From Wikipedia, the free encyclopedia
ابو بکر (573-634) مڈ ویلے اسلام منن آلے پیغمبر دے سنگیاں وچوں نیں۔ اوہ اپنی پوری حیاتی حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے یار تے راز دار رۓ۔ اوہ پیغمبر اسلام دے مرنے توں بعد پہلے خلیفہ بنے۔ اوہ دو سال تین مہینے تک خلیفہ رۓ۔
ابو بکر الصّدّيق عبد اللہ بن ابی قحافہ | |
---|---|
![]() | |
الصّديق، عتیق، صاحب، الاتقى، الاوّاہ، ثانی اثنین فی الغار، خلیفہ رسول اللہ، سيدنا ابوبكر رضی اللہ عنہ | |
پیدائش | عام الفيل توں دو برس تے چھ ماہ بعد (50ق ھ / 574ء) مكہ، تہامہ، عرب |
وفات | 22 جمادی الاخرى 13ھ بمطابق 23 اگست 634ء مدینہ منورہ، حجاز، عرب |
اگلا خلیفہ | خلیفہ دوم عمر فاروق رَضی اللہُ تعالیٰ عنہ |
معظم در | اسلام: اہل سنت و جماعت، اباضیہ، دروز، زیدیہ شیعہ |
آغاز خلافت | 12 ربیع الاول 11ھ بمطابق 8 جون 632ء |
نسب | والد: ابو قحافہ عثمان بن عامر بن عمرو التیمی القرشی والدہ: ام الخیر سلمى بنت صخر بن عامر التیمیہ القرشیہ ازواج: قتيلہ بنت عبد العزى، ام رومان بنت عامر، اسماء بنت عمیس، حبیبہ بنت خارجہ۔ بیٹے: عبد الرحمن، وعبد اللہ بن ابی بکر، محمد۔ بیٹیاں: اسماء، عائشہ، ام كلثوم۔ |
ابو بکر 573 چ مکہ چ قبیلہ قریش دی اک پہنی بنو تیم چ پیدا ہوۓ۔ اونہاں دے ابا جی دا ناں عثمان ابو قحافہ سی۔ جمن ویلے اونہاں دا ناں عبدلکعبہ سی تے 610 چ جدوں اونہاں نیں اسلام قبول کیتا تے محمد نے اونہاں دا ناں عبداللہ رکھ دتا۔ اوہ اک کھاندے پیندے کر چ پیدا ہوۓ تے عرب دے رواج دے مطابق اوہ اک بدھو ٹبر چ پرورش پائی۔ اے عرب اونٹہاں نال خاص شوق رکھدے سن جس دی وجہ توں ابو بکر نوں وی اوٹہاں دا خاص شوق ہو گیا۔ اوہ پڑھے لکھے سن تے اونہاں نوں شاعری دا وی ٹھرک سی تے اوہ عکاظ دے میلے وچ اپنی شاعری پڑھدے سن۔ 591 وچ اوہ کپڑے دا کاروبار کرن لگ گۓ۔ جدوں محمد نے خدیجہ نال ویاہ کیتا تے اوہ خدیجہ دے کار آ گۓ تے اینج اے دونوں ہمساۓ تے یار بیلی بن گۓ۔ ابو بکر مدراں چوں پہلے سن جناں نیں اسلام نوں منیا۔ اونہاں اپنی بیوی قطایلہ نوں طلاق دے دتی تے اونہاں دی دوسری بیوی ام رومان مسلمان ہو گئی۔ ابو بکر دی وجہ توں ہور کافی لوک مسلمان ہو گۓ جناں دے ناں اے نیں:۔
ابو بکر نیں اٹھ دے نیڑے اونہاں غلاماں نوں خریدیا جیڑے مسلمان ہو گۓ سن تے فیر اونہاں نوں آزاد کر دتا۔
ابو بکر | |
![]() | |
جیون | 573 - 634 |
خلافت ویلہ | 8 جون 632 - 23 اگست 634 |
کم | صحابی، خلیفہ |
سانچہ:ابوبکر
