Samuel Sharpe
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Samuel Sharpe także Sam Sharpe[1] i Daddy Sharpe[1] (ur. 1801, zm. 23 maja 1832) – diakon baptystów, przywódca niewolników podczas największego powstania niewolników w Brytyjskich Indiach Zachodnich, podczas rebelii baptystów w latach 1831–1832. Został stracony po krwawym stłumieniu powstania. W roku 1975 uznany za bohatera narodowego Jamajki.
Samuel Sharpe urodził się jako niewolnik w 1801 roku[uwaga 1] na plantacji Croyden w regionie Saint James[3] . Plantacja ta znajdowała się w pobliżu wiosek marońskich Accompong, Trelawney Towns i Crooked Spring, gdzie Moses Baker założył kaplicę anabaptystów[3] . Spotkania w celach religijnych były jedyną formą zorganizowanej aktywności, w której mogli uczestniczyć niewolnicy[2] .
Kaplica w Crooked Spring była największym ośrodkiem czarnej społeczności na wyspie, skupiając 3 tys. wiernych[3] . Bakera wspierali plantatorzy Benjamin Vaughan i Isaac Lascelles Winn, którzy byli zwolennikami zapewnienia niewolnikom możliwości nauki moralnej i religii[3] . Kontakty pomiędzy Sharpem a Bakerem nie są jednak udokumentowane, lecz najprawdopodobniej Baker był wzorem dla Sharpe'a[3] .
Sharpe był niewolnikiem angielskiego prawnika o tym samym nazwisku z Montego Bay – Sharpe przyjął jego imię i nazwisko[4]. Został ochrzczony jako baptysta i został świeckim diakonem i przywódcą zboru[1]. Jako diakon mógł poruszać się pomiędzy plantacjami w regionach Saint James i Trelawny[3] . Misjonarze i ewangeliści propagowali idee emancypacji niewolników[3] . W 1831 roku brytyjski parlament rozpoczął debatę nad zniesieniem niewolnictwa, czemu sprzeciwiali się plantatorzy na Jamajce[1]. Sharpe dowiedział się o tym i poinformował swoją kongregację[1]. Głosił, że walka z niewolnictwem to wsparcie misjonarzy w dziele boskim[3] . Zorganizował siatkę zwolenników na plantacjach w regionach Saint James, Trelawny, Hanover i Westmoreland – zwolennicy zorganizowani byli w mniejsze grupy pod przywództwem „pułkowników”, „generałów” i „doktorów”[3] . Sharpe przygotował strajk, by wywrzeć presję na wydanie decyzji o uwolnieniu niewolników[3] . Niewolnicy mieli zaprzestać pracy w Święta Bożego Narodzenia 1831 roku[2] . W 1831 roku Zgromadzenie Kolonialne Jamajki (ang. House of Assembly of Jamaica) skróciło niewolnikom liczbę dni wolnych od pracy z okazji świat z trzech do dwóch[1].
Siatka została uruchomiona dwa dni po Święcie Bożego Narodzenia przy pomocy sygnałów świetlnych – ogniska rozpalone pod Montego Bay zaalarmowały kolejnych uczestników, którzy rozpalając ogniska, informowali kolejnych[3] . W planach strajk miał być pasywną formą protestu[1]. Zorganizowani niewolnicy zaskoczyli oddziały lokalnej milicji[3] . Strajk przerodził się w powstanie[3] .
Brytyjskie wojsko interweniowało w Black River, Savanna-la-Mar, Lucei i Montego Bay[3] . Sharpe został pojmany, a lokalna milicja w odwecie zaczęła niszczyć domy i wioski[3] . Powstanie zostało stłumione w pierwszym tygodniu stycznia 1832 roku[1]. Zginęło 200 osób, w tym kobiety i dzieci, a 300 kolejnych stracono po procesach niewolników[3] . Przywódcy rebelii zostali straceni[5] . Samuel Sharp został powieszony 23 maja 1832 roku[2] .
Wydarzenia na Jamajce przyspieszyły prace w parlamencie brytyjskim nad Aktem Zniesienia Niewolnictwa, który został przyjęty w 1833 roku – akt zniósł niewolnictwo na terenie Imperium Brytyjskiego z dniem 1 sierpnia 1834 roku[3] i zwrócił wolność wszystkim niewolnikom z dniem 1 sierpnia 1838 roku[6].
W 1975 roku Sharpe został uhonorowany przyjęciem do jamajskiego panteonu bohaterów narodowych[3] . W 1982 roku przyznano mu Order Bohatera Narodowego[2] .
Podobizna Sharpe'a widnieje na awersie banknotu jamajskiego o nominale 50 dolarów jamajskich[7].
W 2007 roku powołano do życia Sam Sharpe Project – projekt Rady Unii Baptystów na Jamajce, by m.in. propagować rozwój kongregacji w multikulturowym społeczeństwie i rozwój jej liderów, zachęcić szkoły baptystów do studiów nad historią, kulturą i teologią Jamajczyków pochodzenia afrykańskiego i azjatyckiego, oraz studiów nad historycznym i teologicznym dziedzictwem Samuela Sharpe'a[8].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.