From Wikipedia, the free encyclopedia
ریڈیو کاربن ڈیٹنگ (انگریزی: Radiocarbon dating) دی ایجاد 1950ء دی دہائی وچ امریکی کیمسٹ ولارڈ لیبی تے انہاں دے کچھ طلبہ نے شکاگو یونیورسٹی وچ دی سی۔ 1960ء وچ اس نے اس ایجاد دے لئی کیمیا وچ نوبل انعام جِتیا سی۔ ایہ ہن تک دا ایجاد ہويا پہلا مکمل سائنسی طریقہ یا تکنیک اے جس نے پہلے کسی محقق نوں ایہ طے کرنے دی اجازت دتی کہ نامیاتی شے دی موت کِنّی دیر پہلے ہوئی ، چاہے اوہ سیاق و سباق وچ ہو یا نئيں۔[1]
ریڈیو کاربن ڈیٹنگ قدرتی چیزاں وچ موجود انہاں کاربن ایٹماں دی تعداد دے حساب توں ایہ اندازہ لگاندی اے کہ اس مادے نوں ڈاپنی حیثیت کھو دینے تے دوسری شکل وچ ظاہر ہُندے ہوئے کتنا عرصہ گذر چکيا ہوئے گا۔ فضا وچ ہر گیس دا اک خاص تناسب ہُندا اے۔ جدوں کوئی جاندار مر جاندا اے تاں کیمیائی ٹُٹ پھوٹ دی وجہ توں گلنے سڑنے دا عمل شروع ہُندا اے تے ایہ تناسب بدلنا شروع ہو جاندا اے۔ ریڈیو ایکٹو عناصر اک خاص تناسب توں سڑ رہے ہُندے نيں۔ انہاں دے سڑنے دا ایہ عمل وقت دے نال منسلک اے، یعنی اک خاص عرصے وچ اک خاص مقدار ہی ڈی سڑے گی۔ اس طرح جدوں کسی مادے وچ موجود ریڈیو ایکٹو کاربن دے ایٹماں دا تناسب دیکھیا جاندا اے تاں ایہ اندازہ لگایا جا سکدا اے کہ اس مادے نوں گلدے سڑدے کتنا وقت گذر گیا اے۔ ايسے محتاط اندازے نوں ریڈیو کاربن ڈیٹنگ کہیا جاندا اے۔[2]
برطانیہ وچ کرین فیلڈ یونیورسٹی دے پروفیسر اینڈریو شارٹ لینڈ دے بہ قول ایہ جاننے دے لئی کہ ریڈیو کاربن ڈیٹنگ دی تیکنیک کِنّی قابل اعتبار اے، سب توں پہلے ا توں انہاں اشیا اُتے استعمال کيتا گیا جنہاں دے بارے وچ معلوم سی کہ اوہ کدوں بنی سن۔ ہن ایہ تیکنیک اِنّی ترقی کرچکی اے کہ اسيں اس توں ایہ معلوم کر سکدے نيں کہ مصر دی تریخ دے بارے وچ ساڈی معلومات درست نيں یا نئيں۔[3]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.