Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Roczniki wielkopolskie – zbiór roczników średniowiecznych, pochodzących z terenu Wielkopolski, zapisanych między XII a początkiem XVI wieku. Roczniki te powstały w środowiskach katedralnych Poznania i Gniezna, a także opactwie benedyktyńskim w Lubiniu oraz klasztorze franciszkańskim w Kaliszu. Obejmują okres od roku 731 do 1501. Dla współczesnych historyków są jednym z podstawowych źródeł do odtworzenia historii Polski średniowiecznej[1].
Oryginalne, najstarsze wielkopolskie zapiski rocznikarskie – pochodzące z X i XI wieku – zaginęły[2]. Ich treść prawdopodobnie została przejęta przez rocznikarstwo krakowskie i tak zrosła się z tradycją państwową, że nie jest traktowana jako historiografia dzielnicowa Wielkopolski. Współcześni badacze pod nazwą Roczniki wielkopolskie rozumieją te zapiski, których początki sięgają okresu rozbicia dzielnicowego i które były kontynuowane w następnych wiekach w Wielkopolsce[3].
Zbiór Roczników wielkopolskich dzieli się na trzy grupy. Pierwsza to roczniki przepisane w zbiorze Wielkiej kroniki, zredagowanym w końcu XIV wieku. Drugą stanowią roczniki zapisane w osobnych rękopisach. Do trzeciej grupy należą roczniki niezachowane do współczesności, z których jeden udało się badaczom zrekonstruować[4].
Roczniki przekazane przez Wielką kronikę zachowały się w jej dziewięciu rękopisach, jednak nie wszystkie teksty są jednakowe. Część kopistów opuszczała lub streszczała niektóre fragmenty. Dla pozostałych roczników zachowały się pojedyncze rękopisy. Rękopisy Roczników poznańskich, starszego i młodszego, zaginęły w XX wieku. Ich treść znana jest współcześnie tylko z postaci drukowanej nadanej im w XIX wieku przez Wojciecha Kętrzyńskiego[5]. Tekst Rocznika kaliskiego został zrekonstruowany na podstawie różnych redakcji Roczników małopolskich i Rocznika Trzaski przez Brygidę Kürbis w 1962 roku[6].
Różne dzieła wchodzące w skład zbioru Roczników wielkopolskich zostały wydane przez Augusta Bielowskiego w 1872 roku i Wojciecha Kętrzyńskiego w 1878 roku. W 1962 roku całość na nowo opracowała, zebrała w jednym tomie i wydała Brygida Kürbis, przy współpracy Gerarda Labudy[7].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.