Loading AI tools
wieś w województwie małopolskim Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Męcina – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa[4][5].
wieś | |
![]() Nowy kościół w Męcinie | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2013) |
3248[1] |
Strefa numeracyjna |
18 |
Kod pocztowy |
34-654[2] |
Tablice rejestracyjne |
KLI |
SIMC |
0438825 |
Położenie na mapie gminy wiejskiej Limanowa ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu limanowskiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Męcina. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0438831 | Biały Dwór | część wsi |
0438848 | Bobrówka | część wsi |
0438854 | Bukowiec | część wsi |
0438860 | Dębina | część wsi |
0438877 | Łęgi | część wsi |
0438883 | Miczaki Dolne | część wsi |
0438890 | Miczaki Górne | część wsi |
0438908 | Paszkowiec | część wsi |
0438914 | Podgórze | część wsi |
0438920 | Podlesie | część wsi |
0438937 | Podwysokie | część wsi |
0438943 | Szczepieniec | część wsi |
0438950 | Wygoniska | część wsi |
0438966 | Zadziele | część wsi |
0438972 | Zagórze | część wsi |
0438989 | Zakrętek | część wsi |
Męcina leży u podnóży Pasma Łososińskiego i grzbietu Litacza[6], w środkowym biegu potoku Smolnik (dopływu Dunajca), przy drodze powiatowej nr 1551K Limanowa – Chełmiec[7][8][9]. Przez miejscowość przebiega linia kolejowa nr 104 Chabówka - Nowy Sącz[10].
Miastem położonym najbliżej Męciny jest Limanowa - 9,7 km. Odległość w linii prostej do Nowego Sącza wynosi 13,7 km, a do Starego Sącza 14 km[11].
Szlak żółty prowadzi do grzbietu Pasma Łososińskiego (na Jaworz).
Najstarsze ślady działalności człowieka na tym terenie udokumentowane są pomiędzy Męciną i Pisarzową. Wykopaliska archeologiczne ujawniły tu cmentarzyska urnowe z czasów kultury łużyckiej, która na ziemiach polskiej trwała w okresie 1300–400 r. p.n.e.[6]
Pierwsze wzmianki o wsi rycerskiej Męcina pochodzą ze świętopietrza z 1326 i dotyczą miejscowej parafii[7].
Pod koniec XVI w. Męcina dzieliła się na Niżną i Wyżną, rządziły tu rody szlacheckie Krzeszów i Marcinkowskich. W połowie XVI w. dziedzic Męciny Sebastian Krzesz popadł w spór z miejscowym proboszczem, który rychło przemienił się w otwarty konflikt[12]. Zwycięsko z tej batalii wyszedł Krzesz, który ostatecznie wygnał księdza, zagarnął jego majątek, poniszczył księgi parafialne, a na miejsce kazał sprowadzić dwóch kaznodziejów braci polskich. W świątyni zamiast ołtarzy ustawiono zwykły drewniany krzyż[6]. W okresie reformacji kościół służył miejscowemu zborowi braci polskich.
Dopiero w 1605 r. na miejsce przybył nowy ksiądz katolicki, który swoją posługę musiał rozpocząć od remontu kościoła, w czym pomógł finansowo kolejny dziedzic z rodu Krzeszów – Stanisław, który nawrócił się na katolicyzm[6].
W XIX w. proboszczem w Męcinie był ksiądz Wincenty Wąsikiewicz, badacz kultury ludowej, autor książek i opracowań ludoznawczych. W tym okresie w Męcinie było kilka dworków szlacheckich i folwarków. W Męcinie Dolnej na dworze zwanym "Białym" (dziś teren naprzeciw szkoły) w XIX w. gospodarowała rodzina Gostkowskich, natomiast blisko Kłodnego był dwór zwany "Bobrówką" (dziś pozostały po nim 2 niewielkie spichlerzyki). W Męcinie Górnej był w XIX w. dwór zwany "Dębiną" (ok. 1 km od kościoła, w górę wsi, po prawej stronie drogi do Pisarzowej), w którym również gospodarzyła inna gałąź rodziny Gostkowskich.
Po wojnie Męcina zasłynęła w całym kraju i poza jego granicami dzięki wytwórni kijów hokejowych Bronisława Smolenia. Bronisław Smoleń był inicjatorem budowy szkoły w Męcinie i wielu innych akcji społecznych. Na ścianie szkoły znajduje się tablica poświęcona jego osobie, odsłonięta 1 września 1997 r[13].
Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[14].
W centrum wsi znajduje się również zespół szkół, remiza OSP, kilka sklepów, dworzec PKP.
Urodzili się Ferdynand Piwowar i Władysław Pociecha, ofiary zbrodni katyńskiej[16].