Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Bohorodyczyn, Bogorodyczyn (ukr. Богородичин) – wieś na Ukrainie w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim, należy do żukocińskiej silskiej rady.
Państwo | |
---|---|
Obwód | |
Rejon |
rejon kołomyjski, Żukocińska Wiejska Rada |
Powierzchnia |
18.02 km² |
Populacja • liczba ludności • gęstość |
|
Nr kierunkowy |
+380 03433 |
Kod pocztowy |
78238 |
Położenie na mapie obwodu iwanofrankiwskiego ![]() | |
Położenie na mapie Ukrainy ![]() | |
![]() |
Duża wieś o nieregularnym kształcie i zwartej zabudowie. Zabudowa wsi składa się z budynków gospodarczych i mieszkalnych rozlokowanych obok dróg, które tworzą ulice. Jest to wieś typu wielodrożnica, o charakterze rolniczym. Wokół wsi rozciągają się rozległe użytki rolne, a przez wieś przebiega kilka dróg. Przez Bohorodyczyn przepływa rzeka Czerniawa
Pierwsze ślady osadnictwa w tym miejscu można odnaleźć w pobliżu brodu rzecznego przecinającego rozlewiska Malhawy. Etymolodzy upatrują w tym fakcie początków nazwy - Brodziczyn.Ta część wsi zwana Filipówką zlokalizowana jest na górce w pobliżu rozlewiska. Początkowo wieś była typową ulicówką, z zabudowaniami wzdłuż jednej drogi, cerkwią i cmentarzem Bohorodyczyn - przed wojną wieś sołecka w gminie Targowica Polna, pow. Tłumacz, woj. stanisławowskie.
Miejscowość leżąca w obrębie dawnego województwa halickiego, nad potokiem Dywocza, wśród pagórków i torfowiska Malhawa. Na przestrzeni wieków często zmieniała swoich właścicieli i nazwę. Na podstawie opublikowanych badań możemy stwierdzić, że w części należała do dóbr królewskich (wraz z polem Michałków), ale też wchodziła pod nazwą Brodyczyn w skład majątku pochodzącego z Węgier Mikołaja z Czerniejowa albo Czyrniowa (1437-1466). Stan ten trwał tylko do 1448 roku, kiedy to znajdujemy ją w dobrach kanclerza Jana Janowica z Koniecpolskich. Po śmierci Janowica w 1471r nie wymienia się jej w rękach potomków, co może świadczyć o tym, że była to tylko dożywotnia dzierżawa i ziemia powróciła do królewszczyzny. Kolejna wzmianka pojawia się w kontekście wyprawy wołoskiej króla i ukarania jawnego poparcia Wołochów przez Adama Chocimierskiego. Król konfiskuje i nadaje dobra Adama, z których szła wojenna powinność swemu pokojowcowi Janowi Rycerzykowi z Włodowic. Starosta halicki długo zwlekał z pomocą w przejęciu nadania, toteż Jan Rycerzyk sprzedaje dobra Puźniki i Brodyczyn za sumę 1000 tys. grzywien bratu Adama - Mikołajowi Chocimierskiemu. Ten z kolei odsprzedaje je swemu bratu Adamowi za taką samą kwotę. Na przełomie XVI i XVII w. wieś zwana jest Borodyczyn i wchodzi w skład dominium Hostów, a potem Krzywotuły, w cyrkule stanisławowskim. Właścicielką była Justyna z Kalinowskich. W 1857 r. pojawiła się w księgach metrykalnych obecna nazwa - Bohorodyczyn. W 2 poł. XVIII w. wioska była własnością hodowcy rasowego bydła, kupca ormiańskiego pochodzenia - Antoniego Szadbeya, a po jego śmierci w 1890r. została podzielona pośród spadkobierców m.in Aarona Kriegera i Celestyna Stadlera. W 1930r. więksi posiadacze majątku ziemskiego to Helena ze Stadlerów Rasińska, oraz Stadler Eugeniusz.
Miejscowość położona nad potokiem Dywocza, wśród pagórków i torfowiska Malhawa. Budynki w większości drewniane, kryte strzechą o rozkładzie dwuizbowym z zewnętrznym gankiem zw. galerią. Ważniejsze budynki: - murowany kościół katolicki fundacji A.Szadbeya z 1882r, wyposażony m.in. dzięki dotacji cesarskiej z 1886r - drewniana cerkiew grekokatolicka na Korżówce z przycerkiewnym cmentarzem - 4 klasowa szkoła ludowa - 4 sklepy (w tym 3 żydowskie), - murowana chłodnia należąca do mleczarni wybudowana staraniem dyrektora Mariana Sługockiego - strażnica wiejska (dom ludowy). - murowany dwór rodziny Stadlerów - proboszczówka wraz z prowadzącym do niej od kościoła chodnikiem
Do r. 1921 parafia mieściła się w Chocimierzu, potem została przeniesiona do kościoła pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Bohorodyczynie. Murowany kościół, a w zasadzie kaplica wybudowana w 1882r dzięki staraniom i środkom dziedzica - Antoniego Szadbeya. Zgodnie z opisem proboszcza kaplica wybudowana przez parafian na zasadzie "jak umieli, tak zbudowali. Na chwałę Matki Bożej świątynia powstała". Świątynia nadwyrężona mocno w czasie I Wojny Światowej, w okresie międzywojennym z braku funduszy na remont obiekt podupadł. Celem wzmocnienia rozpadającej się budowli dostawiono dwie podpory ścian bocznych. II Wojna Światowa przeszkodziła w przeprowadzeniu remontu/rozbudowy, a zebrany w tym celu materiał rozkradli niemieccy hitlerowcy i kolaborujące z nimi władze ukraińskie. W 1943r mimo spalenia zabudowań administratorskich przez bandy ukraińskie kościół i księgi parafialne ocalały nietknięte. Dopiero przejście frontu i ostrzał katiuszami przez Rosjan zakończył żywot budowli. Częściowo odratowane wyposażenie przywieziono do Polski. Po budowli pozostały tylko wspierające podpory bocznych ścian. Kilka elementów wyposażenia zachowało się i jest eksponowane w tamtejszej cerkwi. Od momentu ustanowienia parafii role administratorów sprawowali: ks. Stanisław Perenc 1921-1936[1]
Na podstawie danych ze schematyzmów archidiecezji lwowskiej widać, że miejscowość z przysiółkami szybko się rozwijała. Ogólna liczba parafian z konkretnych lat wynosi odpowiednio:
wg GUSu z 1935 r Wieś miała 344 zagrody i 1482 mieszkańców. W 1880 r. wymienia się: ludności rz. kat. 350, gr.kat. 156, izraelitów 35: razem 541 Przeważała ludność polska, Ukraińców było ok. 20 %. Mieszkało tu także ok. 21 Żydów, których w 1941 r. zabrano do getta, gdzie zostali prawie wszyscy zamordowani. Kilkoro Żydów przechowali Polacy, po wojnie emigrowali do Ameryki. Jedna z ocalałych mieszkanek Fran Finkelstein spisała wspomnienia z tym związane.
Do najbliższych miejscowości w okolicach Bohorodyczyna należały: Michałków, Żukocin, Hostów, Przybyłów, Bortniki. Do dalszych - Chocimierz, Kołomyja, Ottynia, Obertyn, Tarnowica Polna. Miasto powiatowe Tłumacz oddalone było o 18 km, a wojewódzkie Stanisławów - 35 km. Najbliższa poczta znajdowała się w Otynii, a posterunek policji w Hostowie. Miejscowość podlegała Powiatowemu Urzędowi Ziemskiemu w Stanisławowie.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.