ابو بکر صدیق عبد اللہ بن ابو قحافہ تیمی قریشی (پیدائش: 573ء— وفات: 22 اگست 634ء) پہلے خلیفہ راشد، عشرہ مبشرہ وچ شامل، پیغمبر اسلام دے وزیر، صحابی و خسر تے ہجرت مدینہ دے وقت رفیق سفر سن ۔ اہل سنت و الجماعت دے ایتھے ابو بکر صدیق انبیا تے رسولاں دے بعد انساناں وچ سب توں بہتر، صحابہ وچ ایمان و زہد دے لحاظ توں سب توں برتر تے ام المومنین عائشہ بنت ابی بکر دے بعد پیغمبر اسلام دے محبوب تر سن ۔ عموماً انہاں دی کنیت "ابو بکر" دے نال صدیق دا لقب لگایا جاندا جسنوں ابو بکر صدیق دی تصدیق و تائید کيتی بنا اُتے پیغمبر اسلام نے دتا سی۔
ابو بکر صدیق عام الفیل دے دو برس تے چھ ماہ بعد سنہ 573ء وچ مکہ وچ پیدا ہوئے۔ دور جاہلیت وچ انہاں دا شمار قریش دے متمول افراد وچ ہُندا سی۔ جدوں پیغمبر اسلام نے انہاں دے سامنے اسلام پیش کيتا تاں انہاں نے بغیر کسی پس و پیش دے اسلام قبول کر ليا تے ایويں اوہ آزاد بالغ مرداں وچ سب توں پہلے اسلام قبول کرنے والے اکھوائے۔ قبول اسلام دے بعد تیرہ برس مکہ وچ گزارے جو سخت مصیبتاں تے تکلیفاں دا دور سی۔ بعد وچ پیغمبر اسلام دی رفاقت وچ مکہ توں یثرب ہجرت کی، ہور غزوہ بدر تے ہور تمام غزوات وچ پیغمبر اسلام دے اسيں رکاب رہے۔ جدوں پیغمبر محمد مرض الوفات وچ گرفتار ہوئے تاں ابو بکر صدیق نوں حکم دتا کہ اوہ مسجد نبوی وچ امامت کرن۔ پیر 12 ربیع الاول سنہ 11ھ نوں پیغمبر نے وفات پائی تے ايسے دن ابو بکر صدیق دے ہتھوں اُتے مسلماناں نے بیعت خلافت کيتی۔ منصب خلافت اُتے متمکن ہونے دے بعد ابو بکر صدیق نے اسلامی قلمرو وچ والیاں، عاملاں تے قاضیاں نوں مقرر کيتا، ساں ساں لشکر روانہ کیتے، اسلام تے اس دے بعض فرائض توں انکار کرنے والے عرب قبیلے نال جنگ کيتی ایتھے تک کہ تمام جزیرہ عرب اسلامی حکومت دا مطیع ہوئے گیا۔ فتنہ ارتداد فرو ہوئے جانے دے بعد ابو بکر صدیق نے عراق تے شام نوں فتح کرنے دے لئی لشکر روانہ کيتا۔ انہاں دے عہد خلافت وچ عراق دا بیشتر حصہ تے شام دا وڈا علاقہ فتح ہوئے چکيا سی۔ پیر 22 جمادی الاخری سنہ 13ھ نوں تریسٹھ برس دی عمر وچ ابو بکر صدیق دی وفات ہوئی تے عمر بن خطاب انہاں دے جانشین ہوئے۔
