Loading AI tools
gatunek nietoperza Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Mroczek pozłocisty[6] (Cnephaeus nilssonii) – gatunek ssaka z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisali w 1839 roku niemieccy naukowcy – geolog i paleontolog Alexander Keyserling oraz zoolog Johann Heinrich Blasius nadając mu nazwę Vespertilio nilssonii[7], chociaż w 1836 roku szwedzki zoolog Sven Nilsson opisał ten gatunek jako Vespertilio kuhlii[1]. Holotyp pochodził ze Szwecji[8].
Zwykle umieszczany w rodzaju Eptesicus[9][10][5], jednak na podstawie rewizji taksonomicznej przeprowadzonej w 2023 roku został przeniesiony do rodzaju Cnephaeus[11]. Cnephaeus nilssonii wydaje się być taksonem siostrzanym C. serotinus i często są parafiletyczne w badaniach genetycznych z użyciem genów mitochondrialnych ze względu na rozległą bardzo dawną hybrydyzację[10]. Wykorzystując geny jądrowe, C. nilssonii tworzy klad monofiletyczny, który nie jest blisko spokrewniony z C. serotinus[10]. Czasami uważa się, że C. nilssonii obejmuje C. japonensis, ale są one ogólnie uznawane za odrębne gatunki na podstawie danych morfologicznych[9]. Do C. nilssonii zalicza się często C. gobiensis, ale obecnie jest on zazwyczaj uznawany za odrębny gatunek na podstawie danych genetycznych i morfologicznych[9]. Zwykle rozpoznaje się dwa podgatunki (nilssonii i parvus), ale dane genetyczne nie potwierdzają tego podziału, ponieważ między tymi dwoma taksonami występuje niewielka zmienność genetyczna[10]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy[10].
Mroczek pozłocisty występuje od wschodniej Francji do północnej Europy znacznie powyżej koła podbiegunowego w Norwegii, Szwecji i Finlandii, w środkowej Europie, Kaukazie, północno-zachodnim Iranie i środkowej części Azji (w tym północny Kazachstan) przez Rosję i północną Mongolię do Rosyjskiego Dalekiego Wschodu, w tym wyspa Sachalin i półwysep Kamczatka, i na południe przez obszar rzeki Amur do północno-środkowej i północno-wschodniej Chińskiej Republiki Ludowej (Mongolia Wewnętrzna, Heilongjiang, Jilin i Szantung) i Półwyspu Koreańskiego, w tym wyspy Hokkaido i Okushiri w Japonii oraz Wyspy Kurylskie (Kunaszyr i Iturup); odnotowuje się sporadyczne zapisy wędrujących osobników w całej Europie, aż po Bułgarię i Włochy, i na zachód do południowej Wielkiej Brytanii[10].
Długość ciała (bez ogona) 54–68 mm, długość ogona 35–50 mm, długość ucha 13–17,5 mm, długość tylnej stopy 10–12 mm, długość przedramienia 34,1–44,2 mm; rozpiętość skrzydeł 240–280 mm; masa ciała 9–13 g[9]. Mroczek pozłocisty ma ciemnokasztanowate ubarwienie ze złocistymi końcówkami włosów na grzbiecie. Futro długie i gęste. Wzór zębowy: I C P M = 32[9]. Kariotyp wynosi 2n = 50 i FNa = 48 (w całej Europie)[9]
Gatunek borealny, związany ze strefą tajgi. Sięga najdalej na północ ze wszystkich nietoperzy, regularnie odbywając rozród za Kołem Podbiegunowym w Norwegii i Szwecji. Jest tam zmuszony do latania i żerowania w warunkach dnia polarnego. Jako związany z surowym klimatem kontynentalnym występuje głównie w północno-wschodniej części Europy, zaś w zachodniej i południowej części kontynentu spotyka się go jedynie w wysokich górach. Związany głównie z terenami leśnymi i górskimi, choć na Górnym Śląsku występuje w centrach dużych miast. Najważniejszymi kryjówkami letnimi tego gatunku są budynki, jedynie sporadycznie znajdowano go w dziuplach drzew. Zimuje w chłodnych, wstępnych partiach podziemi, np. jaskiń czy fortyfikacji. Odporny na mróz, może hibernować w miejscach słabo izolowanych od warunków zewnętrznych.
Owady chwytane niemal wyłącznie w locie, szczególnie drobne muchówki, chrząszcze, siatkoskrzydłe i nocne motyle[14].
W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową oraz wymagający ochrony czynnej[15][16].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.