Loading AI tools
ulica w Petersburgu, Rosja Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ulica Sadowa[1][2] (ros. Садовая улица, Sadowaja ulica) – jedna z głównych ulic w rejonach centralnym i admirałtiejskim Petersburga. Przebiega od I Mostu Sadowego nad Mojką do ujścia kanału Gribojedowa. W latach 1923–1944 r. nosiła nazwę ulicy 3 lipca (3-го Июля - 3-go Ijula) dla upamiętnienia wydarzeń lipcowych 1917 r.
Przed r. 1887 był to ciąg ulic Małej i Wielkiej Sadowej[3]. Pierwsza z nich rozpoczynała się na nabrzeżu Mojki i ciągnęła do skrzyżowania z ul. Italjanską, za którym rozpoczynała się Wielka Sadowa, biegnąca do miejsca, gdzie Kanał Jekateryński (później Gribojedowa) łączy się z Fontanką[4]. Łączna długość ulicy to 4 km 376 m[5].
Najstarszy odcinek Wielkiej Sadowej, wytyczony w pierwszej ćwierci XVIII w., odchodził od Wielkiej Perspektywy (późn. Newskiego Prospektu) i biegł w stronę placu targowego, który z czasem przekształcił się w późniejszy Plac Sienny[4]. Nazwa ulicy nawiązywała do podmiejskich sadów i ogrodów, wzdłuż których przebiegała[6]. Po wielkich pożarach z lat 1736 i 1737 r. komisja do sprawy budowy Petersburga poleciła dalej zabudowywać tereny na zachód od Kanału Kriukowa (wyspy Pokrowską i Kołomieńską), a zatem również przedłużyć ul. Sadową w tym kierunku. Później, około połowy XVIII w., wyznaczono odcinek ulicy od Newskiego Prospektu na północny wschód, do skrzyżowania z ul. Włoską (Italjanską). Odcinek od ul. Italjanskiej do nabrzeża Mojki wytyczono dopiero na pocz. XIX w.[4].
W II poł. XIX w. na całej długości ulicy budowano kamienice czynszowe, w których lokale mieszkalne zajmowały wyższe kondygnacje, zaś na niższych znajdowały się różnego typu warsztaty (szewskie, krawieckie, jubilerskie, niewielkie drukarnie), sklepy i magazyny[4]. Handlowy charakter miał odcinek ulicy przylegający do Placu Siennego, Rynku Nikolskiego, Rynku Apraksinowskiego[7], Placu Pokrowskiego (ob. Turgieniewa) oraz do Gostinnego Dworu[4]. Rejon Rynku Apraksinowskiego i Placu Siennego zamieszkiwała głównie miejska biedota, robotnicy i służący[8].
Przy ul. Sadowej mieszkali w różnych okresach pisarze i poeci Iwan Kryłow, Nikołaj Gniedicz (obaj w domu pracowników cesarskiej biblioteki pod dawnym nr 20[6]), Apołłon Majkow (pod nr 51) i Michaił Lermontow (pod nr 61)[6]. W 1881 r. członkowie Narodnej Woli planowali dokonać przy ul. Sadowej zamachu na cara Aleksandra II. W tym celu wynajęli lokal w jednej z kamienic i otworzyli sklep serowarski. Równocześnie ze sklepowego zaplecza drążyli podkop pod ulicą, by zdetonować w tunelu bombę w czasie, gdy władca będzie wracał do Pałacu Zimowego z cotygodniowego przeglądu wojsk na terenie Maneżu Michajłowskiego. 1/13 marca 1881 r., w zaplanowanym dniu zamachu, Aleksander II zdecydował się jechać inną drogą, wzdłuż Kanału Jekateryńskiego. Kierowani przez Sofję Pierowską zamachowcy z bombami zdążyli jednak przemieścić się nad kanał i tam dokonać udanego ataku na cara[2]. Już po pojmaniu i egzekucji organizatorów zamachu kolejna członkini Narodnej Woli, Wiera Figner, zamierzała wykorzystać sklep przy Sadowej i tunel do ataku na nowego cara Aleksandra III, jednak nie zgodził się na to komitet wykonawczy organizacji[9].
Przy ul. Sadowej znajdują się m.in. następujące obiekty o szczególnej wartości historycznej:.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.