آپ دا اسلامی اسم گرامی عبد اللہ کنیت ابو بکر تے لقب صدیق تے عتیق نيں۔ آپ دے والد دا ناں عثمان تے کنیت ابو قحافہ اے، والدہ دا ناں سلمیٰ تے اور کنیت ام الخیر اے۔ آپ دا تعلق قبیلہ قریش دی شاخ بنو تمیم توں اے۔ عہد جاہلیت وچ آپ دا ناں عبد الکعبہ سی جو حضور نے بدل کے عبد اللہ رکھ دتا سی۔[1] "آپ دے ناں عبد الکعبہ" دی ناں وجہ کچھ ایويں بیان کيتی جاندی اے۔ بعض روایات دے مطابق آپ دے والدین دے لڑکے زندہ نئيں رہندے سن، اس لئی انہاں نے نذر منی کہ جے انہاں دے ہاں لڑکا پیدا ہويا تے زندہ رہیا تاں اوہ اس دا ناں "عبد الکعبہ" رکھن گے تے اسنوں خانہ کعبہ دی خدمت دے لئی وقف کر دیؤ گے۔ چنانچہ جدوں آپ پیدا ہوئے تاں انہاں نے نذر دے مطابق آپ دا ناں "عبد الکعبہ" رکھیا تے جوان ہونے اُتے آپ عتیق ( آزاد کردہ غلام) دے ناں توں موسوم کیتے جانے لگے کیونجے آپ نے موت توں رہائی پائی سی۔[2]
ابو بکر دی پیدائش عام الفیل توں دو سال چھ ماہ بعد تے ہجرت نبوی توں پنجاہ سال چھ ماہ پہلے بمطابق 573عیسوی مکہ وچ ہوئی۔آپ پیغمبر اسلام محمد بن عبد اللہ توں دو سال چھ ماہ چھوٹے سن ۔[3] عائشہ بنت ابی بکر توں مروی اے کہ محمد بن عبد اللہ تے ابو بکر میرے پاس بیٹھے اپنی ولادت دا تذکرہ فرما رہے سن آپ دونے دی گفتگو توں مینوں اندازہ ہويا کہ آپ، ابو بکر صدیق توں عمر وچ وڈے نيں۔[4]
والد دی جانب توں سلسلہ نسب ایہ اے۔ ابو قحافہ عثمان بن عامر بن عمرو بن کعب بن سعد بن تمیم بن مرہ بن کعب [5] والدہ دی جانب توں سلسہ نسب ایہ اے۔ ام لخیر سلمی بنت صخر بن عمرو بن کعب بن سعد بن تمیم بن مرہ بن کعب[6] بعص لوکاں نے آپ دی والدہ دا سلسلہ نسب ایہ بیان کيتا اے سلمیٰ بنت صخر بن عامر بن عمرو بن کعب بن سعد بن تمیم بن مرہ مگر ایہ غلط اے اس لئی کہ اس صورت وچ اوہ ابو قحافہ دی بھتیجی ہوئے جاواں گی تے اہل عرب بھتیجی توں دور جاہلیت وچ وی نکاح نئيں کردے سن ۔ آپ دے والد تے والدہ دونے دی جانب توں حضور توں سلسلہ نسب ستويں پشت وچ مل جاندا اے کیونجے آپ دے والدین آپس وچ عم زاد سن ۔ محمد بن سعد دا قول اے کہ ابو بکر دی والدہ دا ناں لیلی بن صخر بن سی۔[7]
آپ دی کنیت ابو بکر دے بارے وچ منقول اے کہ چونکہ آپ اعلیٰ خصلتاں دے مالک سن اس لئی آپ ابو بکر کے ناں توں مشہور ہوئے جو بعد وچ آپ دی کنیت ٹھہری۔ آپ دی کنیت ابو بکر کے بارے وچ ایہ سند پایہ تکمیل تک نئيں پہنچکی کہ آپ نوں سب توں پہلے ابو بکر کے ناں توں کس نے پکاریا۔[8] مورخین نے آپ دی کنیت دی مشہور ہونے دی اک وجہ ایہ وی لکھی کہ عربی وچ بکر جوان اونٹھ نوں کہندے نيں تے آپ نوں چونکہ اونٹھاں دی غور و پرداخت وچ بہت دلچسپی سی تے انہاں دے علاج و معالجے وچ بہت واقفیت رکھدے سن اس لئی لوکاں نے آپ نوں ابو بکر کہنا شروع کر دتا جس دے معنی نيں اونٹھاں دا باپ۔[9] ابو دے معنی والا تے بکر کے معنی اولیت اے ايسے توں بکرہ یا باکرہ اے۔ ابو بکر کے معنی ہوئے اولیت والے۔ چونکہ آپ ایمان، ہجرت، حضور دی وفات دے بعد وفات وچ تے قیامت دے دن قبر کھلنے وغیرہ سب کماں وچ آپ ہی اول نيں اس لئی آپ نوں ابو بکر کہیا گیا۔[10]
