Malurus – rodzaj ptaków z podrodziny chwostek (Malurinae) w obrębie rodziny chwostkowatych (Maluridae).
Szybkie fakty Domena, Królestwo ...
Zamknij
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii (wraz z Tasmanią), na Nowej Gwinei i sąsiednich wyspach[9].
Długość ciała 13–16 cm; masa ciała 6–17 g[10].
Rodzaj zdefiniował w 1816 roku francuski przyrodnik Louis Jean Pierre Vieillot w publikacji swojego autorstwa Analyse d’une nouvelle ornithologie élémentaire[2]. Gatunkiem typowym rodzaju jest chwostka szafirowa (Malurus cyaneus).
Etymologia
- Malurus: gr. μαλος malos (właściwie αμαλος amalos) „delikatny”; ουρα oura „ogon”[11].
- Todopsis: rodzaj Todus Brisson, 1760 (płaskodziobek); οψις opsis, οψεως opseōs „wygląd, oblicze, twarz”[12]. Typ nomenklatoryczny: Todus cyanocephalus Quoy & Gaimard, 1830.
- Musciparus: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Muscicapula Blyth, 1843 (muchołówka) i Parus Linnaeus, 1758 (sikora)[13]. Typ nomenklatoryczny: Musciparus tappenbecki Reichenow, 1897 (= Malurus alboscapulatusA.B. Meyer, 1874).
- Leggeornis: ppłk. William Vincent Legge (1840–1918), armia australijska; gr. ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”[14]. Typ nomenklatoryczny: Malurus lamberti Vigors & Horsfield, 1827.
- Rosina: Ethel Rosina White (1876–1926), żona australijskiego ornitologa kpt. Samuela White’a[15]. Typ nomenklatoryczny: Malurus coronatus Gould, 1858.
- Ryania: Sir Charles Snodgrass Ryan (1853–1926), australijski chirurg, ornitolog, współzałożyciel RAOU[16]. Typ nomenklatoryczny: Muscicapa melanocephala Latham, 1801.
- Nesomalurus: gr. νησος nēsos „wyspa” (Wyspa Barrowa, Australia); rodzaj Malurus Vieillot, 1816[17]. Typ nomenklatoryczny: Malurus edouardi[uwaga 1] A.J. Campbell, 1901.
- Devisornis: wiel. Charles Walter DeVis (oryginalnie Devis, późniejsze piśmiennictwo obejmuje de Vis i De Vis) (1829–1915), angielski przyrodnik, kolekcjoner, kurator Queensland Museum w latach 1882–1905; gr. ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”[18]. Typ nomenklatoryczny: Malurus alboscapulatus A.B. Meyer, 1874.
- Psitodos: anagram nazwy rodzajowej Todopsis Bonaparte, 1854[19]. Typ nomenklatoryczny: Tchitrea coeruleocephala G.R. Gray, 1846 (= Todus cyanocephalus Quoy & Gaimard, 1830).
Podział systematyczny
Badanie genetyczne sugerują, że takson ten tworzy grupę siostrzaną wraz z Clytomyias i Chenorhamphus[20][21]. Do rodzaju należą następujące gatunki[22]:
- Malurus cyanocephalus (Quoy & Gaimard, 1830) – chwostka modra
- Malurus coronatus Gould, 1858 – chwostka koroniasta
- Malurus elegans Gould, 1837 – chwostka jasnowąsa
- Malurus pulcherrimus Gould, 1844 – chwostka świetna
- Malurus amabilis Gould, 1852 – chwostka modrogłowa
- Malurus assimilis North, 1901 – chwostka pyszna
- Malurus lamberti Vigors & Horsfield, 1827 – chwostka rudoskrzydła
- Malurus cyaneus (Ellis, 1782) – chwostka szafirowa
- Malurus splendens (Quoy & Gaimard, 1830) – chwostka wspaniała
- Malurus alboscapulatus A.B. Meyer, 1874 – chwostka żałobna
- Malurus melanocephalus (Latham, 1801) – chwostka czerwonogrzbieta
- Malurus leucopterus C. Dumont, 1824 – chwostka białoskrzydła
Podgatunek M. leucopterus.
Malurus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.). D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Fairywrens (Maluridae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red. red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2021. DOI: 10.2173/bow.maluri1.01. [dostęp 2023-05-24]. (ang.). Brak numerów stron w książce ![Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Closed_Access_logo_alternative.svg/8px-Closed_Access_logo_alternative.svg.png)
The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2023-05-24] (ang.). L. Joseph, S.V. Edwards & A.J. McLean. The Maluridae: inferring avian biology and evolutionary history from DNA sequences. „Emu”. 113 (3), s. 195–207, 2013. DOI: 10.1071/MU12081. (ang.). A.C. Driskell, J.A. Norman, S. Pruett-Jones, E. Mangall, S. Sonsthagen & L. Christidis. A multigene phylogeny examining evolutionary and ecological relationships in the Australo-Papuan wrens of the subfamily Malurinae (Aves). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 60 (3), s. 480–485, 2011. DOI: 10.1016/j.ympev.2011.03.030. (ang.).
- The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
Identyfikatory zewnętrzne: