Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Szczedriwka (ukr. щедрівка) – gatunek ukraińskiej pieśni ludowej, związanej z obrzędami noworocznymi.
Bogata obrzędowość noworoczna wyróżnia kulturę ukraińską spośród kultur wszystkich pozostałych narodów słowiańskich i sięga czasów przedchrześcijańskich[1]. W ukraińskim folklorze występują dwa rodzaje pieśni noworocznych – koliadky (kolędy) i szczedriwki. Nazwa „szczedriwka” pochodzi od Szczodrego Wieczoru (ukr. Szczedryj Weczir), jak tradycyjnie nazywano wieczór poprzedzający pierwszy dzień nowego roku według kalendarza juliańskiego (13 stycznia według kalendarza gregoriańskiego, tak zwana małanka ze względu na przypadające w ten dzień wspomnienie liturgiczne św. Melanii).
W niektórych zachodnich regionach Ukrainy, zwłaszcza w Galicji, określenie Szczedryj Weczir dotyczy wieczoru przypadającego w dniu 18 stycznia i poprzedzającego święto Chrztu Pańskiego (na pozostałym obszarze Ukrainy wieczór ten znany jest jako Hołodna kutia)[2].
Właśnie w tym okresie odbywały się obrzędy związane ze szczedrowaniem, a więc śpiewaniem szczedriwek. Okres wykonywania jest jednym z czynników odróżniających szczedriwki od kolęd. Kolędy śpiewane były bowiem w okresie od Bożego Narodzenia do 31 grudnia (według kalendarza juliańskiego). Szczedriwki wykonywano w okresie świętowania Nowego Roku oraz Chrztu Pańskiego (ukr. Wodochreszcza)[3].
Szczedriwki pod względem budowy rytmicznej charakteryzują się zazwyczaj budową wersu 4+4 (zbudowane mogą być w ten sposób zarówno utwory posiadające refren, jak i utwory bez refrenu) bądź budową 5+5 z refrenem 4+4. Opisywana budowa odróżnia szczedriwky od koladek, które charakteryzują się m.in. bardziej swobodną budową refrenu[3].
Słowa ukraińskie | Transkrypcja | Polskie tłumaczenie | |
---|---|---|---|
Щедрий вечір, добрий вечір!
|
Szczedryj weczir, dobryj weczir!
|
Szczodry wieczór, dobry wieczór!
|
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.