره) کارخونې د طرحه کولو، جوړولو او بشپړولو لپاره يوه لسيزه کار وکړ. د دې کار په اوږدو کې «ايونز» د توليد يوه پرله پسې پروسه جوړه کړه، په کومه کې چې انساني مزدور ته اړتيا نه وه. دا نوی تصور د صنعتي انقلاب او په پراخه کچه د توليد د پرمختګ لپاره مهم ثابت شو. وروسته «ايونز» د بخار طاقت لور ته پاملرنه زياته کړه او په ۱۸۰۱ز کال کې يې په متحده ايالاتو کې د لوړ فشار د بخار لومړی ماشين جوړ کړ، خپله دا طرحه يې د «ريچارډ ټريوتک» څخه په خپلواک ډول جوړه کړه، چا چې يو کال مخکې په نړۍ کې لومړی ماشين جوړ کړی و. ايونز په متحده ايالاتو کې د لوړ فشار د بخار ماشينونو په پرمختګ او استعمال کې يوه محرکه قوه وه. ايونز د بخار په طاقت چلېدونکي يو ويګن ډوله موټر د جوړولو خيال درلود او بالاخره دا ويګن يې جوړ او په ۱۸۰۵ز کال کې يې وچلولو. د « Oruktor Amphibolos» په نوم مشهور دا ويګن په هېواد کې لومړی موټر او په نړۍ کې لومړۍ نقليه وسيله وه چې هم په اوبو او هم په وچه ګرځېدای شوه، خو دا وسيله د برياليتوب لپاره هم ډېره په ابتدايي حالت کې وه.
ايونز يو خيال پنځونکی و، چا چې له خپل وخت څخه ډېر مخکې طرحې او اندونه وړاندې کړل. نوموړی لومړی هغه څوک و چې د بخار د تراکم يخچال يې تشريح کړ او په ۱۸۰۵ز کال کې يې د لومړي يخچال لپاره طرحه وړاندې کړه، خو درې لسيزې وخت تېر شو چې د هغه همکار «جيکب پرکنز» وتوانيد د دې يخچال يوه فعاله بېلګه جوړه کړي. په ورته توګه، هغه د لمريزې انرژۍ ايشوبی، ټوپک، د ګير بدليدو په مرسته چلېدونکې بخاري بګۍ، د وړو خميره کولو ماشين، په مسلسل ډول د پخولو تنور، د سمندر په منځ کې د ژرغورنې پروسه، څلورګوني اغېز په بخار بدلونکی او د ګاز په رڼا سره د ښار رڼا کولو يوه طرحه، داسې نور اندونه او طرحې جوړې کړې چې د هغه له مړينې وروسته هم د يو څه وخت لپاره په حقيقت نه بدلېدې. ايونز اغېزناک ملاتړي او سياسي متحدين درلودل، خو ټولنيز ملاتړ يې کم و او ډېرو خپلو همزولو کرکه ځينې کوله. په قصدي ډول د خپلو وړاندې شويو فعاليتونو د نه پېژندل کېدو له امله ناهيلی او بيا خفه شو، ايونز د خپل ژوند په وروستيو کلونو کې جګړه مار او تريخ خويه شو، کوم څه چې د هغه شهرت ويجاړ او هغه يې ګوښه کړ. د هغه د کار د اهميت سره سره، د هغه د کار پر ونډه ډېر ځله سترګې پټېدې (يا د هغه له مړينې وروسته بل چا ته منسوب شوي دي)، له همدې امله هغه د خپل وخت د بخار د برخې د نورو مخکښانو سره يو ځای کله هم په يو پېژندل شوي نوم بدل نه شو.