آپ دے لقب صدیق دی ناں وجہ ایہ اے کہ واقعہ معراج دے بعد قریش مکہ نوں اپنی معراج توں آگاہ فرمایا تاں انہاں نے آپ دی تکذیب کيتی۔ جدوں ابو بکر نوں واقعہ معراج دے بارے وچ پتا چلیا تاں آپ نے فرمایا وچ معراج اُتے جانے دی تصدیق کردا ہون۔ چنانچہ محمد بن عبد اللہ نے آپ دی اس تصدیق دی وجہ توں آپ نوں صدیق دا لقب عطا فرمایا۔ نودی نے علی توں روایت کردے ہوئے فرمایا اے کہ ابو بکر دا لقب صدیق اس وجہ توں اے کہ آپ ہمیشہ سچ بولا کردے سن، آپ نے محمد بن عبد اللہ دی نبوت دی تصدیق وچ جلدی دی تے آپ توں کدی کوئی لغزش نئيں ہوئی۔ ابن سعد دی روایت اے کہ جدوں معراج وچ آپ نوں آسماناں دی سیر کرائی گئی تاں آپ نے جبرائیل توں کہیا کہ میری اس سیر نوں کوئی تسلیم نئيں کريں گا۔ جبرائیل نے عرض کیہ تسيں دی تصدیق ابو بکر کرن گے کیوں کہ اوہ صدیق نيں۔ انس بن مالک توں مروی اے کہ آپ جبل احد اُتے گئے تے آپ دے ہمراہ ابو بکر، عمر تے عثمان وی سن ۔ احد پہاڑ اُتے زلزلہ آگیا۔ آپ نے اپنے پیر دی ٹھوکر لگائی تے فرمایا اے احد! ٹھہر جا، تجھ اُتے اک نبی، اک صدیق تے دو شہید موجود نيں۔ علی نے ابو بکر کے وصال اُتے فرمایا کہ اللہ نے ابو بکر دا ناں صدیق رکھیا تے فیر آپ نے سورۂ الزمر دی آیت ذیل تلاوت فرمائی:
ابو بکر کے اسم گرامی دے بارے وچ اکثر محدثین دا خیال اے کہ آپ دا ناں عتیق سی۔ عتیق دا مطلب آزاد۔ جدوں کہ بیشتر محدثین کرام دا خیال اے کہ عتیق آپ دا لقب سی تے اس ضمن وچ عائشہ دی روایت بیان فرماندے نيں۔ آپ توں مروی اے کہ اک روز وچ اپنے حجرہ وچ موجود سی تے باہر صحن وچ کچھ صحابہ، آپ دے ہمراہ سن ۔ اس دوران وچ ابو بکر آئے تاں آپ نے فرمایا: جو لوک کسی عتیق (آزاد) نوں دیکھنا چاہن اوہ ابو بکر نوں دیکھ لاں۔ عبد اللہ بن زبیر توں مروی اے کہ محمد بن عبد اللہ نے ابو بکر کے بارے وچ فرمایا کہ اللہ نے ابو بکر نوں اگ توں آزاد کر دتا اے۔ چنانچہ آپ دے اس فرمان دے بعد آپ عتیق دے لقب توں وی مشہور ہوئے۔ لیث بن سعد توں منقول اے کہ ابو بکر نوں عتیق حسن و صورت وجہ توں کہیا جاندا اے۔[12] بعض علما دا قول اے کہ چاں کہ آپ دے نسب وچ کوئی وی ایسی گل نئيں جو عیب سمجھی جا سکے پس سلسلہ نسب دے بے عیب ہونے دے سبب آپ دا ناں عتیق مشہور ہويا۔ [5]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.