Murdelio
herb szlachecki Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
herb szlachecki Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Murdelio – polski herb szlachecki, przyniesiony z Chorwacji.
Oto jak herb blazonuje Bartosz Paprocki w Herbach rycerstwa polskiego[1]:
(...) w polu czerwonym miesiąca żółtego i krzyża, pod spodkiem gwiazdy.
Warto zwrócić uwagę na błąd rytownika, powielany w późniejszych herbarzach, który przedstawił gryfa w klejnocie zwróconego w lewo[2]:.
Opis zgodny z zasadami współczesnego blazonowania, zaproponowanymi przez Alfreda Znamierowskiego, brzmi następująco[2]:
W polu czerwonym, pod półksiężycem z zaćwieczonym krzyżem łacińskim złotym, takaż gwiazda.
Klejnot: Pół gryfa srebrnego, o orężu złotym.
Labry: Czerwone, podbite złotem.
Pierwszą wzmiankę pisaną oraz ikonograficzną znaleźć można w Herbach rycerstwa polskiego Paprockiego. Według niego, herb został przyniesiony z Chorwacji w XV wieku, przez Jerzego Murdelio, przezwanego od ojczyzny (Kroacja), "Karwatem". Rycerz miał wspomóc króla polskiego w wojnie z Zakonem, co pozwala ustalić rok jego przybycia na okolice 1450[1].
Najpełniejszą listę herbownych stworzył Tadeusz Gajl w Herbarzu polskim od średniowiecza do XX wieku z 2007 roku. Lista zawiera 35 nazwisk[3]:
Brasewicz, Brasiejewicz, Dyniatyński, Kagiel, Karwat, Kimborowicz, Kimbortowicz, Kniażewski, Knieżewski, Kogiel, Kowalski, Kozakiewicz, Lubecki, Mikołajewicz, Mładowski, Młodawski, Młodowski, Mordasewicz, Murdelio, Narwał, Piotrowicz, Skarski, Snacki, Snarski, Sznarski, Szparski, Wizgerd, Wizgert, Wizgird, Wizgirt, Włodawski, Wołczański, Wołczaski, Zalepucha, Żyliński.
Występują tu zatem mające według Paprockiego pierwotny charakter nazwiska Karwat i Murdelio. Paprocki wzmiankuje też Młodawskiego - nazwisko urobione od jednej z wiosek w posiadaniu potomków Jerzego[1].
Murdelio, jako relatywnie rzadki herb, nie wykształcił wielu odmian. Juliusz Karol Ostrowski przytacza tylko trzy: litewski Kniaziewicz, litewski, przeniesiony do Prus i Kurlandii Kniaziewicz II[4] i Oskierka, przynależny rodzinie z okolic Mozyrza[5]. Dodatkowo, Ostrowski nie jest pewny, czy herb Piotrowicz wywodzi się od Leliwy czy od Murdelio[6]. Alfred Znamierowski twierdzi, że jest to odmiana Murdelio[2], zaś Tadeusz Gajl nie[7].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.