Loading AI tools
polski działacz niepodległościowy, ziemianin, sybirak Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Tomasz Mikołaj Bułhak, ps. „Gulicz”, herbu Syrokomla (ur. 15 grudnia 1801 w Mickiewiczach, zm. 16 lutego 1895 tamże) – polski działacz niepodległościowy, ziemianin, sybirak.
Tomasz Mikołaj Bułhak | |
![]() | |
![]() Syrokomla | |
Data i miejsce urodzenia |
15 grudnia 1801 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
16 lutego 1895 |
Urodził się 15 grudnia 1801 w majątku Mickiewicze koło Klecka, w rodzinie Józefa i matki z domu Bochwicówny[1][2]. Był bratankiem Ignacego Jozafata Bułhaka, metropolity unickego[1].
Uczył się u Dominikanów w Nieświeżu[1]. W 1818 aplikował w palestrze nowogródzkiej[1]. Po śmierci ojca zajął się administracją dwóch folwarków: Olchówki i Mickiewicz[1]. W 1822 lub 1823 ożenił się z Anielą Zbaraszewską, lecz wcześnie owdowiał[2]. Jakiś czas uczęszczał w Wilnie na uniwersyteckie wykłady jako wolny słuchacz[2].
1836 przystapił do związku Szymona Konarskiego i pod pseudonimem „Gulicz” pełnił obowiązki sekretarza[1]. W 1838 został aresztowany i sadzony w więzieniu, w klasztorze Bazylianów w Wilnie[1]. W czasie śledztwa odmawiał składania wyjaśnień za co był czynnie znieważany przez prezesa komisji śledczej, ks. Trubeckiego[1]. 13 lutego 1839 wyrokiem sądu wojennego został skazany na utratę praw i mienia oraz osiedlenie w Zachodniej Syberii[1][3]. 3 kwietnia tego roku, przed wywiezieniem, w murach więzienia ożenił się z Teresą Wierzbicką (ur. 1816), nauczycielką domową[1][3]. Następnego dnia został został wywieziony do wsi Tiusiul k. Tomska[1]. We wrześniu dołączyła do niego żona[1]. Na zesłaniu pracował w kopalniach złota w charakterze dozorcy robotników, później był dyrektorem huty szklanej znanych przemysłowców syberyjskich Poklewskich[1].
W 1857 wrócił z żoną do Mickiewicz[4]. Hasłem ich stała się oświata ludu[4]. W 1863 za czynny udział w powstaniu styczniowym został znów aresztowany[4]. Wyrokiem generała gubernatora Michaiła Murawjowa z 20 grudnia 1863, po skonfiskowaniu majątku, za przynależność do wileńskiej organizacji rewolucyjnej, działalność w komitecie opieki nad rannymi powstańcami oraz udzielenie pomocy Tracewskiemu w ucieczce z Wilna, został ponownie zesłany Tomska[4]. Razem z nim na zesłanie udała się żona[4]. 1869 Bułhakowie otrzymali pozwolenie przeniesienia się do guberni kazańskiej, a w 1874 uwolniono ich z zesłania i zezwolono na przyjazd do Warszawy[4]. Dopiero później mogli wrócić w rodzinne strony[4].
Teresa umarła dnia 11 czerwca 1891 w Mickiewiczach[4]. Tomasz przeżył swą drugą żonę i zmarł 16 lutego 1895[1][4].
Z pierwszego małżeństwa miał troje dzieci: Antoniego, Władysława i Marię[2].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.